બારપટોળીના આલા સુતારે પાઘડીના છેડે છુપાવેલાં સુખડ-તુલસી માંગી શ્રીહરિએ અંતર્યામીપણું જણાવ્યું; રાઘવાનંદ સ્વામીના વચનથી પિતાને અક્ષરધામ મળ્યું.
નાઘેર પ્રદેશના બારપટોળી ગામમાં સદગુરુ સંતોના અવારનવાર વિચરણથી અનેક મુમુક્ષુઓને સત્સંગનો દિવ્ય રંગ લાગ્યો હતો. આ ગામમાં પૂર્વજન્મના મુમુક્ષુ આલાભાઈ સુતાર સંસારમાં રહીને પણ વિરક્ત ભાવે વર્તતા હતા. પરંતુ સ્વામિનારાયણ ભગવાન છે કે નહીં તે વિશે તેમના મનમાં પૂર્ણ નિશ્ચય નહોતો.
એક વખત બારપટોળીના કાળુભાઈ વાવડીયા વગેરે હરિભક્તોનો સંઘ ગઢપુર દર્શનાર્થે નીકળ્યો ત્યારે આલાભાઈ પણ સાથે જોડાયા. ગઢપુર જતાં રસ્તે આલાભાઈએ મનમાં સંકલ્પ કર્યો કે, “જો સ્વામિનારાયણ ખરેખર અંતર્યામી ભગવાન હશે, તો હું પાઘડીના છેડે છુપાવીને બાંધેલા સુખડ (ચંદન) અને તુલસીપત્ર વગર કહ્યે મારી પાસેથી માંગી લેશે!”
સંઘ ગઢપુર પહોંચ્યો ત્યારે શ્રીજીમહારાજ સ્નાન કરવા પધારેલા, તેથી દર્શન માટે ઉતાવળા થયેલા ભક્તોને મહારાજે કહેવડાવ્યું, “થોડીવાર રાહ જુઓ, સ્નાન કરીને સહુને દર્શન આપીશું.” આ સાંભળી આલા સુતારને અહંકાર થયો કે, “મારી પરીક્ષા જાણીને સ્વામિનારાયણ ડરીને ભાગી ગયા!”
પરંતુ થોડીવારમાં શ્રીહરિ શ્વેત વસ્ત્રો ધારણ કરી ઢોલિયા પર બિરાજ્યા અને મુળજી બ્રહ્મચારીને કહ્યું, “બારપટોળીના સંઘને દર્શન માટે બોલાવો.” સહુ ભક્તો આવીને દંડવત કરી બેઠા, પણ આલાભાઈ દૂર છેવાડે ઊભા રહ્યા.
અંતર્યામી શ્રીહરિએ લાંબો હાથ કરી આલાભાઈને પડખે બોલાવ્યા અને કહ્યું, “આલા! લાવ, તારી પાઘડીના છેડે બાંધેલા સુખડ અને તુલસી કાઢીને અમારા ચરણે મૂક!”
આ સાંભળતાં જ આલાભાઈ સ્તબ્ધ થઈ ગયા! પ્રભુની પૂર્ણ અંતર્યામી શક્તિનો સાક્ષાત્કાર થતાં જ તેમનો અહંકાર ગળી ગયો. તેમણે સુખડ અને તુલસી શ્રીહરિના ચરણોમાં અર્પણ કરી દંડવત કર્યા અને વર્તમાન ધારણ કરી પાકા સત્સંગી બન્યા.
ગઢપુરથી ગામ પાછા આવી આલાભાઈએ પોતાના પિતાજીને સત્સંગી થવા સમજાવ્યા, પરંતુ પિતાજીએ વાત માની નહીં. થોડા સમય બાદ સમર્થ સદગુરુ રાઘવાનંદ સ્વામીનું મંડળ બારપટોળી પધાર્યું. આલાભાઈ પરાણે પોતાના પિતાને સ્વામી પાસે લઈ આવ્યા. સ્વામીએ સત્સંગનો મહિમા સમજાવ્યો ત્યારે પિતાજીએ શરત મૂકી: “સ્વામી! હું કંઠી બાંધું, પણ મારું એક વચન આપો તો જ સત્સંગી થાઉં કે આ કંઠી તૂટે તે પહેલાં ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણ મને પોતાના ધામમાં તેડવા આવે!”
