એક સમયે ગઢપુરમાં શ્રીજી મહારાજ સભા ભરીને વિરાજમાન હતા. તે સમયે વડોદરાના મીર સાહેબ શ્રીહરિના દર્શન કરવા માટે આવ્યા.
Gujarati
વડોદરાના મીર સાહેબ અને શ્રીજી મહારાજ
એક સમયે ગઢપુરમાં શ્રીજી મહારાજ સભા ભરીને વિરાજમાન હતા. તે સમયે વડોદરાના મીર સાહેબ શ્રીહરિના દર્શન કરવા માટે આવ્યા. શ્રીહરિએ તેમને આવકાર આપ્યો અને મીર સાહેબે શ્રીહરિને પુછ્યું કે, “હે મહારાજ, જે લોકો અલ્લા અને ખુદાને માને છે, તે અવતારમાં કેમ માનતા નથી ?” ત્યારે શ્રીજી મહારાજે તેમને વિસ્તારપૂર્વક સમજાવ્યું કે, “ખુદા પોતે જ જરૂર પડે ત્યારે અવતાર ધારણ કરે છે.”
મહારાજે એક કથા કહી કે, “એક સમયે એક બાદશાહ હતો, તેણે વિચાર્યું કે જો ખુદા બધું જ કરી શકતા હોય તો તે પોતે કેમ નથી આવતા ? ત્યારે એક જ્ઞાનીએ બાદશાહને સમજાવ્યું કે ખુદા જરૂર પડે ત્યારે અવતાર લે છે. તે બાદશાહે ખુદાને જોવાની જીદ કરી. ત્યારે ખુદાએ તેને દર્શન આપ્યા. ખુદાએ બાદશાહને કહ્યું કે, ‘તું મારૂ પરાક્રમ જો.’ એમ કહી પોતાના દેહની ચામડી ઊતારીને તે બાદશાહની પાસે ફેંકી દીધી. આ જોઇને તે બહુ જ નવાઇ પામ્યો. પછી મનુષ્ય લીલા કરતા એવા એ ખુદાએ બાદશાહને કહ્યું, “મને ખૂબ ભુખ લાગી છે. માટે મને કંઇ જમવાનું આપો.” પછી તે રાજાએ ઝીણો ઘઉંનો લોટ આપ્યો. ત્યારે તે રાજા સાંભળે તેમ ખુદાએ સૂર્યને કહ્યું, “હે સૂર્ય, તું જો મારી આજ્ઞા માનતો હો તો આ કાચો લોટ પાણીથી બાંધી તેની રોટલી પકાવી દે.” પછી આકાશમાંથી સૂર્ય નીચે આવ્યા અને રોટલી પકાવી દીધી. આ ઐશ્વર્યથી લોકો અત્યંત તાપથી પીડા પામવા લાગ્યા. ખુદા અવતાર નથી ધરતા એમ જે કહે છે, તેને શાસ્ત્રમાં આસ્થા નથી એમ જાણી જ્ઞાની પુરુષે તેનું વચન માનવું નહિ.”
આ પ્રમાણે મહાપ્રભુ શ્રીહરિએ વિસ્તારથી મીર સાહેબને વાત કરી. મીરસાહેબને કહ્યું કે, તમે નેત્ર મીંચી સર્વ ઇન્દ્રિયોની વૃત્તિ સ્થિર કરો. એમ કરતા તેમને દિવ્ય મહાતેજમાં શ્રેષ્ઠ સિહાસન પર શ્રી સ્વામિનારાયણ ભગવાનને જોયા અને શ્રીહરિની પાસે હાથ જોડી સ્તુતિ કરતા એવા પેગંબરોને દેખ્યા. આ રીતે દિવ્ય સ્વરૂપના અલૌકિક દર્શન કરી મીર સાહેબ મહા આશ્ચર્ય પામ્યા. શ્રીહરિએ તેમને જમવાની તાણ કરી ત્યારે તેમણે કહ્યું, “આજે મારે ઉપવાસ છે.” ત્યારે દહીંનુ ભરેલું પાત્ર મંગાવીને તે તેમને આપ્યું. પછી મહારાજે કહ્યું કે, “now જો કાંઇ સંશય રહેતો હોય તો પૂછો.” ત્યારે મીર સાહેબ બોલ્યા કે, “કુરાનમાં જેને અલ્લા નામ કહે છે તે જ તમે સાક્ષાત્ પરમેશ્વર છો ને હું આપનો સેવક છું.” એમ કહી શ્રીહરિના ચરણમાં મસ્તક મૂકી પ્રણામ કરવા લાગ્યા.
