દિવાળીના અન્નકૂટ ઉત્સવ માટે શ્રીજીમહારાજે દાદાખાચરના લોભી સ્વભાવના ફઈ સોમબાંના ઓરડામાંથી ભગૂજી દ્વારા ત્રણ હજાર રૂપિયા કઢાવી ભવ્ય અન્નકૂટ કર્યો અને તેમને અક્ષરધામનું અમર વરદાન આપ્યું.
શ્રીહરિ ગઢપુરમાં દાદાખાચરના દરબારગઢમાં બિરાજતા હતા. દરબારમાં દિપાવલી પર્વ અને નૂતન વર્ષના ભવ્ય અન્નકૂટ ઉત્સવની તડામાર તૈયારીઓ ચાલી રહી હતી. શ્રીજીમહારાજે ભક્તરાજ દાદાખાચરને પોતાની પાસે બોલાવીને કહ્યું, “દાદાખાચર! આપણે આ વખતે ઠાકોરજી શ્રી વાસુદેવનારાયણ આગળ અતિ વિશાળ અને અલૌકિક અન્નકૂટ ઉત્સવ ઉજવવો છે.”
દાદાખાચરે બે હાથ જોડી નમ્રતાપૂર્વક કહ્યું, “ભલે મહારાજ! આપને જેમ યોગ્ય લાગે તેમ કરીએ. લાધા ઠક્કરને બોલાવી કરિયાણું, ઘી, ખાંડ અને તેજાના જે કંઈ જોઈએ તે ભાવનગરથી મંગાવી લઈએ, અને ગામડે-ગામડે કાસદો મોકલી સૌ હરિભક્તોને સમૈયામાં તેડાવીએ.”
શ્રીજીમહારાજ દાદાખાચરના ઉત્સાહથી રાજી થયા અને મર્મમાં બોલ્યા, “દાદાખાચર! તમારાં ફઈબા સોમબાં પાસે ઘણી રોકડ રકમ પડી છે, તો આ અન્નકૂટમાં તેમની સેવા લઈએ તો કેવું?” દાદાખાચરે હસીને કહ્યું, “હે મહારાજ! આપ તો સર્વજ્ઞ છો; સોમફઈનો સ્વભાવ કેટલો લોભી છે તે આપ સારી પેઠે જાણો છો! તેઓ એક દમડી પણ વાપરે તેમ નથી!” ત્યારે શ્રીહરિ મંદ મંદ હસીને બોલ્યા, “દાદાખાચર! તેઓ ભલે ગમે તેટલાં લોભી હોય, પણ અમે તો સોમફઈ પાસેથી પૈસા કઢાવીને જ આ અન્નકૂટ કરીશું!”
શ્રીજીમહારાજ આથમણા ઓરડાની પાછલી ઓસરીએ સોમબાંને મળવા પધાર્યા. સોમબાંએ મહારાજને પંચાંગ પ્રણામ કરી સાંગામાચી (લાકડાની બાજઠ-ખુરશી) પાથરી તેના પર બેસાડ્યા. ફઈબાએ પૂછ્યું, “મહારાજ! આજે અચાનક કેમ પધારવું થયું?” મહારાજ બોલ્યા, “ફઈબા! વાસુદેવનારાયણનો મોટો અન્નકૂટ કરવો છે, તો આપ અન્નકૂટનો ખર્ચ આપો!” સોમબાં તુરંત દીનભાવે બોલ્યાં, “અરે મહારાજ! હું તો એકલી-અટૂલી વિધવા સ્ત્રી, મારી પાસે એટલા બધા પૈસા ક્યાંથી હોય કે હું આવડા મોટા સમૈયાનું ખર્ચ કરી શકું? મારી પાસે એક રૂપિયો પણ નથી!” સર્વસુજાણ શ્રીહરિ હસીને બોલ્યા, “જો રૂપિયા નીકળે તો અમે લઈ જઈએ હોં!” સોમબાંએ યુક્તિપૂર્વક કહ્યું, “મહારાજ! આપ તો ભગવાન છો, અમારા અંતરના નાડીપ્રાણ જાણો છો. જો મારા પટારામાંથી કે ઓરડામાંથી રૂપિયા મળે તો આપ ખુશીથી વાપરજો!”
બસ, શ્રીજીમહારાજે તત્કાળ ભગૂજીને સાદ કર્યો. ભગૂજી કોદાળી-પાવડો લઈ આવ્યા અને મહારાજના નિર્દેશ મુજબ ફઈબાના ઓરડાના ખૂણામાં જ્યાં ગુપ્ત ધન દાટેલું હતું ત્યાં ખોદકામ કર્યું. ખોદતાં જ ત્રણ હજાર ચાંદીના સિક્કા ભરેલો મોટો ડાબલો નીકળ્યો! મહારાજે તે રકમ અન્નકૂટની સેવામાં વાપરી અને ઠાકોરજી આગળ હજારો વાનગીઓનો ભવ્ય અન્નકૂટ ઉત્સવ રચ્યો.
