સદગુરુ રાઘવાનંદ સ્વામીએ બાબરીયાવાડના બેતાલીસ ગામના આહીરો માં સત્સંગ કરાવ્યા પુર્વે રાજુલાના ગામ કોવાયામાં કાળુંભાઇ વાવડીયાના ભાણેજ જમાઇ રાઘોભાઇ રહેતા હતા.
Gujarati
કોવાયાના નાજાભગતની નિરાવરણ દ્રષ્ટિ
સદગુરુ રાઘવાનંદ સ્વામીએ બાબરીયાવાડના બેતાલીસ ગામના આહીરો માં સત્સંગ કરાવ્યા પુર્વે રાજુલાના ગામ કોવાયામાં કાળુંભાઇ વાવડીયાના ભાણેજ જમાઇ રાઘોભાઇ રહેતા હતા. તેઓ બાજુના ગામ જોલાપરા માં રહેવા ગયા. આ જોલાપરા નો ગામગુરૂ એવો ઉમેંદગર બાવો હતો, જે કામણ ટૂંમણીયો હતો અને ગાંરાના (માટીના) ઘોડાઓ તથા અસવાર બનાવીને સામસામા લડાવતો. રાઘાભાઇ આ ઉમેંદગરના શીષ્ય હતા, એટલે એમના વિવાહ થતા એમના પત્નિ લખુંબાઇ ને પગે લગાડવા આવવાનું કહેવડાવ્યું. લખુંબાઇ તો ભકતરાજ કાળુંભાઇ વાવડીયાના ભાણેજ હોય ચુસ્ત સત્સંગી હતા એટલે તેઓ ઢોંગી બાવાને પગે લાગવા ગયા નહી. આથી ઉમેદગર બાવો અતિ ક્રોધે ભરાયો ને ગુસ્સે થતા શ્રાપ દીધો જે ‘જો તારી કૂખે સંતાન થાય તો મારી જાંઘ ફાટે’ આમ લગ્ન થોડા વર્ષો વિત્યા છતા સંતાન થયુ નહી.” આથી રાઘાભાઇને ઉમેદગર બાવા પ્રત્યે ક્રોધ ચડયો અને એનો તત્કાળ ત્યાગ કર્યો.
એકદિવસે બાજુના ગામ વાવેરામાં સદગુરુ રાઘવાનંદ સ્વામી પધાર્યા હતા. એ વખતે રાઘાભાઇ અને એમના પતિન સ્વામીના દર્શને ગયા ને રાઘોભાઇ વર્તમાનધારણ કરીને સત્સંગી થયા. આ વખતે રાઘાભાઇ ને સ્વામીએ ખબર અંતર પુછતા એમણે તમામ વિગતે વાત્ય કરી. રાઘવાનંદ સ્વામી એમના ઉપર રાજી થતા કહે કે ‘એ ઉમેદગર બાવાની શી મજાલ છે, દિકરા દેવા એતો ભગવાન શ્રીહરિના હાથમાં છે, જાઓ તમારે ઘેર ચાર દિકરા થશે.’ આમ સદગુરુ રાઘવાનંદ સ્વામીના આશીર્વાદે એમના ઘરે દિકરાનો જન્મ થયો ને એનું નાજોભાઇ નામ રાખ્યું.