ત્યારે શ્રીહરિએ તેમના મસ્તક ઉપર પોતાના બે હાથ મુક્યા કહ્યું કે, “જાઓ તમે સદા સુખી થશો.” આમ સાત દિવસ સુધી ગઢપુરમાં રોકાઇને મીર સાહેબે શ્રીજી અને સંતોનો સમાગમ કર્યો. શ્રીજીમહારાજે પણ તેમની અનન્ય નિષ્ઠા જોઇને પોતાની પાઘ આપી. હંમેશા સવારમાં મીર સાહેબ સ્નાન કરી તે પાઘના દર્શન-પૂજન કર્યા પછીથી જ બીજું કામ કરતા. ત્યારબાદ તેઓ શ્રીહરિની રજા લઇને વડોદરા ગયા. પછી સુરતના કોઇ સારા કારીગર પાસે શ્રીજી મહારાજને બેસવા માટે એક મેના ભેટ મોકલાવ્યો હતો. તે મેનામાં બેસીને શ્રીજી ગઢપુરથી રાજકોટ સર માલ્કમને દર્શન દેવા માટે પધાર્યા હતા.
- શ્રીહરિલીલામૃત કળશ ૯ વિશ્રામ ૭માંથી… 🙇🏻♂️🙏
Hindi
वडोदरा के मीर साहेब और श्रीजी महाराज
एक समय गढ़पुर में श्रीजी महाराज विशाल सभा में विराजमान थे। उस समय वडोदरा के मीर साहेब श्रीहरि के दर्शन करने के लिए पधारे। श्रीहरि ने उनका सत्कार किया। तब मीर साहेब ने श्रीहरि से प्रश्न पूछा, “हे महाराज! जो लोग अल्लाह और खुदा को मानते हैं, वे उनके अवतार धारण करने में विश्वास क्यों नहीं करते?” तब श्रीजी महाराज ने उन्हें विस्तारपूर्वक समझाते हुए कहा, “आवश्यकता पड़ने पर खुदा स्वयं ही अवतार धारण करते हैं।”
महाराज ने एक दृष्टांत सुनाया, “एक समय एक बादशाह था। उसने विचार किया कि यदि खुदा सर्वसमर्थ हैं, तो वे स्वयं इस संसार में क्यों नहीं आते? तब एक ज्ञानी पुरुष ने बादशाह को समझाया कि जब भी आवश्यकता होती है, खुदा स्वयं अवतार लेते हैं। उस बादशाह ने खुदा को देखने की हठ पकड़ ली। तब खुदा ने उसे दर्शन दिए और कहा, ‘तू मेरा पराक्रम देख!’ ऐसा कहकर उन्होंने अपने देह की त्वचा उतारकर बादशाह के आगे फेंक दी। यह देखकर बादशाह दंग रह गया। तदुपरांत मनुष्य-लीला करते हुए खुदा ने बादशाह से कहा, ‘मुझे बड़ी भूख लगी है, अतः मेरे लिए कुछ भोजन लाओ।’ तब राजा ने बारीक गेहूँ का आटा प्रस्तुत किया। तब बादशाह के सुनते हुए खुदा ने सूर्यदेव से कहा, ‘हे सूर्य! यदि तुम मेरी आज्ञा मानते हो, तो इस कच्चे आटे को पानी से गूँथकर इसकी रोटी पका दो।’ तत्पश्चात आकाश से सूर्यदेव नीचे उतर आए और रोटी पका दी। सूर्य के इस दिव्य ऐश्वर्य व निकटता के कारण लोग प्रचंड ताप से व्याकुल होने लगे। अतः जो यह कहते हैं कि खुदा कभी अवतार नहीं लेते, उन्हें शास्त्रों पर सच्ची आस्था नहीं है; ज्ञानी पुरुषों को कभी उनके ऐसे वचनों पर विश्वास नहीं करना चाहिए।”
इस प्रकार महाप्रभु श्रीहरि ने मीर साहेब को सविस्तार समझाया। फिर मीर साहेब से कहा, “अब आप अपने नेत्र मूँदकर सभी इंद्रियों की वृत्तियों को स्थिर कीजिए।” जैसे ही उन्होंने आँखें बंद कर ध्यान लगाया, उन्हें अलौकिक दिव्य महातेज के मध्य एक श्रेष्ठ सिंहासन पर भगवान श्री स्वामिनारायण साक्षात् विराजमान दिखाई दिए और प्रभु के सम्मुख करबद्ध होकर स्तुति करते हुए अनेक पैगंबरों के दर्शन हुए! इस प्रकार परब्रह्म परमात्मा के अलौकिक दिव्य स्वरूप का दर्शन पाकर मीर साहेब आश्चर्यचकित और आनंद-विभोर हो गए। श्रीहरि ने उन्हें भोजन का आग्रह किया, तो उन्होंने नम्रतापूर्वक कहा, “आज मेरा उपवास (रोज़ा) है।” तब महाराज ने दही से भरा एक पात्र मँगवाकर उन्हें प्रसादी रूप में दिया। फिर महाराज ने पूछा, “अब यदि मन में कोई संशय शेष हो तो पूछिए?” तब मीर साहेब गद्गद कंठ से बोले, “पवित्र कुरआन में जिन्हें ‘अल्लाह’ कहा गया है, वे साक्षात् परमेश्वर आप ही हैं और मैं आपका अदना सेवक हूँ!” ऐसा कहकर उन्होंने श्रीहरि के पावन चरणों में अपना मस्तक रखकर दंडवत प्रणाम किया।
तब श्रीहरि ने उनके मस्तक पर अपने दोनों करकमल रखकर आशीर्वाद दिया, “जाइए, आप सदा सुखी रहेंगे।” मीर साहेब ने सात दिनों तक गढ़पुर में रहकर श्रीजी महाराज और संतों का दिव्य समागम किया। श्रीजी महाराज ने भी उनकी अनन्य निष्ठा और समर्पण देखकर उन्हें अपनी प्रसादी पाघ (पगड़ी) प्रदान की। मीर साहेब प्रतिदिन प्रातःकाल स्नान करके उस प्रसादी पाघ का दर्शन-पूजन करने के पश्चात ही अन्य सांसारिक कार्य आरंभ करते थे। इसके बाद वे श्रीहरि की आज्ञा लेकर वडोदरा लौटे। कालांतर में उन्होंने सूरत के निपुण कारीगरों से श्रीजी महाराज के विराजने के लिए एक सुंदर मेना (पालकी) बनवाकर भेंट स्वरूप गढ़पुर भिजवाया। इसी मेना में बैठकर श्रीजी महाराज गढ़पुर से राजकोट जाकर गवर्नर सर जॉन मैल्कम को दर्शन देने पधारे थे।
- श्रीहरिलीलामृत कलश ९ विश्राम ७ से…
🙏
English
Mir Saheb of Vadodara and Shriji Maharaj
