ગઢપુરમાં શ્રીહરિના વચને સર્વસ્વ ગિરવે મૂકી સાડા ચાર હજાર રૂપિયા સમર્પિત કરનાર બાંભણીયાના ટેકીલા આહિર ભક્ત સામત પટેલે અનેક યાતનાઓ વચ્ચે શિરસાટે સત્સંગ જાળવી લોયાના વચનામૃતમાં પ્રશંસા મેળવી.
વાળાંક દેશમાં (અમરેલી પંથક) બાંભણીયા નામનું ગામ આવેલું છે. આ ગામમાં શૂરવીર આહિર ખેડૂત સામત પટેલ નામે શ્રીહરિના અનન્ય અને પરમ નિષ્ઠાવાન હરિભક્ત રહેતા હતા.
એક વખત સામત પટેલ ગઢપુર દર્શને ગયા. શ્રીજીમહારાજ દાદા ખાચરના દરબારમાં લીમડાના વૃક્ષ તળે ઢોલિયા પર બિરાજમાન હતા. શ્રીહરિએ તેમની કસોટી કરતાં પૂછ્યું, “સામત પટેલ! અમારે હાલ થોડા રૂપિયાની તાતી જરૂર છે, તો તમે આપશો?” સામત પટેલે બે હાથ જોડી નમ્રતાથી કહ્યું, “ભલે મહારાજ! હમણાં જ ઘેર જઈને લઈ આવું.” માર્ગમાં જતાં જતાં તેઓ વિચારવા લાગ્યા: ‘આજે અખિલ બ્રહ્માંડના નાથ શ્રીહરિએ મારા જેવા પામર ખેડૂત પાસે માગણી કરી છે; હવે મારે મારું કશું જ બચાવી રાખવું નથી! આવો દિવ્ય અવસર જીવનમાં ફરી ક્યારેય નહીં મળે!’
ઘેર પહોંચીને તેમણે ઢોર-ઢાંખર, ખેતીની જમીન, મકાન અને ઘરવખરી તમામ ચીજો શાહુકારની દુકાને ગિરવે મૂકી દીધી અને રોકડા સાડા ચાર હજાર રૂપિયા એકઠા કર્યા! એ જમાનામાં સાડા ચાર હજારની રકમ એક વિશાળ ખજાના સમાન હતી. સામત પટેલ તાબડતોબ ગઢપુર આવ્યા અને રકમ શ્રીહરિના ચરણોમાં ધરી દીધી. અંતર્યામી શ્રીહરિએ આટલી મોટી રકમ જોઈને પૂછ્યું, “સામત પટેલ! આટલા બધા રૂપિયા ક્યાંથી લાવ્યા?” પટેલે કહ્યું, “મહારાજ! આપની સેવામાં સર્વસ્વ ગિરવે મૂકીને લાવ્યો છું; આપ સ્વીકારો!” શ્રીહરિએ કહ્યું, “અમે આમાંથી માત્ર એક હજાર રૂપિયા રાખીશું, બાકીના તમે પાછા લઈ જાઓ અને તમારી જમીન છોડાવો; નહીંતર તમારાં છોકરાં શું ખાશે?” ત્યારે સામત પટેલે ખુમારીપૂર્વક ઉત્તર આપ્યો, “હે મહારાજ! અમે ખેડૂતોનાં છોકરાં તો કૂકડાની જેમ જ્યાંથી હોય ત્યાંથી દાણા ચણી લેશે! આ વર્ષે ઉછીના દાણા લાવીશું અને આવતા વર્ષે કરજ ભરી દઈશું!” તેમની આવી અડગ હિંમત જોઈ શ્રીહરિ અત્યંત પ્રસન્ન થયા.
સામત પટેલનો આવો અડગ સત્સંગ તેમના જ્ઞાતિજનોને સહન ન થયો. તેમણે સામત પટેલને નાતબહાર મૂક્યા, રોટી-બેટીના તમામ વ્યવહારો તોડી નાખ્યા. વેવાઈએ પુત્રનો સંબંધ તોડી નાખ્યો, દીકરીનું આણું તેડવાની ના પાડી દીધી. કોઈએ દ્વેષભાવથી ખેતરમાં ઘાસની ગંજી પણ સળગાવી દીધી. આટઆટલી વિપત્તિઓ અને સામાજિક બહિષ્કાર છતાં સામત પટેલે સત્સંગની ટેક જરાય છોડી નહીં. તેમણે ગર્જના કરીને કહ્યું, “ભલે મારો દેહ જાય, પણ હું સ્વામિનારાયણનો સત્સંગ ક્યારેય નહીં છોડું!”
ગઢપુરમાં જ્યારે શ્રીહરિને આ સમાચાર મળ્યા ત્યારે પ્રભુએ તેમના અડગ સત્સંગને ધન્યવાદ આપ્યા અને આશીર્વાદ આપ્યા કે ‘તમારે સહુ સારા વાના થશે.’ સમય જતાં જ્ઞાતિજનોને પોતાની ભૂલ સમજાઈ, તેમણે માફી માંગી સંબંધો પુનઃ સ્થાપિત કર્યા.
શ્રીહરિએ લોયા પ્રકરણના ૩જા વચનામૃતમાં સામત પટેલ જેવા શૂરવીર ભક્તોની નિષ્ઠાની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું કે ભગવાન અને સંતને અર્થે જેણે લોકલાજ, રાજ્ય, ધન અને સુખનો ત્યાગ કર્યો હોય તેવા ટેકીલા ભક્તો જ સાચા શૂરવીર છે.
