શ્રીહરિના સ્વધામગમન બાદ રઘુવીરજી મહારાજને વડતાલ લાવનાર જોબનપગીએ ગાદીસ્થાન પર ઘીનો દીવો અને શ્રીફળ-રૂપિયો ચડાવવાનો નિયમ વંશજોમાં સ્થાપ્યો.
ગઢપુરમાં ગંગાજળિયા કૂવાથી દક્ષિણ દિશામાં પૂર્ણ પુરુષોત્તમ શ્રીજીમહારાજના પાવન નિવાસસ્થાન અક્ષરઓરડીની સમીપે એક સાદી છાપરી હતી. પરમ મુક્તરાજ જોબનપગી જ્યારે જ્યારે ગઢપુર પધારતા, ત્યારે તેઓ એ છાપરીમાં જ મુકામ કરતા. તેઓ જેટલા દિવસ ગઢપુરમાં રહે, એટલા દિવસ અહોરાત્ર શૂરવીરતાપૂર્વક અક્ષરઓરડીનો અખંડ પહેરો ભરતા.
શ્રીજીમહારાજના મુખારવિંદે વચનામૃતમાં જોબનપગીએ શ્રવણ કરેલું કે પરબ્રહ્મ પુરુષોત્તમ નારાયણ સદાય પોતાના દિવ્ય અક્ષરધામ રૂપી તખ્ત પર બિરાજમાન રહે છે. આથી જોબનપગી અક્ષરઓરડીને સાક્ષાત્ અક્ષરધામ અને ત્યાં બિરાજેલા શ્રીહરિના ઢોલિયા તથા ગાદી-તકિયાને અક્ષરધામનું દિવ્ય સિંહાસન માનતા હતા.
સંવત ૧૮૮૬માં શ્રીહરિએ પોતાની માનવલીલા સંકેલી સ્વધામ ગમન કર્યું. ત્યારપછી બંને દેશના આદ્ય આચાર્યશ્રીઓ પ્રથમ વખત પોતપોતાના દેશમાં પધાર્યા. તે સમયે વડતાલ દેશના આદ્ય આચાર્યશ્રી રઘુવીરજી મહારાજને ગઢપુરથી સુરક્ષિત વડતાલ લાવવા માટે જોબનપગી પોતાના વિશાળ કુટુંબકબીલા અને હથિયારબંધ ભીલોની રક્ષક સેના સાથે ગઢપુર ગયા હતા. તેઓ આચાર્ય મહારાજશ્રીને અતિ આદર અને રાજોચિત રક્ષણ સાથે સહીસલામત વડતાલ લઈ આવ્યા.
વડતાલમાં હાલ જે સ્થળ ‘ગાદીવાળાનો મેડો’ તરીકે પ્રખ્યાત છે, ત્યાં આચાર્યશ્રી રઘુવીરજી મહારાજનું પવિત્ર નિવાસસ્થાન કરવામાં આવ્યું. શ્રીહરિના સ્વધામગમન બાદ એ પુનિત સ્થાને પ્રથમ વખત શ્રી રઘુવીરજી મહારાજ વડતાલ દેશની ધર્મગાદી પર બિરાજ્યા. મહારાજશ્રી દરરોજ સંધ્યા સમયે એ મેડા પર ઘીની દીવીઓ પ્રગટાવી સહુ સંતો-હરિભક્તોને દર્શન આપતા હતા.
બસ, તે દિવસથી મુક્તરાજ જોબનપગીને એ પવિત્ર સ્થાનનો પરમ મહિમા દ્રઢ થયો. જેમ ગઢપુરની અક્ષરઓરડીમાં શ્રીહરિ પ્રત્યક્ષ બિરાજતા હતા, તેમ આ ગાદીવાળાના મેડા પર પણ આચાર્યશ્રી દ્વારા શ્રીજીમહારાજ જ અખંડ બિરાજે છે—એવી અક્ષરધામના તખ્તતુલ્ય દ્રઢ ભાવના સાથે તેઓ નિત્ય સંધ્યાકાળે દર્શને જતા. રઘુવીરજી મહારાજ સત્સંગ વિચરણ અર્થે બહારગામ પધાર્યા હોય તો પણ જોબનપગી અચૂક એ પવિત્ર ગાદીસ્થાનના દર્શન કરવા પહોંચતા.
જોબનપગીએ પોતાના જીવનમાં એવો દ્રઢ નિયમ લીધો હતો કે પ્રત્યેક નૂતન વર્ષ (બેસતા વર્ષ) ના દિવસે તથા પરિવારમાં કોઈ પણ શુભ માંગલિક પ્રસંગ હોય ત્યારે, તે ગાદીસ્થાને જઈ શુદ્ધ ઘીનો દીવો પ્રગટાવવો, રોકડો એક રૂપિયો તથા શ્રીફળ અર્પણ કરી સાષ્ટાંગ દંડવત પ્રણામ કરવા અને શ્રીજીમહારાજ તથા આચાર્યશ્રીની સ્તુતિ કરવી.