Once, Shriji Maharaj was presiding over a divine assembly in Gadhpur. At that time, Mir Saheb of Vadodara arrived to have the darshan of Shri Hari. Shri Hari welcomed him warmly. Mir Saheb then asked Shri Hari, “O Maharaj, why is it that those who believe in Allah and Khuda do not believe in His divine incarnations (avatars)?” Shriji Maharaj explained to him in detail: “Whenever the need arises, Khuda Himself manifests and assumes an incarnation.”
To elucidate this truth, Maharaj narrated an illustrative episode: “Once, there lived an emperor (Badshah). He contemplated, ‘If Khuda is all-powerful, why does He not come to earth Himself?’ A wise sage explained to him that Khuda assumes an incarnation whenever circumstances demand. The emperor stubbornly insisted on beholding Khuda directly. Thus, Khuda manifested and granted him darshan. Khuda said to the emperor, ‘Witness My divine power!’ Saying so, He peeled off the skin from His body and tossed it before the emperor. Beholding this, the Badshah was utterly astonished. Then, enacting human divine pastimes (manushya-lila), Khuda said to the emperor, ‘I am very hungry; bring Me something to eat.’ The king offered fine wheat flour. In the presence of the emperor, Khuda commanded the Sun, ‘O Sun, if you obey My command, knead this raw flour with water and bake a flatbread (rotli).’ Immediately, the Sun descended from the heavens and baked the bread. Due to the proximity of the Sun’s overwhelming divine majesty (aishwarya), people began to suffer from intense, scorching heat. Therefore, those who claim that Khuda never assumes an incarnation lack true conviction in sacred scriptures; wise souls should never accept their words.”
In this manner, Mahaprabhu Shri Hari expounded the spiritual truth in depth to Mir Saheb. Shriji Maharaj then instructed him, “Now, close your eyes and still the inclinations of all your senses.” As Mir Saheb closed his eyes and meditated, he beheld Supreme Lord Shri Swaminarayan seated upon an exalted divine throne amidst an effulgent mass of transcendental divine light (maha-tej), and saw holy prophets (Paigambars) standing before Shri Hari with folded hands, singing His divine praises! Experiencing this wondrous and transcendental vision of Lord Swaminarayan’s supreme divine form, Mir Saheb was struck with awe and devotion. When Shri Hari affectionately urged him to dine, Mir Saheb humbly submitted, “Today I am observing a fast (roza).” Maharaj then summoned a vessel filled with fresh yogurt and gifted it to him. Maharaj then asked, “Now, if any doubt still remains in your heart, please ask.” Overcome with devotional ecstasy, Mir Saheb exclaimed, “The One whom the Holy Quran reveals as Allah is none other than You, the Supreme Lord manifest before me, and I am Your humble servant!” Saying so, he placed his head at Shri Hari’s holy lotus feet in deep prostration.
Shri Hari lovingly placed both His hands upon Mir Saheb’s head and blessed him, “Go, and may you forever abide in divine bliss.” Mir Saheb resided in Gadhpur for seven days, cherishing the holy association (samagam) of Shriji Maharaj and the saintly sadhus. Seeing his unshakeable faith and pure devotion, Shriji Maharaj presented him with His own sacred turban (prasadi pagh). Ever since, Mir Saheb would take his morning bath and reverently perform darshan and worship of that sacred turban before attending to any other chore. Later, taking Shri Hari’s leave and blessings, he returned to Vadodara. Subsequently, he commissioned master craftsmen in Surat to construct a magnificent royal palanquin (mena) and sent it as a devout offering for Shriji Maharaj. It was seated in this very palanquin that Shriji Maharaj journeyed from Gadhpur to Rajkot to grant divine darshan to Governor Sir John Malcolm!
- From Shri Hari Leelamrut, Kalash 9, Vishram 7…
🙏