મુકતરાજ દરબાર શ્રી જીવાબાપું ના કારજમાં બહારવટે ચડેલા ગામ આંબરડીના જોગીદાસ ખુમાણ કરીને કાઠી હતા, તે ગઢપુર આવ્યા હતા.
Gujarati
જોગીદાસ ખુમાણ અને તેમની અદ્ભુત મર્યાદા
મુકતરાજ દરબાર શ્રી જીવાબાપું ના કારજમાં બહારવટે ચડેલા ગામ આંબરડીના જોગીદાસ ખુમાણ કરીને કાઠી હતા, તે ગઢપુર આવ્યા હતા, તેઓ સભામાં શ્રીજીમહારાજનાં દર્શને આવ્યા. પછી મહારાજે સભામાં તેને પૂછ્યું જે, “જોગીદાસ ખુમાણ ! તમારે પરસ્ત્રી સામું જોવાયું ત્યારે આંખમાં મરચું ભરેલ તેનું કારણ શું ?” ત્યારે ખમીરવંતા જોગીદાસ ખુમાણ કહે, “હે મહારાજ, મારી માએ મારું નામ જોગીદાસ ખુમાણ પાડ્યું છે; તે હું જોગીઓનો દાસ કહેવાઉં. તે મારાથી તો પરસ્ત્રી સામું કેમ જોવાય ? અને જોઉં તો મારી માંનુ ધાવણ લાજે, એટલે આંખ્યને દંડ કરવા સારું આંખમાં મરચું નાંખેલ ”. પછી શ્રીજીમહારાજે સૌ સંતને કહ્યું જે, “જુઓ, આને કેટલી બધી લાજ છે જે, “હું જોગીઓનો દાસ કહેવાઉં !’ એમ સહુ લાજ રાખે તો ધર્મ પળે, નહીં તો ધર્મ પળે નહીં.”
- સદગુરુ શ્રી અક્ષરાનંદ સ્વામીની વાતો-૧૬૭માંથી…
🙇🏻♂️🙏
Hindi
जोगीदास खुमाण और उनकी अद्भुत मर्यादा
मुक्तराज दरबार श्री जीवाबापू के कारज (श्राद्ध/उत्तरक्रिया प्रसंग) के अवसर पर, आंबरडी गाँव के बाहरवटे (क्रांतिकारी/विद्रोही) पर चढ़े काठी दरबार जोगीदास खुमाण गढ़पुर आए थे। वे सभा में श्रीजी महाराज के दिव्य दर्शन करने पहुंचे। तब श्रीजी महाराज ने भरी सभा में उनसे पूछा, “जोगीदास खुमाण! जब आपकी दृष्टि पराई स्त्री पर पड़ गई थी, तब आपने दंड स्वरूप अपनी आँखों में तीखी मिर्च भर ली थी, उसका क्या कारण था?”
तब स्वाभिमानी एवं धर्मनिष्ठ जोगीदास खुमाण ने नम्रतापूर्वक कहा, “हे महाराज! मेरी माँ ने मेरा नाम ‘जोगीदास खुमाण’ रखा है; यानी मैं जोगियों (साधु-संतों) का दास कहलाता हूँ। तो मेरे से पराई स्त्री की ओर दृष्टिपात कैसे हो सकता है? और यदि मैं ऐसा करूँ तो मेरी माँ के दूध को कलंक लगे (माँ का धौवण लजाए), इसलिए अपनी आँखों को दंड देने के लिए मैंने आँखों में तीखी मिर्च डाल ली थी।”
यह सुनकर श्रीजी महाराज ने समस्त संतों से कहा, “देखिए, इन्हें अपने नाम और मान की कितनी लज्जा (मर्यादा-बोध) है कि ‘मैं जोगियों का दास कहलाता हूँ!’ यदि प्रत्येक व्यक्ति अपने धर्म और मर्यादा की ऐसी ही लाज रखे, तभी यथार्थ रूप से धर्म का पालन हो सकता है; अन्यथा धर्म नहीं पलता।”
- सद्गुरु श्री अक्षरानंद स्वामी की बातों (वार्ता १६७) से…
🙏
English
Jogidas Khuman and His Extraordinary Sense of Moral Restraint
During the memorial ceremony (karaj) of Muktaraj Darbar Shri Jiva Bapu, the courageous Kathi Darbar Jogidas Khuman of Ambardi—who was living as an outlaw (baharvatiyo) at the time—came to Gadhpur. He arrived in the assembly to have the divine darshan of Shriji Maharaj. Shriji Maharaj then inquired of him before the entire gathering, “Jogidas Khuman! When your eyes inadvertently fell upon another woman, you filled your eyes with chili powder as punishment. What was the reason behind this?”
The spirited and noble Jogidas Khuman humbly replied, “O Maharaj! My mother named me ‘Jogidas Khuman’—signifying that I am a humble servant of yogis and holy ascetics. How could I ever cast a wandering eye upon another woman? If I were to do so, it would bring shame to my mother’s milk (her pure upbringing). Therefore, to punish my errant eyes, I filled them with chili powder.”
Hearing this, Shriji Maharaj remarked to all the gathered sadhus, “Behold, how profoundly he honors his name and reputation, thinking, ‘I am known as a servant of yogis!’ If everyone upholds their integrity and moral restraint in this manner, then alone can Dharma be preserved; otherwise, Dharma cannot be sustained.”
- From Sadguru Shri Aksharanand Swami’s Discourses (Vato 167)…
🙏