વરતાલમાં ભવ્ય ફૂલદોલ ઉત્સવ સંપન્ન થતાં શ્રીહરિએ ભક્તરાજ જોબનપગીને વરદાન માંગવા કહ્યું; ત્યારે પૂર્વના ભયંકર બહારવટિયા જોબનપગીએ સમગ્ર ચરોતર પંથકના જીવો માટે દુકાળમુક્તિનો અદ્ભુત પરોપકારી વરદાન માંગ્યો.
પરમભક્તરાજ જોબનપગી, તખા પગી, નારણગર બાવાજી વગેરે મુક્તોએ શ્રીહરિને વડતાલ પધરાવીને અત્યંત ધામધૂમથી રંગોત્સવ—ફૂલદોલ ઉત્સવ ઉજવ્યો. શ્રીહરિએ સદગુરુ નિષ્કુળાનંદ સ્વામીએ કાષ્ઠમાંથી કંડારેલા અદ્ભુત બારબારણાના હિંડોળે ઝૂલીને સૌ સંતો-હરિભક્તોને દિવ્ય અલૌકિક દર્શનનું પરમ સુખ આપ્યું.
ઉત્સવ નિર્વિઘ્ને પૂર્ણ થતાં ભક્તવત્સલ શ્રીહરિએ પ્રસન્ન મુખારવિંદે ભક્તરાજ જોબનપગીને કહ્યું, “હે જોબનપગી! આજે અમે તમારા અતિશય પ્રેમ અને સેવાભાવથી અતિ પ્રસન્ન છીએ; માટે જે ઇચ્છા હોય તે વરદાન માંગી લ્યો!”
ત્યારે જોબનપગીએ બે હાથ જોડી ગદ્ગદ કંઠે વિનંતી કરી, “હે પ્રભુ! આપ તો મારા પર અઢળક ઢળી પડ્યા છો. આપની અનંત કૃપાથી મારે કશી ખોટ નથી. જે દિવસે આપે મારા માથે હાથ મૂકી મને આપનો સેવક બનાવ્યો, તે જ ક્ષણે અમારું આત્યંતિક કલ્યાણ થઈ ચૂક્યું છે. હવે સંસારી કે પરલોકની કોઈ અંગત કામના જ બાકી રહી નથી!”
થોડીવાર જોબનપગી પોતાના અંતરમાં ઊંડા ઊતરી ગયા. ભૂતકાળના પાપોનું સ્મરણ થતાં આંખો ભીની થઈ ગઈ. ગળગળા અવાજે બોલ્યા: “હે પ્રભુ! મેં અજ્ઞાનતામાં સાબરમતીથી લઈને પુના સુધી પ્રજાને લૂંટફાંટ કરીને પારાવાર ત્રાસ આપ્યો છે. ચરોતરમાં તો કોઈ નાનું બાળક રોતું હોય અને એની મા મારું નામ લે, તો બાળક થથરીને છાનું રહી જાય એવી મારી ધાક હતી! હે પૂર્ણપુરુષોત્તમ! પૂરાં ચાલીસ-ચાલીસ વર્ષ સુધી મેં સાબરમતી અને મહીસાગર વચ્ચેના નિર્દોષ લોકોને લૂંટીને દુભવ્યા છે. આજે આપ સર્વેશ્વર જો મારા પર રીઝ્યા હોવ, તો એટલો વરદાન આપો કે—મહીસાગરથી લઈને સાબરમતીની વચાળે આવેલા સમગ્ર ચરોતર પંથકમાં રહેતા કોઈ પણ જીવપ્રાણીમાત્ર ક્યારેય અન્ન-જળથી દુઃખી ન થાય, અને આ પુણ્યભૂમિમાં ક્યારેય ભયંકર દુષ્કાળ ન પડે!”
પોતાના અંગત સુખને બદલે હજારો જીવોના કલ્યાણ માટેની ભક્તની આવી અગાધ પરોપકારી ભાવના જોઈ શ્રીહરિનું હૃદય ભરાઈ આવ્યું. શ્રીજીમહારાજે પોતાનાં બંને કરકમળ જોબનપગીના મસ્તક પર મૂકીને ભાવપૂર્વક ‘તથાસ્તુ! તથાસ્તુ!’ કહીને વરદાન આપ્યું.
આજે પણ ચરોતરની ધીંગી ધરતી પર દુકાળના કપરા કાળમાં પણ અન્ન-જળની સમૃદ્ધિ લહેરાય છે, તે ભક્તરાજ જોબનપગીની દયા અને શ્રીહરિના વરદાનનું પ્રત્યક્ષ પ્રમાણ છે.
- દ્વિશતાબ્દી ગ્રંથમાળામાંથી… 🙇🏻♂️🙏
Hindi
वडताल में फूलदोल उत्सव और जोबनपगी की चरोतर को अकाल से बचाने की प्रार्थना
परम भक्तराज जोबनपगी, तखा पगी, नारायणगर बाबाजी आदि प्रेमी भक्तों ने श्रीहरि को वडताल पधराकर अत्यंत धूमधाम से रंगोत्सव—फूलदोल उत्सव मनाया। श्रीजी महाराज ने सद्गुरु निष्कुलानंद स्वामी द्वारा काष्ठ पर नक्काशी करके बनाए गए अलौकिक बारह द्वारों के झूले (हिंडोले) पर झूलते हुए समस्त संत-हरिभक्तों को दिव्य दर्शन का परम आनंद प्रदान किया।
उत्सव की पूर्णाहूति पर भक्तवत्सल श्रीहरि ने प्रसन्न होकर जोबनपगी से कहा, “हे जोबनपगी! आज हम आपके निष्कपट प्रेम और सेवा से अत्यंत प्रसन्न हैं; अतः जो चाहो सो वरदान माँग लो!”
