ગઢડા, સારંગપુર, કારિયાણી, લોયા, પંચાળા, વડતાલ અને અમદાવાદ પ્રકરણોમાંથી જીવનઘડતર અને મોક્ષમાર્ગના ૬૪ પરમ સિદ્ધાંતોનું સંગ્રહિત માળા સ્વરૂપ.
ભગવાન શ્રીસ્વામિનારાયણના સ્વમુખે પ્રગટ થયેલું ‘શ્રી વચનામૃત’ સમગ્ર માનવજાતના આત્યંતિક મોક્ષનું સર્વોપરી શાસ્ત્ર છે. તેમાંથી સંગ્રહિત મુખ્ય સિદ્ધાંતો રૂપી ‘શ્રી વચનામૃત માળા’ નીચે મુજબ છે:
ગઢડા પ્રથમ પ્રકરણ: • પ્ર.૧: ભગવાનના સ્વરૂપમાં અખંડ વૃત્તિ રાખવી. • પ્ર.૫: ભગવાનના ધ્યાન-ભક્તિએ કરીને ભગવાન વશ થઈ જાય છે. • પ્ર.૯: ભગવાન વિના બીજું કાંઈ ઇચ્છવું નહિ. • પ્ર.૧૪: જેવી હમણાં મતિ તેવી અંતકાળે ગતિ થાય. • પ્ર.૧૮: ઇન્દ્રિયોના આહાર અતિશય શુદ્ધ રાખવા. • પ્ર.૨૧: સાધુનો સંગ નિરંતર રાખવો. • પ્ર.૩૪: ભગવાનના સ્વરૂપનું દર્શન-ધ્યાન એ જ પરમ સુખ છે. • પ્ર.૪૪: પ્રભુમાં સ્નેહની ઓળખાણ આજ્ઞાપાલનથી થાય છે. • પ્ર.૭૮: જીવનું કલ્યાણ તો પ્રત્યક્ષ ભગવાનના યોગે જ થાય છે.
સારંગપુર પ્રકરણ: • સા.૧: સર્વે સાધનમાં મોટું સાધન પ્રત્યક્ષ પ્રભુનો દ્રઢ આશરો છે. • સા.૧૨: પરમેશ્વરના સ્વરૂપનું જ અખંડ ધ્યાન કરવું. • સા.૧૫: હું વિષયનો ભોક્તા નથી, હું તો શુદ્ધ આત્મા છું. • સા.૧૮: જે સમજુ હોય, તે જ સદાય સુખી થાય.
કારિયાણી પ્રકરણ: • કા.૮: જે મનુષ્યાકારે દેખાય છે એ જ મૂળ પરબ્રહ્મ સ્વરૂપ છે. • કા.૧૦: એક ભગવાનને વિષે જ સર્વકર્તાપણું સમજવું; અમારા વચનને પરમ સિદ્ધાંત માનજો. • કા.૧૨: ભક્તને ભગવાન સાથે અખંડ આત્મીય સંબંધ હોય છે.
લોયા પ્રકરણ: • લો.૪: ભગવાનનું સ્વરૂપ એક જ છે અને એક રૂપે જ રહે છે. • લો.૬: અખંડ સ્વામિનારાયણ… સ્વામિનારાયણ મહામંત્રનું ભજન કરવું. • લો.૧૦: પરબ્રહ્મ નારાયણનો હું બ્રહ્મરૂપ દાસ છું. • લો.૧૮: ભગવાનનું સ્વરૂપ સદા સાકાર દ્વિભુજ જ છે.
પંચાળા પ્રકરણ: • પં.૧: સંપૂર્ણ સુખ તો ભગવાનની સમીપ રહેવામાં સમાયેલું છે. • પં.૨: એ ભગવાન જેવા તો સાક્ષાત્ ભગવાન જ છે. • પં.૭: અક્ષરધામમાં જે દિવ્ય સ્વરૂપ છે તે જ આ પ્રત્યક્ષ પૃથ્વી પર બિરાજમાન છે.
ગઢડા મધ્ય પ્રકરણ: • મ.૬: સદાય આનંદમાં અને નિર્ભય રહેવું. • મ.૧૩: અનંતકોટિ તેજની મધ્યમાં રહેલી મૂર્તિ તે જ આ પ્રત્યક્ષ શ્રીજીમહારાજ છે. • મ.૨૨: એક ભગવાન વિના અન્ય કશાની કામના ન કરવી. • મ.૩૧: પુરુષોત્તમ નારાયણ સર્વેના સ્વામી અને પરમ કારણ છે. • મ.૩૫: અમારાં સર્વે ચરિત્રો અને લીલાઓ જીવોના કલ્યાણકારી છે. • મ.૫૯: પ્રત્યક્ષ પ્રભુની જે પ્રાપ્તિ થઈ છે, એ જ પરમ કલ્યાણ છે.
