રામાનંદ સ્વામીના વરદાનથી મેઉમાં જન્મેલા તેજસ્વી દલસુખરામે બાળપણમાં શ્રીહરિને રોટલા-માખણ જમાડ્યા અને દસ વર્ષની કુમળી વયે ગઢપુરમાં આનંદાનંદ બ્રહ્મચારી તરીકે દીક્ષા ગ્રહણ કરી.
એક સમયે સદગુરુ રામાનંદ સ્વામી સત્સંગ વિચરણ કરતાં કરતાં ઉત્તર ગુજરાતના મેઉ ગામે પધાર્યા. ગામમાં બેચરભાઈ પંચોળી નામે એક અત્યંત પવિત્ર, સદાચારી અને વિદ્વાન શિષ્ય રહેતા હતા. તેઓ સ્વામીને પ્રેમપૂર્વક પોતાના ઘેર જમવા પધરાવી ગયા. બેચરભાઈની ભાવસભર સેવા-ભક્તિથી અતિ પ્રસન્ન થઈ સદગુરુ રામાનંદ સ્વામીએ વરદાન આપ્યું, “તમારા ઘેર સાક્ષાત્ સનકાદિક ઋષિઓમાંના સુનંદન અવતાર ધારણ કરશે!”
સ્વામીના આ દિવ્ય આશીર્વાદથી સંવત ૧૮૫૪ના મહા સુદ વસંતપંચમીના પાવન દિવસે બેચરભાઈને ઘેર એક અતિ તેજસ્વી પુત્રનો જન્મ થયો, જેનું નામ ‘દલસુખરામ’ રાખવામાં આવ્યું. તેઓ જન્મથી જ પ્રખર તેજ અને તીવ્ર વૈરાગ્યવાન હતા. આઠ વર્ષની વયે વૈદિક વિધિ અનુસાર તેમનો યજ્ઞોપવીત (જનોઈ) સંસ્કાર સંપન્ન થયો. શાસ્ત્રાભ્યાસ અર્થે બાળક દલસુખરામ પોતાના મોસાળ અને ફઈબાના ગામ મછીયાવ ગયા.
એક દિવસ દલસુખરામ ગામના પાદરે મિત્રો સાથે રમતા હતા ત્યારે શ્રીજીમહારાજ કાઠી દરબારો સાથે અશ્વો પર સવાર થઈ ત્યાંથી પસાર થયા. શ્રીહરિએ બાળ દલસુખરામને નામ લઈને બોલાવ્યા અને કહ્યું, “દલસુખ! તારી ફઈબાને કહેજે કે અમારા માટે રોટલા લઈને આવે અને રંગાફઈને કહેજે કે તાજું માખણ સાથે લેતાં આવે!” દલસુખરામે દોડીને ફઈબાને સમાચાર આપ્યા. ફઈબા તુરંત ગરમાગરમ રોટલા, માખણ, ગોળ, આથેલાં મરચાં અને દૂધ-દહીં લઈને આવ્યાં અને શ્રીહરિ તથા કાઠી દરબારોને પ્રેમથી જમાડ્યા. ભોજન બાદ શ્રીજીમહારાજે ચળું કરી નાના દલસુખરામના મસ્તક પર વરદહસ્ત મૂકી વિશેષ આશીર્વાદ આપ્યા.
ત્યારબાદ ફરી એક વાર શ્રીહરિ મછીયાવ પધાર્યા ત્યારે આદરજ ગામે અન્નકૂટ ઉત્સવની આગોતરી તૈયારી કરવાના સંદેશાવાહક તરીકે ફઈબાએ દલસુખરામને મોકલ્યા. દલસુખરામે આદરજ જઈ ઉત્સવની તૈયારીઓ કરાવી. વળતાં લાંઘણજ ગામના ચોરે શ્રીહરિ બિરાજમાન હતા ત્યાં આવી પ્રભુને દંડવત કર્યા અને કુશળ સમાચાર આપ્યા. માત્ર આઠ-નવ વર્ષના આ તેજસ્વી બાળકની સેવાભક્તિ જોઈ શ્રીહરિએ પોતાના હાથે શ્રીફળ અને દક્ષિણા આપી રાજીપો વ્યક્ત કર્યો.
દસ વર્ષની વયે શાસ્ત્રાભ્યાસ પૂર્ણ કરી તેઓ મેઉ પાછા આવ્યા. હૃદયમાં તીવ્ર વૈરાગ્ય જાગૃત થતાં તેમણે માતા-પિતા સમક્ષ ત્યાગી થઈ ભગવાન ભજવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી. માતા-પિતાને ગુરુદેવ રામાનંદ સ્વામીનું વચન યાદ આવ્યું કે ‘તમારા ઘેર સુનંદન ઋષિ અવતાર લેશે’, તેથી તેમણે હર્ષભેર અનુમતિ આપી. સંવત ૧૮૬૪માં ગઢપુરમાં શ્રીહરિએ આ સુનંદન અવતારી દલસુખરામને બ્રહ્મચારી દીક્ષા આપી ‘આનંદાનંદ બ્રહ્મચારી’ નામ ધારણ કરાવ્યું. તેઓ આજીવન શ્રીહરિના અંગભૂત સેવક બની રહ્યા.
સદગુરુ મંજુકેશાનંદ સ્વામીએ ‘નંદમાળ’માં તેમને યાદ કરતાં ગાયું છે: આનંદાનંદ વર્ણી પુરાણી રે…!
