જૂનાગઢમાં આચાર્ય રઘુવીરજી મહારાજ સમક્ષ ગુણાતીતાનંદ સ્વામી વિરુદ્ધ દેવધર્માદો ન ઉઘરાવવાની અને સર્વોપરીપણાની ફરિયાદો, સ્વામીનો સચોટ ખુલાસો અને આચાર્યશ્રી દ્વારા પરમ હેત.
સદગુરુ ગુણાતીતાનંદ સ્વામી અને પ્રથમ આચાર્ય શ્રી રઘુવીરજી મહારાજ વચ્ચે પરસ્પર અત્યંત ગાઢ હેત અને અગાધ મહિમા હતો. રઘુવીરજી મહારાજ સમગ્ર સત્સંગના મોભી હોવા છતાં કથાવાર્તા સાંભળવામાં રાજા પૃથુ સમાન ઉત્સુક રહેતા. તેઓ સંતો સાથે વિચરણ કરતા અને સભામાં આગળ બેસીને ગુણાતીતાનંદ સ્વામીની વાતો સાંભળતા.
એક સમયે રઘુવીરજી મહારાજ જૂનાગઢ પધાર્યા. સમૈયામાં સ્વામીની બળભરી વાણીથી સત્સંગનો અખાડો જામ્યો હતો. કેટલાક સંકુચિત મનના લોકોને સ્વામી દ્વારા ગવાતી શ્રીહરિના સર્વોપરીપણાની વાતો રુચી નહીં. તેમણે આચાર્યશ્રી પાસે જઈ ફરિયાદ કરી: “મહારાજશ્રી ! ગુણાતીતાનંદ સ્વામી કોઈને દેવ-ધર્માદો કાઢવા ઉપર ભાર મૂકતા નથી અને શ્રીજીમહારાજના સર્વોપરીપણાની વાતો હદબહાર કરે છે, જેથી સત્સંગમાં મુશ્કેલી ઊભી થાય છે!” રઘુવીરજી મહારાજે શાંતિથી વાત ટાળી દીધી.
પછી જ્યારે ગુણાતીતાનંદ સ્વામી આચાર્યશ્રીને મળવા પધાર્યા, ત્યારે રઘુવીરજી મહારાજે એકાંતમાં હસીને કહ્યું, “સ્વામી ! આપની સામે બે ફરિયાદો આવી છે: એક તો આપ ધર્માદા પર ભાર નથી મૂકતા અને બીજું કે શ્રીહરિના સર્વોપરીપણાની વાતો બહુ ધારદાર કરો છો!”
સ્વામીએ બે હાથ જોડી નમ્રતાપૂર્વક અદ્ભુત ખુલાસો કર્યો: “મહારાજશ્રી ! આપ તો અમારા મોભી છો, જો અમારી ભૂલ હોય તો આપને દંડ કરવાનો પૂર્ણ અધિકાર છે. પરંતુ સાંભળો: જ્યારે આપણા ઇષ્ટદેવ અક્ષરધામમાંથી પધાર્યા ત્યારે એકાંતિક ધર્મની સ્થાપના કરવા પધાર્યા હતા, ધર્માદો ઉઘરાવવા નહીં! વળી, જો અમે જીવના અંતરમાં ઊંડે ઊંડે સુધી સાક્ષાત્ ‘સ્વામિનારાયણ’ જ ધાલી દઈએ, તો તે જીવ સ્વામિનારાયણનો થઈને પોતાનો ધર્માદો આખરે કોને આપશે?
અને બીજી વાત: ગામડા ગામના ગરીબ ઘરનો દીકરો પરણવા જતો હોય તોય જાનૈયાઓ તેના ગુણગાન ગાતા થાકતા નથી. જ્યારે અમે તો અનંત કોટિ બ્રહ્માંડના ધણી પૂર્ણપુરુષોત્તમ નારાયણની ચૂંદડી ઓઢી છે! જેના ગુણ વેદ-પુરાણ અને શેષ-શારદા પણ ગાઈ શકતા નથી, તે વરરાજાનો મહિમા અમે ન ગાઈએ તો કોણ ગાય? જેવા છે તેવા કહીએ તો દુનિયા ગાંડી થઈ જાય, એટલે જીભને પકડી પકડીને બોલીએ છીએ!”