સમર્થ સંત રાઘવાનંદ સ્વામીએ એ વચન આપી કંઠી બાંધી નિયમ આપ્યા.
આશરે એકાદ વર્ષ વીત્યું ત્યાં એક દિવસ અચાનક પિતાજીની કંઠી તૂટી! કંઠી તૂટતાં જ તેમણે આલાને બોલાવી કહ્યું, “બેટા આલા! ગુરુદેવ રાઘવાનંદ સ્વામીનું વચન હતું કે જે દિવસે કંઠી તૂટશે તે જ દિવસે શ્રીજીમહારાજ મને તેડવા આવશે! માટે આજે જ હું અક્ષરધામ જઈશ.”
વાત પૂરી થાય તે પહેલાં તો ઓરડામાં દિવ્ય તેજના પુંજ પથરાઈ ગયા! સાક્ષાત શ્રીહરિ મુક્તમંડળ સહિત વિમાન લઈને પધાર્યા. પિતાજીએ સહુને “જય સ્વામિનારાયણ” કહી દેહત્યાગ કર્યો અને દિવ્ય દેહ ધરી શ્રીહરિ સાથે અક્ષરધામ સિધાવ્યા.
- શ્રીહરિચરિત્રચિંતામણીમાંથી…
Hindi
बारपटोळी के आला सुतार की परीक्षा, राघवानंद स्वामी का वचन और पिता का अक्षरधाम गमन
नाघेर क्षेत्र के बारपटोळी गाँव में संतों के विचरण से सत्संग का प्रचार था। वहाँ आलाभाई सुतार नामक एक मुमुक्षु रहते थे जो संसार में रहते हुए भी विरक्त भाव से रहते थे, किंतु स्वामीनारायण भगवान हैं या नहीं, इसका उन्हें दृढ़ निश्चय नहीं था।
एक बार बारपटोळी के भक्तों का संघ गढ़पुर दर्शनार्थ गया तो आलाभाई भी साथ हो लिए। मार्ग में आलाभाई ने मन में संकल्प किया, “यदि स्वामीनारायण वास्तव में अन्तर्यामी भगवान हैं, तो मेरी पगड़ी के छोर में छिपाई हुई चंदन की लकड़ी (सुखड़) और तुलसीदल मुझसे बिना कहे माँग लेंगे!”
गढ़पुर पहुँचने पर जब श्रीहरि स्नान कर रहे थे, तो आलाभाई को अभिमान हुआ कि शायद वे मेरी परीक्षा से डरकर हट गए हैं। किंतु कुछ ही देर में श्वेत वस्त्र धारण कर ढोलिए पर विराजे श्रीहरि ने मुलजी ब्रह्मचारी से कहा, “बारपटोळी के संघ को दर्शन हेतु बुलाओ।” सभी भक्त आए, किंतु आलाभाई दूर खड़े रहे।
अन्तर्यामी श्रीहरि ने हाथ का संकेत कर आलाभाई को पास बुलाया और बोले, “आला! लाओ, अपनी पगड़ी के पल्लू में बाँधा हुआ चंदन और तुलसी निकालकर हमारे चरणों में समर्पित करो!”
यह सुनते ही आलाभाई अवाक रह गए! प्रभु की अन्तर्यामी सामर्थ्य देखकर उनका अभिमान चूर हो गया। उन्होंने चंदन और तुलसी चरणों में रखकर दंडवत प्रणाम किया और वर्तमान ग्रहण कर दृढ़ सत्संगी बने।
गाँव लौटकर आलाभाई ने अपने पिता को सत्संग में जोड़ने का प्रयास किया, किंतु वे नहीं माने। कुछ समय बाद समर्थ संत राघवानंद स्वामी का मंडल बारपटोळी आया। आलाभाई हठपूर्वक पिता को स्वामी के पास लाए। स्वामीजी द्वारा सत्संग की महिमा बताने पर पिता ने शर्त रखी: “स्वामीजी! मैं कंठी बाँधूंगा, किंतु एक वचन दीजिए कि यह कंठी टूटे उससे पहले भगवान स्वामीनारायण मुझे अपने धाम ले जाने आएँ!”