- શ્રી સહજાનંદ સ્વામી ચરિત્રમાંથી… 🙇🏻♂️🙏
Hindi
बांभणिया के सामत पटेल आहिर का साढ़े चार हजार का सर्वस्व समर्पण और प्राणों की बाजी लगाकर सत्संग-निष्ठा
अमरेली क्षेत्र के बांभणिया गाँव में सामत पटेल आहिर नामक एक शूरवीर एवं अनन्य निष्ठावान हरिभक्त रहते थे।
एक बार वे गढपुर दर्शन हेतु गए, जहाँ दादा खाचर के दरबार में नीम के वृक्ष तले विराजमान श्रीहरि ने उनकी परीक्षा लेते हुए कहा, “सामत पटेल! हमें कुछ रुपयों की आवश्यकता है, क्या आप देंगे?” सामत पटेल ने करबद्ध होकर कहा, “प्रभु! अभी घर जाकर लाता हूँ।” मार्ग में उन्होंने सोचा: ‘आज त्रिभुवनपति श्रीहरि ने मेरे जैसे साधारण किसान से कुछ माँगा है; अब मुझे अपने पास कुछ भी बचाकर नहीं रखना है!’
घर पहुँचकर उन्होंने अपनी समस्त भूमि, पशुधन, मकान और आभूषण गिरवी रखकर नकद साढ़े चार हजार रुपये एकत्र किए और तुरंत गढपुर आकर प्रभु चरणों में अर्पित कर दिए। अंतर्यामी श्रीहरि ने पूछा, “इतने रुपये कहाँ से लाए?” सामत पटेल ने कहा, “महाराज! आपकी सेवा हेतु अपना सर्वस्व गिरवी रखकर लाया हूँ।” प्रभु ने केवल एक हजार रुपये रखकर शेष वापस लौटाते हुए कहा, “बाकी ले जाओ और अपनी भूमि छुड़ाओ, अन्यथा बच्चे क्या खाएँगे?” सामत पटेल ने निर्भीकता से कहा, “प्रभु! किसान के बच्चे तो मुर्गों की भाँति कहीं से भी दाना चुग लेंगे; इस वर्ष उधार लेकर काम चला लेंगे!” उनकी यह अनन्य निष्ठा देखकर श्रीहरि गद्गद हो गए।
सत्संग के कारण जाति के लोगों ने उन्हें जाति-बहिष्कृत कर दिया, रोटी-बेटी का व्यवहार तोड़ दिया, पुत्र का विवाह संबंध तोड़ दिया और खेत का चारा जला दिया। किंतु सामत पटेल हिमालय की भाँति अडिग रहे और कहा, “प्राण भले चले जाएँ, किंतु मैं स्वामिनारायण का सत्संग कभी नहीं छोड़ूँगा!”
श्रीजी महाराज ने लोया के तीसरे वचनामृत में सामत पटेल की ऐसी अदम्य निष्ठा की भूरि-भूरि प्रशंसा की है।
- श्री सहजानंद स्वामी चरित्र से… 🙇🏻♂️🙏
English
Samat Patel Ahir of Bambhaniya: Wholehearted Surrender of Wealth and Unshakable Conviction for Satsang
In the village of Bambhaniya in the Amreli region, there lived a valorous Ahir farmer named Samat Patel, who possessed supreme and unshakable conviction in Bhagwan Swaminarayan.
Once, Samat Patel traveled to Gadhpur for darshan. Seated beneath the sacred neem tree in Dada Khachar’s courtyard, Shreeji Maharaj chose to test his devotion, asking, “Samat Patel! We require some money urgently; will you provide it?” Folding his hands reverently, Samat Patel replied, “Certainly, Maharaj! I shall return home immediately and bring it.” On his journey back, he contemplated: ‘Today, the Sovereign Lord of infinite universes has asked something of a humble farmer like me. I must withhold nothing for myself; such a golden opportunity will never come again in this lifetime!’
Upon arriving home, he mortgaged his entire farmland, cattle, house, and household assets with local moneylenders, amassing four thousand five hundred silver rupees—a monumental fortune in those times. Rushing back to Gadhpur, he placed the entire amount at Shrihari’s holy feet. Astounded, Shrihari inquired, “Where did you obtain such a large sum?” Samat Patel answered, “O Lord! I mortgaged all my earthly belongings for Your holy service; please accept it!” Shrihari retained only one thousand rupees and returned the rest, saying, “Take the remainder to redeem your lands; otherwise, what will your children eat?” Samat Patel boldly proclaimed, “O Maharaj! The children of farmers are like roosters who will peck grain wherever it lies! We will borrow grains for this season and repay next year!” Deeply touched by his heroic courage, Shrihari showered abundant blessings upon him.
Infuriated by his steadfast adherence to Satsang, his caste community excommunicated him, snapped matrimonial alliances for his children, and hostile neighbors burned down his haystacks. Yet, Samat Patel remained completely unflinching, declaring, “Even if my head is severed, I shall never renounce the fellowship of Bhagwan Swaminarayan!”
In the third Vachanamrut of Loya, Shreeji Maharaj extolled the heroic conviction of devotees like Samat Patel, stating that those who surrender wealth, prestige, family, and comfort for the sake of God and His holy saints are the true spiritual warriors.
- From the scripture Shree Sahajanand Swami Charitra… 🙇🏻♂️🙏