સભામાં જ્યારે શ્રીહરિએ જાહેર કર્યું કે, “આજ સમગ્ર અન્નકૂટની સેવા સોમબાં ફઈએ કરાવી છે!” ત્યારે સૌ કાઠી દરબારો અને હરિભક્તો આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા. સૌને પ્રતીતિ થઈ કે પૂર્ણપુરુષોત્તમ નારાયણ પોતાના ભક્તના અંતરનો લોભ ટાળીને તેનું ધન સાર્થક કરાવવા માટે કેવાં અદ્ભુત ચરિત્રો કરે છે!
ત્યારબાદ હોળી-હુતાશણીના સમૈયામાં પણ શ્રીજીમહારાજે સોમબાં પાસેથી આવી જ રીતે પાંચ હજાર રૂપિયા ભરેલું દેગડું કઢાવી ઉત્સવ ઉજવ્યો. તે સમયે શ્રીહરિએ સોમબાંને અમૂલ્ય વરદાન આપ્યું: “ફઈબા! અમે પૃથ્વી પર પ્રગટ હશું ત્યાં સુધી જ તમને અક્ષરધામમાં લઈ જઈશું, અને જ્યાં સુધી તમે જીવશો ત્યાં સુધી રોજ અમારા થાળની પ્રસાદી તમને મળશે!”
- સદગુરુ પરમચૈતન્યાનંદ સ્વામી કૃત ગઢપુર લીલામાંથી… 🙇🏻♂️🙏
Hindi
गढ़पुर में दीपावली अन्नकूट और सोमबां फुई के गुप्त धन का सेवा में समर्पण
श्रीहरि गढ़पुर में दादा खाचर के दरबार में विराजमान थे। दरबारगढ़ में दीपावली पर्व और नूतन वर्ष के उपलक्ष्य में श्री वासुदेव नारायण के विशाल अन्नकूट महोत्सव की भव्य तैयारियाँ चल रही थीं। श्रीजी महाराज ने भक्तराज दादा खाचर को बुलाकर कहा, “दादा खाचर! इस बार हमें वासुदेव नारायण के सम्मुख अत्यंत विशाल और अलौकिक अन्नकूट महोत्सव का आयोजन करना है।”
दादा खाचर ने करबद्ध होकर कहा, “जैसी प्रभु की आज्ञा! लाधा ठक्कर को भावनगर भेजकर उत्तम मसाले, घी, चीनी आदि मंगवा लेते हैं और गाँव-गाँव संदेश भेजकर सभी हरिभक्तों को आमंत्रित करते हैं।”
श्रीजी महाराज ने मुस्कुराते हुए कहा, “दादा खाचर! आपकी बुआ सोमबां के पास बहुत सा गुप्त धन संचित पड़ा है; इस अन्नकूट में उनकी सेवा ली जाए तो कैसा रहे?” दादा खाचर हँसकर बोले, “हे प्रभु! आप तो अंतर्यामी हैं; आप जानते हैं कि सोम बुआ का स्वभाव कितना कृपण (लोभी) है! वे सेवा में एक पाई भी नहीं देंगी!” तब श्रीहरि मंद-मंद मुस्कुराते हुए बोले, “वे भले ही कितनी भी लोभी हों, किंतु हम तो सोम बुआ से ही धन लेकर अन्नकूट करेंगे!”
श्रीजी महाराज सोमबां के कक्ष की पिछली ओसरी (बरामदे) में पहुंचे। सोमबां ने प्रभु को साष्टांग प्रणाम कर काष्ठ की चौकी पर बैठाया और पूछा, “महाराज! आज अचानक कैसे पधारना हुआ?” महाराज ने कहा, “बुआजी! वासुदेव नारायण का अन्नकूट करना है, अतः आप उत्सव का संपूर्ण व्यय दीजिए!” सोमबां ने तुरंत दीनता का नाटक करते हुए कहा, “अरे महाराज! मैं तो असहाय अकेली वृद्धा हूँ, मेरे पास इतना धन कहाँ कि इतने बड़े उत्सव का व्यय वहन कर सकूँ? मेरे पास एक रुपया भी नहीं है!” सर्वज्ञ श्रीहरि ने हंसकर कहा, “यदि धन निकल आए तो हम ले लें न?” सोमबां ने सोचा कि मेरा गड़ा धन किसी को कैसे पता चलेगा! अतः बोलीं, “महाराज! आप तो भगवान हैं; यदि मेरे कमरे से धन मिले तो आप सहर्ष ले लीजिए!”
