સંવત ૧૮૮૬માં પોતાની માંદગી છતાં રોજકાના દરબાર કાકાભાઈ અને બોટાદના ભગા દોશીને અંતકાળે આપેલા વચન પાળવા શ્રીહરિના દર્શન દેવા પધારવાનું પરમ વાત્સલ્યસભર ચરિત્ર.
સંવત ૧૮૮૬માં સ્વધામ પધારતાં પૂર્વે શ્રીજીમહારાજે ગઢપુરમાં અતિશય મંદવાડની લીલા ધારણ કરી હતી. શ્રીહરિ અન્ન-જળનો ત્યાગ કરીને બિરાજતા હતા, કોઈની સાથે બોલતા-ચાલતા નહોતા કે કોઈને દર્શન પણ આપતા નહોતા.
એ સમયે રોજકા ગામના પરમ ભક્તરાજ દરબાર કાકાભાઈ પણ ગંભીર બીમાર પડ્યા. અંતકાળ નજીક જાણી તેમણે ગઢપુર શ્રીજીમહારાજને પત્ર લખીને અંતરની આર્ત વિનંતી મોકલી: “હે મારા જીવનપ્રાણ પ્રભુ ! જો આપનાથી બની શકે તો મને છેલ્લાં દર્શન દેવા પધારજો.”
પોતાના પ્રેમી ભક્તની આ કરુણ વિનંતી પહોંચતાં જ ભક્તવત્સલ શ્રીજીમહારાજ પોતાની ભયંકર માંદગીની લેશમાત્ર પરવા કર્યા વગર તુરંત ઘોડે સવાર થઈને રોજકા પધાર્યા! ત્યાં બે દિવસ સુધી રોકાઈને કાકાભાઈની પથારી પાસે બેસી તેમના ભાવ પૂરા કર્યા અને દિવ્ય સુખ આપ્યું.
તેવી જ રીતે બોટાદના ભક્તરાજ ભગા દોશીને આપેલા વચન અનુસાર, શ્રીહરિએ ધોધમાર વરસાદ અને કાદવ-કીચડના વિકટ માર્ગે અસહ્ય શારીરિક ભીડો સહન કરીને પણ અંતકાળે બોટાદ પહોંચી તેમને સાક્ષાત્ દર્શન આપી અક્ષરધામમાં તેડી લીધા હતા.
પોતાના આશ્રિત જનોને અંતકાળે સંભાળવાનું પ્રભુનું આ સનાતન બિરુદ છે: “મારા જનને અંતકાળે, જરૂર મારે આવવું..! બિરુદ મારું એ ન બદલે, તે સર્વે જનને જણાવવું…!!”
શ્રીહરિ પોતાના ભક્તોના પ્રેમ અને વચનને ખાતર સદા ઋણી રહે છે અને અંત સમયે અચૂક પધારીને પરમશાંતિ પ્રદાન કરે છે.
Hindi
रोजका के दरबार काकाभाई और बोटाद के भगा दोशी पर श्रीहरि का असीम वात्सल्य
संवत १८८६ में अपने दिव्य स्वधाम गमन से पूर्व श्रीजीमहाराज ने गढपुर में अस्वस्थता की लीला धारण की थी। प्रभु अन्न-जल त्यागकर विराजमान थे और किसी से मिलते या वार्तालाप नहीं करते थे।
उसी समय रोजका गांव के परम भक्त दरबार काकाभाई भी गंभीर रूप से बीमार पड़े। अंतिम समय जानकर उन्होंने महाराज को पत्र भेजा: “हे मेरे जीवनप्राण प्रभु ! यदि संभव हो सके तो मुझे अंतिम दर्शन देने की कृपा करें।”
अपने अनन्य भक्त का यह आर्त पत्र पाते ही भक्तवत्सल श्रीहरि अपनी गंभीर बीमारी की उपेक्षा कर तुरंत अश्व पर सवार होकर रोजका पहुंचे! वहां दो दिन रहकर काकाभाई के सिरहाने बैठकर उनकी अंतिम इच्छा पूर्ण की और उन्हें परम शांति प्रदान की।
इसी प्रकार बोटाद के भक्त भगा दोशी को दिए वचन का पालन करने हेतु प्रभु ने मूसलाधार वर्षा और कीचड़ के विकट मार्ग में भारी शारीरिक कष्ट सहते हुए भी बोटाद पहुंचकर उन्हें अंतिम दर्शन दिए और अक्षरधाम में विराजित किया।
प्रभु का यह अविचल वचन है: “मेरे जन के अंत समय में, मुझे अवश्य ही आना है! मेरा यह विरद कभी नहीं बदलता, यह सब जीवों को जान लेना चाहिए!!”
भगवान स्वामिनारायण अपने भक्तों के प्रेम के सम्मुख सदा नतमस्तक रहते हैं और अंतिम समय में स्वयं पधारकर उनकी रक्षा करते हैं।
English
Shreehari’s Boundless Compassion for Darbar Kakabhai of Rojka and Bhaga Doshi of Botad
In Samvat 1886, prior to His divine departure to Akshardham, Shreeji Maharaj assumed the human semblance of illness in Gadhada. Abstaining from food and water, He remained secluded, speaking to no one and granting no audiences.
During that very period, the ardent devotee Darbar Kakabhai of Rojka fell critically ill. Realizing his departure was imminent, he dispatched a poignant letter to Shreeji Maharaj: “O Life of my life! If it is at all possible, pray grace me with Your final darshan.”
The moment He received His devotee’s heartfelt plea, compassionate Shreehari completely disregarded His own severe illness, mounted His horse, and rode straight to Rojka! Maharaj remained at Kakabhai’s bedside for two days, fulfilling his deepest devotional yearning and filling his soul with celestial peace.
Similarly, to honor His promise to Bhaga Doshi of Botad, Shreehari braved torrential downpours and treacherous muddy paths, enduring immense physical discomfort to personally grace Botad at the time of Bhaga Doshi’s departure and escort him to Akshardham.
This reflects the Lord’s eternal, unalterable pledge: “At the final hour of My devotee, I must unfailingly arrive! My sovereign vow never wavers; let this be proclaimed to all souls!!”
Shreehari is eternally bound by the selfless love of His devotees and personally arrives to welcome them into eternal beatitude.