આ અલૌકિક ખુલાસો સાંભળતાં જ આચાર્ય શ્રી રઘુવીરજી મહારાજ ભાવવિભોર થઈ સ્વામીને ભેટી પડ્યા અને બોલ્યા: “સ્વામી ! આપની વાત સો ટકા સાચી છે. આપણે શ્રીહરિના પ્રત્યક્ષ સર્વોપરી ઐશ્વર્યને નજરે જોયું છે. આપ જે કહો છો તે જ યથાર્થ સત્ય છે!” આમ સર્વ સંશયો દૂર થયા.
- સદગુરુ ગુણાતીતાનંદ સ્વામીના જીવનકવનમાંથી…
Hindi
सद्गुरु गुणातीतानंद स्वामी और आचार्य रघुवीरजी महाराज के मध्य सत्संग व सर्वोपरि-माहात्म्य संवाद
जूनागढ़ में आचार्य श्री रघुवीरजी महाराज के सम्मुख कुछ लोगों ने सद्गुरु गुणातीतानंद स्वामी के विरुद्ध शिकायत की कि वे धर्मादा (दान) एकत्र करने पर बल नहीं देते और स्वामीनारायण भगवान की सर्वोपरिता का अत्यधिक निरूपण करते हैं।
एकांत में जब आचार्यश्री ने यह बात कही, तब स्वामीजी ने परम विनम्रता से कहा: “महाराजश्री ! श्रीजीमहाराज एकांतिक धर्म की स्थापना के लिए पधारे थे, धर्मादा उगाहने नहीं। जब हम जीव के हृदय में ‘स्वामीनारायण’ ही स्थापित कर देते हैं, तो वह स्वतः संप्रदाय को समर्पित हो जाता है। और रही सर्वोपरिता की बात, तो जब लौकिक वर के भी गीत गाए जाते हैं, तो अनंत कोटि ब्रह्मांड के स्वामी पुरुषोत्तम नारायण की महिमा हम क्यों न गाएं? हम तो संकोच करके बोलते हैं, यदि यथार्थ कहें तो लोग समझ न पाएं!”
यह सुनकर आचार्य रघुवीरजी महाराज ने स्वामीजी को आलिंगन में बांध लिया और कहा कि आपका कथन पूर्णतः सत्य है।
English
Junagadh: Divine Dialogue on Divine Supremacy and Dharmado between Gunatitanand Swami and Acharya Raghuvirji Maharaj
A profound bond of divine affection and mutual reverence existed between Sadguru Gunatitanand Swami and the first Acharya of the Vadtal diocese, Shree Raghuvirji Maharaj. Despite holding the highest spiritual administrative office, Acharya Raghuvirji was like King Prithu in his insatiable thirst for spiritual discourses, frequently attending Satsang assemblies to listen intently to Gunatitanand Swami.
During an assembly in Junagadh, certain critics approached Acharya Raghuvirji with complaints: “Revered Acharyashri! Gunatitanand Swami neglects instructing devotees to pay their religious tithes (dharmado) to the temple, and he preaches excessively about the supreme divinity of Bhagwan Swaminarayan beyond traditional bounds!” Acharyashri listened calmly without reacting.
Later, when Gunatitanand Swami met Acharyashri in private, Acharya Raghuvirji affectionately revealed the complaints: “Swami, two grievances have been submitted against you: first, that you do not emphasize collecting tithes, and second, that you proclaim Shreehari’s supreme divinity with overwhelming force!”
Folding his hands with serene composure, Gunatitanand Swami offered a magnificent spiritual reply: “Revered Acharyashri! You are our spiritual father and sovereign guide; if I have erred, you possess full authority to discipline me. But pray consider: when our worshipful Lord descended from Akshardham, He came to establish ekantik dharma, not to gather taxes or donations! Furthermore, when we deeply instill ‘Swaminarayan’ within the very core of a soul’s consciousness, whose sanctuary will that soul support if not Bhagwan Swaminarayan’s?
Secondly, when an ordinary village youth sets out for his wedding, his relatives sing lavish praises of him. We, on the other hand, have wedded the eternal Master of infinite universes, Purna Purushottam Narayan Himself! If the four Vedas, eighteen Puranas, and divine sages fail to fully encapsulate His boundless majesty, how can we restrain ourselves from singing His glory? If we were to reveal Him as He truly is, the world would be overwhelmed; hence, we speak with utmost restraint!”
Deeply moved by this sublime conviction, Acharya Raghuvirji Maharaj embraced Gunatitanand Swami with tears of joy, declaring: “Swami! Your words are absolute truth. We have witnessed Shreehari’s supreme divinity firsthand; what you proclaim is the ultimate reality!