तब जोबनपगी ने दोनों हाथ जोड़कर गद्गद कंठ से निवेदन किया, “हे नाथ! आप तो मुझ पर असीम कृपा बरसा चुके हैं। आपकी कृपा से मुझे किसी वस्तु की न्यूनता नहीं है। जिस दिन आपने मेरे मस्तक पर हाथ रखकर मुझे अपना सेवक स्वीकार किया, उसी क्षण हमारा कल्याण सिद्ध हो चुका है। अब संसार अथवा परलोक की कोई व्यक्तिगत कामना शेष नहीं रही!”
कुछ क्षण जोबनपगी अपने अतीत का विचार कर मौन हो गए। पूर्व जीवन की त्रुटियों को याद कर नेत्र सजल हो उठे। कांपते स्वर में बोले: “हे दयालु! मैंने अज्ञानवश साबरमती से लेकर पूना तक प्रजा को लूटपाट कर भीषण कष्ट दिए हैं। चरोतर में तो कोई रोता हुआ बालक यदि अपनी माँ से मेरा नाम सुन लेता, तो भय से सहमकर चुप हो जाता था—ऐसी मेरी क्रूर धाक थी! हे पूर्ण पुरुषोत्तम! पूरे चालीस वर्षों तक मैंने साबरमती और महीसागर के मध्य बसने वाले निर्दोष लोगों को बहुत संतापित किया है। यदि आप मुझ पर वास्तव में प्रसन्न हैं, तो मुझे यह परोपकारी वरदान दीजिए कि महीसागर और साबरमती के बीच बसे समस्त चरोतर क्षेत्र के किसी भी जीव-प्राणी को कभी अन्न-जल का कष्ट न हो, और इस क्षेत्र में कभी दुर्भिक्ष (अकाल) न पड़े!”
अपने लिए कुछ न माँगकर हजारों जीवों के कल्याण हेतु की गई इस निःस्वार्थ प्रार्थना को सुनकर श्रीहरि का हृदय उमड़ आया। श्रीजी महाराज ने अपने दोनों हस्तकमल जोबनपगी के मस्तक पर रखे और भावविभोर होकर ‘तथास्तु! तथास्तु!’ कहकर वरदान प्रदान किया।
आज भी चरोतर की पावन धरा कठिन से कठिन समय में भी अन्न और जल से परिपूर्ण रहती है, जो जोबनपगी की करुणा और श्रीहरि के इस दिव्य वरदान का प्रत्यक्ष साक्ष्य है।
- द्विशताब्दी ग्रंथमाला से… 🙇🏻♂️🙏
English
Fuldol Festival in Vadtal: Joban Pagi’s Compassionate Prayer to Shield Charotar from Famine
The exalted devotees Joban Pagi, Takha Pagi, Narangar Bawaji, and fellow disciples joyously invited Shreehari to Vadtal to celebrate the grand spring festival of colors—the divine Fuldol Utsav. Shreehari swung gracefully upon the miraculous twelve-door wooden swing crafted by Sadguru Nishkulanand Swami, blessing countless sadhus and householders with celestial bliss.
Upon the completion of the festival, the compassionate Lord turned to Joban Pagi with a radiant smile and said, “O Joban Pagi! Today We are exceedingly pleased by your selfless devotion and service. Ask for whatever boon your heart desires!”
Folding his hands with deep reverence and moist eyes, Joban Pagi replied, “O Lord! You have already showered unbounded grace upon me. By Your divine benevolence, I lack absolutely nothing. The very moment You placed Your lotus hand upon my head and redeemed this fallen soul, my ultimate liberation was secured forever. I possess no personal longing for worldly wealth or heavenly comforts!”
Joban Pagi paused, overwhelmed by memories of his past before meeting the Lord. His voice trembled with genuine contrition: “O Merciful Master! In my days of ignorance, I lived as a dreaded outlaw, terrorizing innocent people across the land from the Sabarmati river all the way to Pune. Throughout the Charotar region, mothers merely had to whisper my name to silence crying children, such was the dread of my name! O Supreme Lord! For forty long years, I inflicted endless suffering upon the poor peasants living between the Mahi and Sabarmati rivers. If You are truly pleased with me today, grant me this one charitable boon: may no living being—human, animal, or bird—dwelling in the villages between the Mahisagar and Sabarmati ever suffer from want of food or water, and may severe famine never afflict this sacred region!”
Beholding the sublime selflessness of a former bandit who sought not glory for himself but life and sustenance for the entire land, Shreehari’s heart melted with divine affection. Placing both His sacred hands upon Joban Pagi’s head, Shreeji Maharaj proclaimed, “Tathastu! So be it!”
To this day, the fertile plains of Charotar flourish with abundant water and agricultural prosperity even when surrounding regions face drought, standing as living testimony to Joban Pagi’s noble prayer and Shreehari’s infallible benediction.
- From the Bicentennial Scripture Series… 🙇🏻♂️🙏