વડતાલ પ્રકરણ: • વ.૫: જેને ભગવાનનો નિશ્ચય થયો, તે માયા તરી ચૂક્યો. • વ.૧૬: ભગવાનના ભજનનું સુખ એ જ સાચું સુખ છે. • વ.૧૭: પરમેશ્વરના નિયમથી ન્યૂન કે અધિક રહેવું નહિ. • વ.૨૦: સાર-અસારનો યથાર્થ વિવેક જાણે તે જ મોટો ભક્ત છે.
ગઢડા અંત્ય પ્રકરણ: • અં.૧: શિક્ષાપત્રીનો નિત્ય પાઠ કરવો એ અમારી આજ્ઞા છે. • અં.૨: સર્વે સાધનોના ફળરૂપ આ સત્સંગની પ્રાપ્તિ છે. • અં.૭: ભગવાનનો ભક્ત જીવતે જીવ જ અક્ષરધામને પામી ચૂક્યો છે. • અં.૧૩: ભગવાનની ઇચ્છા એ જ આપણું પ્રારબ્ધ છે. • અં.૨૩: નિત્ય ભગવાનની ત્રિકાળ માનસીપૂજા કરવી. • અં.૩૮: આ પ્રત્યક્ષ મૂર્તિ અને અક્ષરધામનું પરબ્રહ્મ સ્વરૂપ એ બંને એક જ છે. • અં.૩૯: આત્મા અને પરમાત્માનો નિત્ય સંગ તે જ સાચો સત્સંગી છે.
આ સિદ્ધાંતોનું જે મનન કરે છે, તે ભવસાગર તરી અક્ષરધામનો અધિકારી બને છે.
- શ્રી વચનામૃત શાસ્ત્રમાંથી…
Hindi
श्री वचनामृत माला: पूर्णपुरुषोत्तम श्रीहरि के मुख्य सिद्धांतों और अमृत उपदेशों का सार-संग्रह
भगवान स्वामीनारायण के मुखारविंद से निःसृत ‘श्री वचनामृत’ मोक्ष का सर्वोपरि शास्त्र है। इसकी मुख्य शिक्षाएं:
- गढडा प्रथम: प्रभु में अखंड वृत्ति, आज्ञा पालन से प्रेम की पहचान, अंतकाल में मति अनुसार गति।
- सारंगपुर: प्रत्यक्ष प्रभु का सुदृढ़ आश्रय ही सबसे बड़ा साधन है; ‘मैं देह नहीं, शुद्ध आत्मा हूं’।
- कारियाणी: जो मनुष्याकार दिखते हैं, वही साक्षात परब्रह्म हैं; भगवान को ही सर्वकर्ता समझना।
- लोया: भगवान सदा साकार व द्विभुज हैं; स्वामीनारायण महामंत्र का निरंतर संकीर्तन।
- पंचाला: जो धाम में दिव्य रूप हैं, वही यहां प्रत्यक्ष साकार रूप से विराजमान हैं।
- गढडा मध्य: कोटि-कोटि सूर्यों के तेज के मध्य जो दिव्य मूर्ति है, वही साक्षात श्रीहरि हैं।
- वडताल: प्रभु का पूर्ण निश्चय ही माया तरने का उपाय है; मर्यादा पालन।
- गढडा अंत्य: शिक्षापत्री का नित्य पाठ, प्रभु की इच्छा ही हमारा प्रारब्ध, नित्य मानसी पूजा।
English
Shree Vachanamrut Mala: Summary and Core Spiritual Tenets of Bhagwan Swaminarayan
The ‘Vachanamrut’ contains the authentic nectarine discourses of Bhagwan Swaminarayan, forming the supreme scripture for ultimate liberation. The core tenets are encapsulated in this spiritual rosary:
- Gadhada First: Focus the mind continuously upon God’s divine murti; love for God is authenticated by strict obedience to His commands; the final destiny matches one’s ongoing contemplation.
- Sarangpur: Unconditional refuge in the manifest Lord is the paramount spiritual means; ‘I am not the physical body or its senses; I am the pure Atman’.
- Kariyani: The divine entity appearing in human form is the original Supreme Parabrahman; understand God as the sole all-doer (sarva-karta).
- Loya: God is eternally possessed of divine form (saakaar) and two-armed; continuously chant the sacred Swaminarayan mahamantra.
- Panchala: The transcendental form residing within Akshardham is identical to the manifest Lord walking upon this earth.
- Gadhada Middle: The divine form resplendent within infinite effulgence is none other than manifest Shreeji Maharaj; all His leelas are inherently purifying.
- Vadtal: One who has attained unwavering conviction in God has already transcended Maya; maintain strict adherence to ethical bounds.
- Gadhada Last: Daily recitation of the Shikshapatri is mandatory; God’s divine will is our ultimate destiny; practice mental worship (mansi puja) thrice daily; the manifest Lord and Akshardham’s Supreme Being are one and the same.