ભવિષ્યમાં પોતાની વંશપરંપરામાં પણ આ અલૌકિક ભક્તિભાવ અખંડ જળવાઈ રહે તે હેતુથી જોબનપગીએ પોતાના સર્વે કુટુંબીજનોને મેડીએ બોલાવી અંતરનો ઉપદેશ આપ્યો: “જો તમને સહુને મારા વચનમાં પૂર્ણ વિશ્વાસ હોય, તો મારા પછી પણ જ્યારે જ્યારે આપણા પરિવારમાં કોઈ માંગલિક અવસર આવે અથવા નૂતન વર્ષનો દિવસ હોય, ત્યારે સૌ પ્રથમ શ્રીજીના એ ગાદીસ્થાને જઈ ઘીનો દીવો પ્રગટાવજો, રૂપિયો અને શ્રીફળ અર્પણ કરી નમન કરજો અને પ્રાર્થના કર્યા પછી જ ઘરમાં માંગલિક કાર્ય આરંભજો! જો ત્યાં આચાર્ય મહારાજશ્રી પ્રત્યક્ષ ન બિરાજતા હોય, તો પણ શ્રીજીનું અક્ષરધામનું તખ્ત માની શ્રીહરિ ત્યાં સદાય હાજરાહજૂર છે એવા ભાવથી પગે લાગજો!”
મુક્તરાજ જોબનપગીની આ પાવન આજ્ઞા અને પરંપરા તેમના વંશજોએ આજ પર્યંત અત્યંત શ્રદ્ધાપૂર્વક જાળવી રાખી છે.
- શ્રી વડતાલધામ સત્સંગ ઇતિહાસમાંથી…
Hindi
अक्षरओरडी और वडताल के गद्दीवाले माले की महिमा: जोबन पगी की दिव्य परंपरा
गढ़पुर में गंगाजलिया कुएँ के समीप अक्षरओरडी के पास एक साधारण छपरी थी, जहाँ जोबन पगी गढ़पुर प्रवास के समय निवास करते थे और रात-दिन अक्षरओरडी का पहरा देते थे। वे अक्षरओरडी को साक्षात् अक्षरधाम और श्रीजी के ढोलिये को प्रभु का सिंहासन मानते थे।
श्रीहरि के अंतर्धान होने के पश्चात वडताल देश के आद्य आचार्य श्री रघुवीरजी महाराज को गढ़पुर से वडताल लाने हेतु जोबन पगी अपने शस्त्रधारी भीलों की सेना सहित गए और आदरपूर्वक वडताल लाए। वडताल में जहाँ ‘गद्दीवाले का माला’ (मेडो) बना, वहीं आचार्यश्री का निवास हुआ और वे धर्मगद्दी पर आसीन हुए।
जोबन पगी ने उस स्थान को अक्षरधाम का दिव्य सिंहासन माना। वे प्रतिदिन संध्या को वहाँ दर्शन करने जाते। उन्होंने नियम लिया कि प्रत्येक नूतन वर्ष (दीपावली के बाद) तथा परिवार के प्रत्येक मांगलिक प्रसंग पर उस गद्दीस्थान पर जाकर शुद्ध घी का दीपक जलाना, एक रुपया और श्रीफल समर्पित कर दंडवत प्रणाम करना।
उन्होंने अपने वंशजों को बुलाकर दृढ़ आदेश दिया कि भावी पीढ़ियाँ भी इस परंपरा का निष्ठापूर्वक पालन करें। जोबन पगी के परिवार ने यह पावन नियम आज तक निभाया है।
- श्री वडतालधाम सत्संग इतिहास से…
English
Glory of Akshar Ordi and Vadtal’s Gadiwala Medo: Joban Pagi’s Eternal Tradition of Reverence
In Gadhpur, near the sacred Akshar Ordi south of the Gangajaliyo well, stood a modest thatched hut where Muktaraj Joban Pagi resided whenever he visited. Throughout his stay in Gadhpur, Joban Pagi faithfully guarded Akshar Ordi day and night with immense valor and devotion.
Joban Pagi had listened to Shreeji Maharaj’s divine discourses in the Vachanamrut stating that the Supreme Lord eternally resides upon the throne of Akshardham. Consequently, he revered Akshar Ordi as Akshardham itself, and considered Shreehari’s bedstead (dholiyo) and bolster as the divine throne of the celestial realm.
When Shreehari concluded His earthly pastimes in Samvat 1886, the first spiritual preceptors (Acharyas) visited their respective dioceses. To escort Acharya Shree Raghuvirji Maharaj safely from Gadhpur to Vadtal, Joban Pagi traveled to Gadhpur with his extended clan and an armed escort of loyal Bhil guards, successfully bringing Acharya Maharajshree to Vadtal with royal dignity.
At the location in Vadtal now famously known as ‘Gadiwala no Medo’ (the upper floor of the spiritual throne), Acharya Raghuvirji Maharaj established his holy residence and assumed the spiritual seat of the Vadtal diocese. Every evening, Maharajshree illuminated ghee lamps and granted divine audience (darshan) to the sadhus and devotees.
From that historic moment, Joban Pagi recognized the sublime sanctity of the place. Just as Shreehari had manifested in Akshar Ordi, here too Maharaj was eternally present through the Acharya upon the throne of Akshardham. Every evening without fail, Joban Pagi climbed the stairs to offer reverence before the illuminated seat, even when Acharya Raghuvirji Maharaj was away on spiritual tours.
He took a sacred vow that on every Hindu New Year’s Day (Bestu Varas) and on every auspicious occasion in his family, he would climb to the sacred seat, kindle a pure ghee lamp, offer a silver rupee and a coconut, and perform devout prostrations.
To ensure this tradition endured through future generations, Joban Pagi summoned his entire clan and commanded: “If you hold absolute faith in my words, then whenever an auspicious occasion occurs in our family or on New Year’s Day, you must first visit Shreeji’s throne, light a ghee lamp, offer a rupee and coconut, and seek blessings before commencing any worldly celebration! Even if Acharya Maharaj is touring elsewhere, bow down with the conviction that Supreme Lord Shreeji Maharaj is eternally present upon this sacred throne!”
Joban Pagi’s descendants have reverently preserved this sacred devotional injunction to this very day.
— From the Satsang History of Vadtaldham