સંવત ૧૮૮૦ના વરહે એકવખતે રાઘોભાઇ અને એમના પત્નિ બેઉ ગઢપુર શ્રીહરિના દર્શન કરવા ગયા, એ વખતે શ્રીહરિ દરબારગઢની ઓસરીએ ઢોલીયા ઉપર બીરાજમાન હતા. આ વખતે રાઘાભગતે એમના નાના એવા દિકરા નાજાભાઇને શ્રીહરિના ચરણે પગે લગાડ્યા, તે નાજોભાઇ શ્રીહરિના ચરણારવિંદ ના અંગૂઠાને મુખમાં લઇને ધાવવા લાગ્યા, શ્રીહરિએ રાજી થઇને નાજાભાઇના વાંહામાં હાથ ફેરવ્યો ને આશીર્વાદ દીધા કે ‘આ નાજો તો બહુ સારો ભગત થશે. હજુ બીજા ત્રણ મુકતો તમારા ઘરે બાળક તરીકે જન્મ લેશે.’ એ સમયે મુળજી બ્રહ્મચારી શ્રીહરિ સારું મકાઇના ડોડા શેકીને હવેજ ચડાવીને લાવ્યા, તે શ્રીહરિએ એની પ્રસાદી એને આપી. આમ શ્રીહરિના આશીર્વાદ સુણીને લખુંબાઇ ને રાઘાભગત ઘણા આનંદને પામ્યા ને સમૈયો કરીને પોતાને ઘેર કોવાયા ગામે ગયા. પછી એમને ત્યાં ત્રણ બીજા દીકરાઓના જન્મ થયા જેમાં બીજાનું જોધો, ત્રીજાનું પૂંજો અને સૌથી નાનેરાનું નામ વિસામણ રાખ્યું. સંવત ૧૮૮૬ ના જેઠ મહીને જ્યારે શ્રીહરિએ મંદવાડ સ્વીકાર્યો અને સ્વધામ જવાની ઇચ્છા કરી ત્યારે શ્રીહરિની તબિયતના સમાચાર જાણીને રાઘાભાઇ કોવાયાથી ગઢપુર ખબર પુછવા આવ્યા હતા. જ્યારે જેઠસુદી દશમીના દિવસે શ્રીહરિ સ્વધામ સીધાવ્યા એ વખતે કોવાયા ગામે નાનકડા એવા નાજાભાઇ ને દર્શન દીધા અને કહ્યું કે ‘નાજા, ચાલ અમારી સાથે અક્ષરધામમાં..!’ એ વખતે નાજાભાઇએ બાળઅવસ્થા હોય ના પાડી ને સાથે ન ગયા. શ્રીહરિ તો ગયા પણ એ જ દિવસથી છ-સાત વરહના નાજાભાઇને નિરાવરણ દ્રષ્ટિ થઇ ગઇ. એ દિવસે એમને ગઢપુરની વાડી દેખાણી, સર્વ સંતો-ભક્તોને વિરહ માં દોડતા દર્શન થયા. એમના બાપા રાઘાભાઇ પણ ગઢડે ગયા હોય એને પણ લક્ષ્મીવાડીએ અગ્નિસંસ્કાર વખતે સહું સાથે ઉભેલા ભાળ્યા. આમ, પોતાને સ્મૃતિ થઇ આવતા નાજોભાઇ રોતો-રોતો ચોરે ગયા અને ગલઢેરાઓ બેઠેલા હતા એમને વાત્ય કરી કે ‘આજે શ્રીજીમહારાજ પોતાના ધામમાં સીધાવ્યા છે એવા મને દર્શન થાય છે.’ ત્યારે સહુ કોઇને મનાયું નહી તે પોતે બોલ્યા કે “તમે આજનો દિન અને ટાણું સંભારી રાખજો, મારા બાપુ ગઢડેથી પાછા આવે ત્યારે તમે એને પુછજો..!” આમ નાજોભાઇ રોતો રોતો એમા માં લખુંબાઇ પાહે ગયો અને સર્વે વાત કરી ત્યારે બાઇ કહે કે ‘બેટા, હવે આ વાત કોઇને કરીશ નહી, નહીતર સહુ કોઇ કહેશે કે આ સ્વામિનારાયણીયાવ ગપ્પા મારે છે.’ ત્યારે નાજોભાઇ કહે કે ‘હુ તો ગામને ચોરે વાત કરી આવ્યો છું.’ પછે ચોથે દિવસ જ્યારે રાઘોભગત ગઢડે થી પરત કોવાયા આવ્યા ત્યારે એમણે બધીય વાત્ય કરી ત્યારે સહુ ઘણા ઘણા આશ્ચર્ય ને પામ્યા ને બોલ્યા કે ‘તમારા સ્વામિનારાયણ ભગવાન ખરા ને એમની કૃપા પણ ખરી નહીતર આવડો નાનકડો છોકરો કેમ બધુંય જાણે..!’ એમ સહુ ગરઢેરાઓને પરચો મનાણો. થોડા વરહ વિત્યે જ્યારે રાઘોભગત માંદા થયા ને ત્યારે એકદિવસે શ્રીજીમહારાજે એમને દર્શન દઇને કહ્યું જે ‘રાઘાભગત, આજથી પરમદહાડે અમે તમને તેડવા આવીશું.’ આમ પોતે પોતાના ઘરના સર્વ અને કુટુંબીજનોને વાત કરી. પછી ત્રીજે દિવસે સવારે પોતે સહુને કહ્યું જે “આજ તમે સહુ બપોરા વહેલાસર કરી લેજ્યો, મારે બપોરે શ્રીહરિના ભેળા અક્ષરધામમાં જાવું છે.” તે દિવસે ભગતની વાત સુણીને સહુ કોઇ કુટુંબીજનો અને ગામના સહું બપોરે વહેલા જમીને એમના ઘરે આવ્યા ત્યારે પોતે સહુને ધૂન્ય કરવા કહ્યું. બરોબર બપોર ના બાર બજે રાઘોભગત સહુંને ‘જય શ્રી સ્વામિનારાયણ’ કહીને પંચમહાભૂત નો ત્યાગ કરીને શ્રીહરિ અને ગુરુદેવ રાઘવાનંદ સ્વામી ભેળા પધાર્યા છે એના હારે હું અક્ષરધામ જાઉ છું. એમ કહીને દિવ્યદેહે વિમાનમાં બેસીને અક્ષરધામ સીધાવ્યા.