- બ્રહ્મના ઉપાસક બ્રહ્મચારીઓમાંથી… 🙇🏻♂️🙏
Hindi
मेउ में बेचरभाई पंचोली के घर सनकादिक अवतार दलसुखराम का जन्म और दस वर्ष की आयु में आनंदानंद ब्रह्मचारी दीक्षा
सद्गुरु रामानंद स्वामी सत्संग विचरण करते हुए उत्तर गुजरात के मेउ गाँव पधारे। गाँव में बेचरभाई पंचोली नामक एक परम पवित्र एवं विद्वान शिष्य रहते थे, जो स्वामीजी को अपने घर भोजनार्थ ले गए। उनकी निष्कपट सेवा से प्रसन्न होकर रामानंद स्वामी ने वरदान दिया, “तुम्हारे घर सनकादिक मुनियों में से सुनंदन ऋषि अवतार लेंगे!”
संवत् १८५४ की वसंतपंचमी के शुभ दिन बेचरभाई के घर एक तेजस्वी बालक का जन्म हुआ, जिसका नाम ‘दलसुखराम’ रखा गया। आठ वर्ष की आयु में उनका यज्ञोपवीत संस्कार हुआ और वे विद्याध्ययन हेतु अपनी बुआ के गाँव मछियाव गए।
एक दिन जब दलसुखराम गाँव के बाहर खेल रहे थे, तभी श्रीजी महाराज काठी दरबारों के साथ वहाँ से निकले। प्रभु ने उन्हें नाम से पुकारते हुए कहा, “दलसुख! बुआजी से कहना कि हमारे लिए रोटी और ताजा मक्खन लेकर आएँ!” दलसुखराम ने दौड़कर बुआ को संदेश दिया। बुआ तुरंत बाजरे की रोटी, मक्खन, गुड़ और दूध लेकर आईं और श्रीहरि को भोजन कराया। भोजनोपरांत प्रभु ने बालक दलसुखराम के मस्तक पर हाथ रखकर असीम कृपा की।
कालांतर में आदरज गाँव में अन्नकूट उत्सव की तैयारी का समाचार पहुँचाने का कार्य भी दलसुखराम ने निष्ठापूर्वक किया, जिससे प्रसन्न होकर श्रीहरि ने उन्हें श्रीफल एवं दक्षिणा भेंट की।
दस वर्ष की आयु में तीव्र वैराग्य जागृत होने पर उन्होंने माता-पिता से संन्यास की आज्ञा माँगी। रामानंद स्वामी के वरदान का स्मरण कर माता-पिता ने सहर्ष अनुमति दे दी। संवत् १८६४ में गढपुर में श्रीहरि ने उन्हें ब्रह्मचारी दीक्षा देकर ‘आनंदानंद ब्रह्मचारी’ नाम प्रदान किया। वे आजीवन प्रभु के परम अंतरंग सेवक रहे।
- ब्रह्म के उपासक ब्रह्मचारियों से… 🙇🏻♂️🙏
English
The Divine Birth of Dalsukhram (Sunandan Avatar) in Meu to Becharbhai Pancholi and His Brahmachari Initiation as Anandanand
During his travels, Sadguru Ramanand Swami arrived at the village of Meu in North Gujarat. In this village resided Becharbhai Pancholi, a virtuous and scholarly disciple, who hosted the Swami for a meal. Immensely pleased with his devotion, Ramanand Swami granted him a divine boon: “A divine incarnation of Sage Sunandan (one of the four Sanakadik rishis) shall take birth in your household!”
Fulfilling this prophecy, on the auspicious day of Vasant Panchami in Samvat 1854, a radiant child named Dalsukhram was born to Becharbhai. From his earliest years, Dalsukhram exhibited sharp intellect and innate spiritual detachment. At the age of eight, his sacred thread ceremony was performed, and he proceeded to the village of Machhiyav, the home of his paternal aunt, to pursue scriptural studies.
One afternoon, while Dalsukhram was playing near the village outskirts, Shreeji Maharaj passed by accompanied by Kathi chieftains. Shrihari called out to the young boy by name: “Dalsukh! Tell your aunt to bring fresh rotlas, and ask Ranga-fui to bring churned butter for Us!” Dalsukhram ran home and conveyed the message. His aunt immediately prepared rotlas, butter, jaggery, and milk, feeding Shrihari and His entourage with supreme affection. After the meal, Shrihari placed His holy hands upon young Dalsukhram’s head, bestowing profound blessings.
Later, when preparations were required for a massive Annakut festival in Adaraj, Shrihari entrusted Dalsukhram with the crucial task of delivering instructions. After successfully organizing arrangements, Dalsukhram met Shrihari at the village square of Langhnaj. Delighted by the devotion of the nine-year-old youth, Shrihari gifted him a sanctified coconut and dakshina.
At the age of ten, feeling an intense surge of renunciation, Dalsukhram sought his parents’ permission to renounce worldly life. Remembering Ramanand Swami’s prophecy that their son was indeed the incarnation of Sunandan Rishi, the pious parents consented joyfully. In Samvat 1864, Shrihari initiated him into the monastic order in Gadhpur, naming him Sadguru Anandanand Brahmachari. He remained an inseparable, divine attendant of Shrihari throughout his earthly life.
- From the sacred chronicles of Brahma-Upasak Brahmacharis… 🙇🏻♂️🙏