શ્રીજીમહારાજના છપૈયા જન્મ, બાલલીલા, ગૃહત્યાગ, વનવિચરણ, લોજ-પીપલાણા મિલન, મહા ઉત્સવો, મંદિર નિર્માણ અને સ્વધામગમન સુધીની સમગ્ર લીલાસાંકળીના ૧૦૮ સ્મરણ મણકા.
પૂર્ણપુરુષોત્તમ ભગવાન શ્રીસ્વામિનારાયણના પ્રાગટ્યથી લઈને સ્વધામગમન સુધીનાં સમસ્ત દિવ્ય ચરિત્રોનું નિત્ય સ્મરણ કરવા માટે સંપ્રદાયમાં ગવાતી ‘ચરિત્ર સાંકળી’ના ૧૦૮ મુખ્ય કી-વર્ડ્સ (લીલા સ્મરણ મણકા) નીચે મુજબ છે:
બાલ્યકાળ અને છપૈયા લીલા (૧ થી ૩૫): ૧. જન્મ (છપૈયા) • ૨. કૃત્યાઓનો નાશ • ૩. નામકરણ સંસ્કાર • ૪. ચંદ્રમા દર્શન • ૫. રુચિ પરીક્ષા • ૬. કાન વિંધાવ્યા • ૭. હજામત સંસ્કાર • ૮. કાલિદત્તનો ઉદ્ધાર • ૯. શ્રદ્ધાદિક ૧૨ માતાઓ • ૧૦. સુંદરીમામી • ૧૧. સુવાસિની ભાભી • ૧૨. ગોમતી ગાય • ૧૩. ગૌરી ગાય • ૧૪. બળિયા રોગ નિવારણ • ૧૫. નારાયણ સરોવર સ્નાન • ૧૬. તીનવા ગામ • ૧૭. ત્રિકોણીયું ખેતર • ૧૮. માછીમારોનો ઉદ્ધાર • ૧૯. જાંબુડો વૃક્ષ લીલા • ૨૦. ફણસ વૃક્ષ • ૨૧. ખાંપા તલાવડી • ૨૨. શ્રવણ તલાવડી • ૨૩. નાવનું ભાડું • ૨૪. વાંદરાઓને મેથીપાક • ૨૫. વાંદરાને સમાધિ • ૨૬. વિદ્યાભ્યાસ • ૨૭. ગુટકો ગ્રંથ રચના • ૨૮. હલવાઈ • ૨૯. રામપ્રતાપભાઈ • ૩૦. જનોઈ સંસ્કાર • ૩૧. મલ્લો સાથે કુસ્તી • ૩૨. કાશી ગમન • ૩૩. મખોડાઘાટ સ્નાન • ૩૪. ભક્તિમાતા દેહત્યાગ • ૩૫. ધર્મદેવ દેહત્યાગ.
વનવિચરણ અને નીલકંઠ વર્ણી લીલા (૩૬ થી ૬૩): ૩૬. ગૃહત્યાગ (આષાઢ સુદ દસમ) • ૩૭. સરયુ નદી પાર • ૩૮. શ્રીપુર આગમન • ૩૯. જન્માષ્ટમી ઉત્સવ • ૪૦. હિમાલય યાત્રા • ૪૧. પુલહાશ્રમ તપ • ૪૨. મોહનદાસ વૈરાગી • ૪૩. બુટોલપુર • ૪૪. ગોપાળયોગી પાસે યોગાભ્યાસ • ૪૫. કાઠમંડુ આગમન • ૪૬. સિરપુર રાજા • ૪૭. પિબેક અસુર મોક્ષ • ૪૮. નવલાખ યોગી દર્શન • ૪૯. જયરામદાસ • ૫૦. જાંબુવાન દર્શન • ૫૧. જગન્નાથપુરી • ૫૨. તિરુપતિ બાલાજી • ૫૩. સેવકરામની શુશ્રૂષા • ૫૪. સાથવો લીલા • ૫૫. પુના આગમન • ૫૬. બુરહાનપુર • ૫૭. બુધેજ • ૫૮. ગોપનાથ મહાદેવ • ૫૯. લોઢવા • ૬૦. રાધાડેરી • ૬૧. ગિરનાર યાત્રા • ૬૨. નરસિંહ મહેતા પીપલાણા • ૬૩. પૂતળીબાઈ.
સૌરાષ્ટ્ર આગમન, દીક્ષા અને સત્સંગ પ્રવર્તન (૬૪ થી ૮૪): ૬૪. લોજ આગમન • ૬૫. મુક્તાનંદ સ્વામી મિલન • ૬૬. ગોખલો લીલા • ૬૭. સ્ત્રી-પુરુષ જુદી સભા • ૬૮. લોજ આશ્રમની સેવા • ૬૯. ચીભડાં લીલા • ૭૦. રામાનંદ સ્વામીને પત્ર • ૭૧. પીપલાણા પ્રથમ મેળાપ • ૭૨. પીપલાણા મહાદીક્ષા • ૭૩. જેતપુર ગાદીપટ્ટાભિષેક • ૭૪. ફરેણી મહામંત્ર પ્રવર્તન • ૭૫. માંગરોળ વાવ સ્નાન • ૭૬. માંગરોળ સમાધિ પ્રકરણ • ૭૭. કાલવાણી આગમન • ૭૮. આખા અને પીપલાણા • ૭૯. કારિયાણી ઉતારો • ૮૦. ગઢપુર રંગોત્સવ • ૮૧. વાસુદેવ નારાયણ પૂજન • ૮૨. કાલવાણી મહાસભા • ૮૩. ૧૮ પરમહંસોની દીક્ષા • ૮૪. જેતલપુર યજ્ઞ.
