વડતાલ સભામાં રૂડીયા ભગતે પરજ રાગમાં પ્રેમભર્યું કીર્તન ગાતાં શ્રીહરિ અત્યંત રાજી થયા અને સાકરની પ્રસાદી પોતાના હાથે મુખમાં પધરાવી.
ગઢપુરમાં રૂડીયો ભગત નામે એક નિષ્ઠાવાન, સમર્પિત અને ભક્તશિરોમણિ હરિભક્ત રહેતા હતા. સંતો-હરિભક્તોની સેવા અને મંદિરના પ્રત્યેક નિર્માણકાર્યમાં તેઓ તન-મનથી જોતરાયેલા રહેતા. સદગુરુ શ્રી બ્રહ્માનંદ સ્વામી જ્યારે જ્યારે ગઢપુર પધારતા અને દિવ્ય કાવ્ય-પદોની રચના કરી વિવિધ રાગ-રાગિણીઓમાં ગાન કરતા, ત્યારે રૂડીયો ભગત અત્યંત શ્રદ્ધાપૂર્વક એ કીર્તનોનું શ્રવણ કરતા.
રૂડીયા ભગતનો કંઠ કુદરતી રીતે અત્યંત મધુર અને સૂરિલો હતો. બ્રહ્માનંદ સ્વામીના અપરંપાર સ્નેહ અને માર્ગદર્શનથી તેમણે શાસ્ત્રીય સંગીતના અતિ ગહન અને અપ્રચલિત એવા ‘પરજ’ રાગનું એક કીર્તન કંઠસ્થ કરી લીધું હતું.
એક સમયે પૂર્ણ પુરુષોત્તમ શ્રીજીમહારાજ વડતાલ પધાર્યા હતા. લક્ષ્મીનારાયણ દેવના સાન્નિધ્યમાં ભવ્ય સભા ભરાઈ હતી. સદગુરુ બ્રહ્માનંદ સ્વામી રૂડીયા ભગતને પોતાની સાથે શ્રીહરિની સન્મુખ લઈ આવ્યા અને તેમના હસ્તકમળથી શ્રીજીમહારાજના ચરણકમળનો સ્પર્શ કરાવ્યો. સ્વામીએ હાથ જોડી શ્રીહરિ આગળ રૂડીયા ભગતની નિષ્કામ સેવાનો મહિમા વર્ણવતાં કહ્યું: “હે મહારાજ! આ રૂડીયા ભગતે પોતાના શરીર અને સામર્થ્યથી મંદિર તથા સંતોની અપાર સેવા કરી છે. એમનો કંઠ પણ અત્યંત મીઠો છે અને એ કીર્તનો પણ ઉત્તમ ભાવથી ગાય છે.”
ત્યારબાદ બ્રહ્માનંદ સ્વામીની આજ્ઞાથી રૂડીયા ભગતે હાથ જોડી, આંખો મીંચીને ‘પરજ’ રાગમાં શ્રીહરિના પ્રગટ સ્વરૂપની સ્તુતિ કરતું ભાવવાહી કીર્તન આલાપ્યું. એમનો ભક્તિસભર કંઠ, સૂરની શુદ્ધતા અને રાગની ગંભીરતા સાંભળી સમગ્ર સભા મંત્રમુગ્ધ થઈ ગઈ. શ્રીજીમહારાજ પણ એ પ્રેમભર્યું ગાન સાંભળી અતિશય પ્રસન્ન થયા!
કીર્તન પૂર્ણ થતાં જ શ્રીહરિએ પોતાના ગળામાંથી તાજા ગુલાબના પુષ્પોનો હાર ઉતારી રૂડીયા ભગતના ગળામાં પહેરાવ્યો અને તેમના મસ્તક પર પોતાના વરદ હસ્ત પધરાવી દિવ્ય આશીર્વાદ આપ્યા. એટલું જ નહીં, શ્રીહરિએ પોતાના સ્વહસ્તે સાકરના પડીકામાંથી બે મોટા સાકરના ગાંગડા ઉપાડીને અત્યંત સ્નેહપૂર્વક રૂડીયા ભગતના મુખમાં પ્રસાદી રૂપે જમાડ્યા!
સભામાં ઉપસ્થિત સર્વે સંતો અને હરિભક્તો વચ્ચે શ્રીહરિએ રૂડીયા ભગતની રાગ પારખવાની સૂઝ, પદો કંઠસ્થ કરવાની ધગશ અને નિષ્કપટ સેવાભાવનાની મુક્તકંઠે પ્રશંસા કરી.