राघवानंद स्वामी ने वचन देकर उन्हें कंठी बाँध दी।
लगभग एक वर्ष बाद अचानक पिता की कंठी टूट गई! कंठी टूटते ही उन्होंने आला को बुलाकर कहा, “बेटा! गुरुदेव का वचन था कि जिस दिन कंठी टूटेगी, उसी दिन महाराज मुझे लेने आएँगे। आज मैं अक्षरधाम जाऊँगा।”
कहते ही कक्ष में दिव्य प्रकाश छा गया! साक्षात श्रीजीमहाराज संतों-मुक्तों सहित पधारे। पिता ने सबको “जय स्वामीनारायण” कहा और देहत्याग कर दिव्य रूप में अक्षरधाम सिधारे।
- श्रीहरिचरित्रचिंतामणि से…
English
Ala Suthar’s Test of Shreehari at Barpatoli, Raghavanand Swami’s Prophetic Promise, and His Father’s Divine Departure to Akshardham
In the village of Barpatoli in the Nagher region, the continuous spiritual tours of the Nand paramhansas had awakened spiritual thirst among many souls. In this village lived Ala Suthar (a carpenter by trade), who lived detached from worldly attachments yet lacked firm conviction regarding the supreme divinity of Bhagwan Swaminarayan.
When the pilgrim congregation from Barpatoli set out for Gadhpur, Ala joined them. Along the way, Ala harbored an inner test: “If Swaminarayan is truly an omniscient incarnation of God, He will voluntarily ask for the sandalwood (sukhad) piece and sacred tulsi leaves that I have secretly concealed inside the fold of my turban!”
Upon reaching Gadhpur, Shreeji Maharaj was bathing. When informed to wait a short while, Ala arrogantly surmised, “Knowing of my test, Swaminarayan has retreated!” Shortly thereafter, Maharaj emerged in spotless white garments, sat upon His cot, and instructed Mulji Brahmachari to summon the Barpatoli devotees. While others sat close, Ala stood aloof at a distance.
Omniscient Shreehari extended His arm, beckoned Ala to His side, and commanded: “Ala! Untie the sandalwood and tulsi leaves tied to the corner of your turban and place them at Our lotus feet!”
Hearing this, Ala was struck with awe! The revelation of Maharaj’s omniscience shattered his pride completely. Surrendering the items at the Lord’s feet, he prostrated in reverent surrender and accepted the sacred vows of Satsang.
Returning home, Ala urged his elderly father to embrace Satsang, but his father stubbornly resisted. Sometime later, the exalted Sadguru Raghavanand Swami visited Barpatoli. Ala virtually compelled his father to meet Swami. When Swami explained the preciousness of human life and salvation, the father stipulated a bold condition: “Swami, I shall wear the kanthi and become a satsangi only if you promise me that before this kanthi ever breaks, Bhagwan Shree Swaminarayan Himself will come to escort me to His divine abode!”
Raghavanand Swami fearlessly granted the boon and tied the sanctified tulsi kanthi around his neck.
About a year elapsed when one day the father’s kanthi snapped! The moment it broke, he called Ala and declared, “Son! Guru Raghavanand Swami promised that the day my kanthi breaks, Shreeji Maharaj will arrive to take me to Akshardham! Today I shall depart for the eternal abode.”
Even as he spoke, an effulgent divine light filled the room! Shreeji Maharaj manifested in radiant majesty accompanied by divine muktas. The father offered his final ‘Jai Swaminarayan’ to all, cast off his mortal frame, assumed a divine transcendental form, and ascended to Akshardham in the presence of the Lord.
— From Shree Haricharitramrut Chintamani