એમના દિકરા નાજોભગત અને બીજા ત્રણેય ભાઇએ નિરાવરણ દ્રષ્ટીએ સહું ને દેખતા ને અખંડ ભજન કરતા. ગુરુદેવ ગુણાતિતાનંદ સ્વામી અને કૃપાનંદ સ્વામી વગેરે જ્યારે જ્યારે બાબરીયાવાડમાં પધારે ત્યારે પોતાને ગામ કોવાયા અચૂક તેડી લાવતા.
- મારા જનને અંતકાળે…લેખમાળામાંથી
🙇🏻♂️🙏
Hindi
कोवाया के नाजाभगत की निरावरण दृष्टि
सद्गुरु राघवानंद स्वामी द्वारा बाबरीयावाड़ के बयालीस गाँवों के आहीरों में सत्संग का प्रचार करने से पूर्व, राजुला के कोवाया गाँव में काळूभाई वावड़िया के भानजे-दामाद राघाभाई रहते थे। वे निकटवर्ती गाँव जोलापरा में रहने चले गए। जोलापरा का गाँव-गुरु उमेंदगर बावा था, जो तंत्र-मंत्र और जादू-टोना करता था तथा मिट्टी के घोड़े और सवार बनाकर उन्हें आपस में लड़वाता था। राघाभाई इस उमेंदगर के शिष्य थे, इसलिए विवाह के पश्चात उमेंदगर ने उनकी पत्नी लखुबाई को अपने चरण स्पर्श कराने लाने को कहा। लखुबाई भक्तराज काळूभाई वावड़िया की भानजी होने के कारण निष्ठावान सत्संगी थीं, अतः वे पाखंडी बावा के पैर छूने नहीं गईं। इससे उमेंदगर बावा अत्यंत कुपित हुआ और शाप दिया, “यदि तेरी कोख से संतान हो तो मेरी जंघा फट जाए!” विवाह के कई वर्ष बीत जाने पर भी कोई संतान नहीं हुई। इस कारण राघाभाई को उमेंदगर बावा पर भारी क्रोध आया और उन्होंने उसका तत्काल त्याग कर दिया।
एक दिन निकटवर्ती वावेरा गाँव में सद्गुरु राघवानंद स्वामी पधारे। राघाभाई और उनकी पत्नी स्वामी के दर्शन करने गए और राघाभाई ने वर्तमान (नियम) धारण कर सत्संग अंगीकार किया। जब स्वामी ने कुशलक्षेम पूछा, तो उन्होंने सारी व्यथा सुनाई। राघवानंद स्वामी ने प्रसन्न होकर कहा, “उस उमेंदगर बावे की क्या मजाल! संतान देना तो केवल भगवान श्रीहरि के हाथ में है। जाओ, आपके घर चार सुपुत्र जन्म लेंगे।” सद्गुरु राघवानंद स्वामी के आशीर्वाद से उनके घर पुत्र का जन्म हुआ, जिसका नाम नाजोभाई रखा गया।
संवत १८८० में राघाभाई और उनकी पत्नी गढ़पुर में श्रीहरि के दर्शन करने गए। उस समय श्रीहरि दरबारगढ़ की ओसरी में ढोलिए पर विराजमान थे। राघाभगत ने अपने छोटे से बालक नाजाभाई को श्रीहरि के चरणों में नमन कराया। बालक नाजाभाई ने श्रीहरि के चरणारविंद के अँगूठे को मुख में लेकर चूसना शुरू कर दिया। श्रीहरि ने अत्यंत प्रसन्न होकर नाजाभाई की पीठ पर हाथ फेरा और आशीर्वाद दिया, “यह नाजा बहुत बड़ा भक्त बनेगा। अभी तीन और दिव्य मुक्त आपके घर बालक के रूप में जन्म लेंगे।” उसी समय मूलजी ब्रह्मचारी श्रीहरि के लिए भुट्टे (मक्का) सेंककर लाए, जिसे श्रीहरि ने प्रसादी के रूप में उन्हें दिया। लखुबाई और राघाभगत परम आनंदित होकर अपने गाँव कोवाया लौटे। कालांतर में उनके घर तीन और पुत्रों का जन्म हुआ, जिनके नाम जोधो, पूंजो और विसामण रखे गए।
संवत १८८६ के ज्येष्ठ मास में जब श्रीहरि ने अस्वस्थता स्वीकार की और स्वधाम पधारने की इच्छा व्यक्त की, तब समाचार पाकर राघाभाई गढ़पुर पहुँचे थे। ज्येष्ठ शुक्ल दशमी के दिन जब श्रीहरि स्वधाम सिधारे, उसी समय कोवाया गाँव में उन्होंने नन्हे बालक नाजाभाई को दिव्य दर्शन देकर कहा, “नाजा! हमारे साथ अक्षरधाम चलो!” बालक होने के कारण नाजाभाई ने मना कर दिया और साथ नहीं गए। श्रीहरि तो अंतर्धान हो गए, परंतु उसी क्षण से छह-सात वर्ष के नाजाभाई को ‘निरावरण दृष्टि’ (अलौकिक दिव्य दृष्टि) प्राप्त हो गई।