- બ્રહ્મસંહિતા તથા સદગુરુ શ્રી બ્રહ્માનંદ સ્વામીના જીવનકવનમાંથી…
Hindi
वडताल में रूडिया भगत द्वारा गाया गया परज राग का कीर्तन और श्रीहरि द्वारा शर्करा प्रसादी
गढ़पुर के समर्पित भक्त रूडिया भगत सदा मंदिर और संतों की सेवा में तन-मन से लगे रहते थे। उनका कंठ अत्यंत सुरीला था। सदगुरु ब्रह्मानंद स्वामी जब गढ़पुर में कीर्तनों की रचना करते, तब रूडिया भगत बड़े चाव से उनका श्रवण करते। स्वामी की कृपा से उन्होंने अत्यंत कठिन शास्त्रीय ‘परज’ राग का एक पद कंठस्थ कर लिया था।
एक समय श्रीजीमहाराज वडताल पधारे। भव्य सभा में सदगुरु ब्रह्मानंद स्वामी ने रूडिया भगत को श्रीहरि के सम्मुख प्रस्तुत किया और प्रभु के चरणस्पर्श कराए। स्वामी ने कहा: “महाराज! यह रूडिया भगत मंदिर की अनन्य सेवा करता है और इसका कंठ अत्यंत मधुर है।”
ब्रह्मानंद स्वामी के संकेत पर रूडिया भगत ने ‘परज’ राग में प्रभु के स्वरूप का गुणगान करने वाला पद छेड़ा। उनकी भावपूर्ण गायकी और राग की शुद्धता से पूरी सभा भावविभोर हो गई। श्रीजीमहाराज अत्यधिक प्रसन्न हुए।
कीर्तन पूर्ण होने पर श्रीहरि ने अपने गले का पुष्पहार उतारकर रूडिया भगत को पहनाया और उनके सिर पर वरदहस्त रखा। इसके साथ ही प्रभु ने स्वयं शर्करा की पुड़िया में से दो बड़े मिश्री (साकर) के टुकड़े उठाकर बड़े स्नेह से रूडिया भगत के मुख में पधराए! संपूर्ण सभा के मध्य श्रीहरि ने उनके संगीत-ज्ञान, निष्ठा और सेवाभाव की भूरि-भूरि प्रशंसा की।
- ब्रह्मसंहिता तथा सदगुरु श्री ब्रह्मानंद स्वामी के जीवन से…
English
Rudiya Bhagat’s Melodious ‘Paraj’ Rag Kirtan in Vadtal and Shreehari’s Graceful Gift of Sugar Candy
In Gadhpur lived a dedicated, pious devotee named Rudiya Bhagat. He was constantly immersed in selfless service to the mandir and the holy sadhus. Endowed with a naturally sweet and melodious voice, he eagerly listened whenever Sadguru Brahmanand Swami composed and sang divine hymns in various classical ragas. Through Swami’s loving guidance, Rudiya Bhagat mastered an intricate hymn composed in the rare, devotional ‘Paraj’ rag.
On one occasion, Supreme Lord Shreeji Maharaj was gracing Vadtal, where a vast assembly had gathered in the divine presence of Shri Lakshminarayan Dev. Sadguru Brahmanand Swami brought Rudiya Bhagat before Shreehari and had him touch the Lord’s sacred lotus feet. Brahmanand Swami lovingly praised him: “O Maharaj! This Rudiya Bhagat has served the mandir and sadhus wholeheartedly. He possesses a remarkably melodious voice and sings devotional kirtans with pure affection.”
At Brahmanand Swami’s bidding, Rudiya Bhagat closed his eyes in deep concentration and began singing the kirtan in the austere and moving Paraj rag. The resonance of his soulful voice and the spiritual depth of the lyrics captivated the entire assembly. Shreeji Maharaj was immensely pleased by his genuine devotional expression.
When the kirtan concluded, Shreehari lovingly removed a fresh garland of fragrant roses from His own neck and placed it around Rudiya Bhagat. Placing His divine blessings upon his head, Maharaj took two large lumps of sugar candy (sakar) from a pouch with His own holy hands and fed them into Rudiya Bhagat’s mouth!
Before all the gathered sadhus and householders, Shreehari openly praised Rudiya Bhagat’s musical discernment, his dedication to memorizing intricate devotional poetry, and his humble, selfless service.
— From Brahma Samhita and the Life of Sadguru Brahmanand Swami