મંદિર નિર્માણ, શાસ્ત્ર રચના અને સ્વધામગમન (૮૫ થી ૧૦૮): ૮૫. ડભાણ યજ્ઞ • ૮૬. ધરમપુર રાણી કુશળકુંવરબા • ૮૭. વડતાલ સમૈયો • ૮૮. સારંગપુર ઝૂલા ઉત્સવ • ૮૯. કારિયાણી ગુણાતીત દર્શન • ૯૦. લોયા શાકોત્સવ • ૯૧. લોયા વચનામૃત • ૯૨. પંચાળા રાસોત્સવ • ૯૩. અમદાવાદ પ્રથમ મંદિર સ્થાપન • ૯૪. અમદાવાદ ચોર્યાસી • ૯૫. ભુજ નરનારાયણ મંદિર • ૯૬. વડતાલ લક્ષ્મીનારાયણ મંદિર • ૯૭. સુરત નગર પધરામણી • ૯૮. નડીયાદ આગમન • ૯૯. ભટ્ટવદર જાન • ૧૦૦. આચાર્ય સ્થાપન (દેશવિભાગ) • ૧૦૧. સયાજીરાવ ગાયકવાડ મિલન • ૧૦૨. શિક્ષાપત્રી પ્રકાશન • ૧૦૩. ધોલેરા મદનમોહનજી મંદિર • ૧૦૪. જૂનાગઢ રાધારમણદેવ મંદિર • ૧૦૫. ગઢપુર ગોપીનાથજી મંદિર • ૧૦૬. સત્સંગીજીવન શાસ્ત્ર • ૧૦૭. રાજકોટ ગવર્નર માલ્કમ મુલાકાત • ૧૦૮. સ્વધામગમન (અક્ષરધામ ગમન).
આ ૧૦૮ લીલા-મણકાઓનું નિત્ય સ્મરણ કરવાથી અંતરમાં શ્રીહરિની અખંડ સ્મૃતિ રહે છે.
- શ્રીહરિ ચરિત્ર સાંકળીમાંથી…
Hindi
चरित्र सांकली के की-वर्ड्स: श्रीहरि के प्राकट्य से स्वधाम गमन तक की 108 पावन लीलाओं की अनुक्रमणिका
भगवान स्वामीनारायण की जन्म से स्वधाम गमन तक की संपूर्ण दिव्य लीलाओं की स्मृति हेतु 108 पावन लीला-मणके (की-वर्ड्स):
- बाल्यकाल (1-35): छपैया जन्म, कृत्या नाश, नामकरण, कालीदत्त उद्धार, गौमाता सेवा, विद्याभ्यास, जनेऊ, मल्ल कुश्ती, काशी गमन, माता-पिता देहत्याग।
- वनविचरण (36-63): गृहत्याग, सरयू पार, हिमालय तप, पुलहाश्रम, गोपालयोगी से योग शिक्षा, सिरपुर, जगन्नाथपुरी, तिरुपति, सेवकराम सेवा, लोधवा, गिरनार।
- सौराष्ट्र आगमन व दीक्षा (64-84): लोज आगमन, मुक्तानंद स्वामी मिलन, अलग सभा मर्यादा, पीपलाना गुरु मिलन व दीक्षा, जेतपुर गादी, फरेणी स्वामीनारायण महामंत्र, मांगरोल समाधि, 18 परमहंस दीक्षा।
- उत्सव, मंदिर व स्वधाम गमन (85-108): डभाण यज्ञ, धरमपुर, सारंगपुर, लोया शाकोत्सव, पंचाला रासोत्सव, 6 शिखरबद्ध मंदिर (अहमदाबाद, भुज, वडताल, धोलेरा, जूनागढ़, गढपुर), आचार्य स्थापना, शिक्षापत्री, मैल्कम मिलन, स्वधाम गमन।
English
Key-Words of Charitra Sankali: Chronological Index of 108 Sacred Leelas from Incarnation to Akshardham
The traditional ‘Charitra Sankali’ (Chain of Divine Episodes) consists of 108 chronological key-words spanning Bhagwan Swaminarayan’s entire earthly manifestation from incarnation to Akshardham:
- Childhood & Chhapaiya Leelas (1-35): Incarnation in Chhapaiya, subdual of demons, naming ceremony, Kalidatt’s redemption, cowherding, formal studies, sacred thread initiation, journey to Kashi, parents’ ascension.
- Forest Pilgrimage as Nilkanth Varni (36-63): Renunciation of home, crossing Saryu, austere penance at Pulahashram, Ashtanga yoga from Gopal Yogi, Kathmandu, Jagannath Puri, Tirupati Balaji, serving Sevakram, Girnar, meeting Muktanand Swami in Loj.
- Initiation & Propagation of Satsang (64-84): Arrival in Loj, monastic gender discipline, meeting Sadguru Ramanand Swami in Piplana, receiving diksha, enthronement at Jetpur, revealing ‘Swaminarayan’ mahamantra at Fareni, samadhi era at Mangrol, initiating 18 paramhansas.
- Temples, Scriptures & Return to Akshardham (85-108): Great yajnas at Dabhan and Jetalpur, Shakotsav at Loya, Rasotsav at Panchala, construction of six majestic pinnacle temples (Ahmedabad, Bhuj, Vadtal, Dholera, Junagadh, Gadhada), establishing the Acharyas, authoring Shikshapatri, meeting Governor Sir John Malcolm, and serene departure to Akshardham.