उस दिन उन्हें कोवाया बैठे-बैठे ही गढ़पुर की लक्ष्मीवाडी दिखाई दी; सभी संतों-भक्तों को विरह में व्याकुल दौड़ते देखा। उनके पिता राघाभाई भी गढ़पुर में लक्ष्मीवाडी में अंतिम संस्कार के समय उपस्थित दिखे। यह देखकर नाजाभाई रोते-रोते गाँव के चौरे पर गए और वहाँ बैठे वृद्धजनों से कहा, “आज श्रीजी महाराज अपने परमधाम सिधार गए हैं, मुझे ऐसे दिव्य दर्शन हो रहे हैं।” किसी ने उनकी बात पर विश्वास नहीं किया, तो बालक ने कहा, “आप आज का दिन और समय याद रखिएगा; जब मेरे बापू गढ़पुर से लौटें तब उनसे पूछ लेना!” फिर नाजाभाई ने अपनी माता लखुबाई को भी यह बात बताई। चौथे दिन जब राघाभगत गढ़पुर से कोवाया लौटे, तो उन्होंने पूरी घटना की पुष्टि की। यह सुनकर सभी वृद्ध और ग्रामीण असीम आश्चर्यचकित रह गए और बोले, “आपके स्वामिनारायण भगवान साक्षात् ईश्वर हैं और उनकी कृपा भी सत्य है, अन्यथा इतना छोटा बालक इतनी दूर की घटना कैसे जान सकता था!”
कुछ वर्षों पश्चात जब राघाभगत अस्वस्थ हुए, तब एक दिन श्रीजी महाराज ने उन्हें दर्शन देकर कहा, “राघाभगत! परसों हम आपको लेने आएँगे।” राघाभगत ने यह बात अपने परिजनों को बताई। तीसरे दिन सुबह उन्होंने सभी से कहा, “आज आप सब दोपहर का भोजन जल्दी कर लेना; मुझे दोपहर में श्रीहरि के साथ अक्षरधाम जाना है।” दोपहर ठीक बारह बजे राघाभगत ने सभी को ‘जय श्री स्वामिरायाण’ कहा और घोषणा की, “श्रीहरि और गुरुदेव राघवानंद स्वामी मुझे लेने पधारे हैं; मैं उनके साथ अक्षरधाम जा रहा हूँ।” ऐसा कहकर वे दिव्य देह धारण कर विमान में बैठकर अक्षरधाम सिधार गए।
उनके पुत्र नाजोभगत और अन्य तीनों भाई निरावरण दृष्टि से युक्त होकर निरंतर प्रभु-भजन करते रहे। सद्गुरु गुणातीतानंद स्वामी और कृपानंद स्वामी जब भी बाबरीयावाड़ पधारते, तो कोवाया अवश्य आते थे।
- ‘मारा जनने अंतकाळे’ लेखमाला में से…
🙏
English
The Divine Vision of Najabhagat of Kovaya
Before Sadguru Raghavanand Swami spread the message of Satsang among the Ahirs across the forty-two villages of Babariyavad, Raghabhai, the nephew-in-law of Kalubhai Vavadiya of Kovaya (near Rajula), resided there. Later, he moved to the adjacent village of Jolapara. The village guru of Jolapara was an ascetic named Umendgar Bawa, who practiced sorcery, occultism, and would make clay horses and riders battle one another through black magic. Raghabhai was a disciple of this Umendgar; hence, following his marriage, Umendgar summoned Raghabhai to bring his wife, Lakhubai, to bow down before him. Being the niece of the staunch devotee Kalubhai Vavadiya, Lakhubai was firmly established in devotion and resolutely refused to bow before a hypocritical sorcerer. Enraged, Umendgar Bawa hurled a curse: “If ever a child is born of your womb, may my thigh burst open!” Years passed after their marriage, yet no child was born. Disgusted and angered by Umendgar Bawa’s deceit, Raghabhai severed all ties with him immediately.