बस, श्रीजी महाराज ने तुरंत भगूजी को बुलाया। भगूजी ने कुदाल लेकर महाराज के निर्देशानुसार कमरे के एक गुप्त कोने की खुदाई की। कुछ ही क्षणों में तीन हजार चाँदी के सिक्कों से भरा बड़ा पात्र बाहर निकल आया! महाराज ने वह धन अन्नकूट की सामग्री में लगाया और वासुदेव नारायण के सम्मुख 56 भोग का भव्य अन्नकूट सजाया गया।
उत्सव के दिन जब श्रीहरि ने सभा में घोषणा की कि, “आज का यह संपूर्ण अन्नकूट सोमबां बुआ की सेवा से संपन्न हुआ है!” तो सभी काठी दरबार स्तब्ध रह गए। सबको प्रभु की लीला का मर्म समझ आया कि वे अपने भक्तों के हृदय से लोभ की ग्रंथि काटकर उनके धन को परोपकार और प्रभु सेवा में सफल करा देते हैं।
बाद में हुताशनी (होली) के उत्सव पर भी महाराज ने इसी प्रकार सोमबां के संचित धन से पाँच हजार रुपये निकलवाकर उत्सव किया। उस समय प्रभु ने उन्हें परम वरदान दिया: “बुआजी! हमारे भूलोक में विराजमान रहते ही हम आपको अक्षरधाम ले जाएंगे, और जब तक आप जीवित रहेंगी, आपको हमारे थाल का प्रसाद नित्य प्राप्त होगा!”
- सद्गुरु परमचैतन्यान्द स्वामी कृत गढ़पुर लीला से… 🙇🏻♂️🙏
English
Diwali Annakut in Gadhpur: Sombai Fui’s Hidden Wealth Offered in Divine Service
Shreehari was presiding in the royal court of Dada Khachar in Gadhada. Elaborate preparations were underway throughout the Darbargadh for the grand Diwali celebrations and the magnificent Annakut festival before the deity Shree Vasudev Narayan. Shreeji Maharaj summoned Dada Khachar and said, “Dada Khachar! This year We desire to celebrate an unprecedented, colossal Annakut offering before Vasudev Narayan.”
Dada Khachar bowed with folded hands and replied, “Whatever pleases You, Maharaj! We shall dispatch Ladha Thakkar to Bhavnagar to procure the finest dry fruits, sugar, ghee, and spices, and send messengers across the villages to invite all the satsangis.”
Shreeji Maharaj smiled knowingly and remarked, “Dada Khachar, your paternal aunt, Sombai Fui, has amassed a substantial hoard of silver coins; should we not engage her wealth in the service of this Annakut?” Dada Khachar laughed softly, “O Lord! You know all things; You are well aware of Sombai’s miserly nature! She would not part with even a copper coin for charity!” Shreehari chuckled, “Regardless of how possessive she may be, We shall fund this entire Annakut using Sombai Fui’s hidden wealth!”
Shreeji Maharaj walked over to the western veranda behind Sombai’s quarters. Seeing Maharaj, Sombai offered prostrations and seated Him respectfully on a low wooden settee. She asked, “Maharaj, what brings You here today?” Maharaj said directly, “Auntie! We are celebrating a grand Annakut for Vasudev Narayan, and you must bear the financial expenses!” Sombai feigned helplessness, “Alas, Maharaj! I am but a lonely widow living in solitude; where would I ever find the fortune needed for such a massive feast? I do not have a single rupee!” The all-knowing Lord smiled, “If money is found in your room, may We take it?” Thinking her secret vault buried beneath the stone floor was undetectable, Sombai cleverly replied, “Maharaj, You are God and know the pulse of every heart. If You find money in my room, You are welcome to take it!”
Immediately, Shreeji Maharaj summoned His attendant Bhaguji. Equipped with a pickaxe and spade, Bhaguji dug beneath the corner floor stones exactly where Maharaj pointed. To Sombai’s utter shock, out emerged a heavy brass container filled with three thousand silver coins! Shreehari utilized the entire sum to purchase ingredients and prepared hundreds of divine delicacies for Vasudev Narayan.
On the day of Annakut, when Shreehari announced in the full assembly that Sombai Fui had sponsored the entire festival, the Kathi chieftains were astounded. Everyone realized that the Lord orchestrates such divine sports solely to eradicate the knot of greed from His devotees’ hearts and consecrate their wealth in noble service.
Later, during the spring Hutashani (Holi) festival, Shreeji Maharaj similarly excavated another five thousand rupees from her hidden reserves for the celebration. On that occasion, the Lord bestowed a peerless boon: “Aunt Sombai! While We are still visibly manifest upon this earth, We shall personally take you to Akshardham, and as long as you live, you shall daily receive the consecrated food from Our personal thal!”
- From Gadhpur Leela by Sadguru Paramchaitanyanand Swami… 🙇🏻♂️🙏