One day, Sadguru Raghavanand Swami graced the nearby village of Vavera. Raghabhai and his wife went for Swami’s darshan, accepted vows (vartaman), and embraced Satsang. When Swami asked about their well-being, Raghabhai narrated his sorrowful plight. Pleased with their sincere devotion, Raghavanand Swami blessed them: “What power does that Umendgar Bawa possess? Bestowing children rests solely in the hands of Bhagwan Shri Hari. Go, you shall be blessed with four sons!” By the divine blessings of Sadguru Raghavanand Swami, a son was born in their home, whom they named Najabhai.
In Samvat 1880, Raghabhai and his wife visited Gadhpur to have darshan of Shri Hari. At that time, Shri Hari was seated upon a cot in the veranda of the Darbargadh. Raghabhagat placed young child Najabhai at Shri Hari’s lotus feet. Young Najabhai took the toe of Shri Hari’s lotus feet into his mouth and began sucking it affectionately. Overflowing with joy, Shri Hari stroked Najabhai’s back and blessed him: “This Naja will become an outstanding devotee. In addition, three more divine muktas will take birth as sons in your household.” At that moment, Mulji Brahmachari brought roasted and spiced corn cobs for Shri Hari, which Maharaj distributed as sacred prasad. Overjoyed by Shri Hari’s blessings, Lakhubai and Raghabhagat returned home to Kovaya. Subsequently, three more sons were born to them, named Jodho, Punjo, and Visaman.
In the month of Jeth, Samvat 1886, when Shri Hari assumed illness and chose to return to His divine abode, Raghabhai traveled to Gadhpur to inquire after Maharaj’s health. On Jeth Sud 10, when Shri Hari departed for Akshardham, He manifested in divine darshan before young Najabhai in Kovaya and said, “Naja, come with Us to Akshardham!” Being merely a young child of six or seven, Najabhai declined and did not go. Though Shri Hari vanished, from that very instant, young Najabhai was bestowed with niravaran drashti (unveiled, all-pervading divine vision).
From his home in Kovaya, he witnessed Lakshmi Vadi in Gadhpur; he saw all the sadhus and devotees weeping and running in deep separation, and saw his father Raghabhai standing among the devotees during the final rites at Lakshmi Vadi. Overcome with grief, Najabhai ran to the village square (choro) and announced to the elders seated there, “Today Shriji Maharaj has departed for His divine abode; I can clearly see this in divine vision.” When no one believed him, the young boy asserted, “Remember today’s date and hour; when my father returns from Gadhada, you may ask him!” Najabhai also conveyed this to his mother Lakhubai. On the fourth day, when Raghabhagat returned from Gadhpur and corroborated every detail, the village elders were awestruck and confessed, “Your Swaminarayan is indeed Bhagwan Himself, and His divine grace is undeniable; otherwise, how could such a young child know everything occurring miles away!”
Years later, when Raghabhagat fell seriously ill, Shriji Maharaj appeared before him and said, “Raghabhagat, the day after tomorrow, We shall come to escort you.” Raghabhagat shared this with his family members. On the third morning, he asked everyone to take their lunch early, saying, “Today I shall accompany Shri Hari to Akshardham at noon.” At exactly twelve o’clock noon, while everyone was chanting the Swaminarayan mahamantra, Raghabhagat said ‘Jai Shree Swaminarayan’ and declared, “Shri Hari and Gurudev Raghavanand Swami have arrived; I am departing with them for Akshardham.” Saying this, he assumed a divine body and ascended to Akshardham in a celestial chariot.
His son Najabhagat and his three brothers lived their lives endowed with divine vision and continuous remembrance of God. Whenever Sadguru Gunatitanand Swami and Krupanand Swami visited Babariyavad, they invariably made a pilgrimage to their home in Kovaya.
- From the series ‘Mara Janne Antakale’…
🙏