કરિયાણાની વાંસાવડી ધારે શરદપૂનમે શ્રીહરિનો સામવેદી વાંસળીનાદ, ઝાલરિયા પથ્થર અને કાળુ મકવાણાના પૂર્વજોના ફળાંને કાળુભાર નદીમાં સ્પર્શ કરાવી વૈકુંઠગમન.
કરિયાણામાં જીવા ધાધલના સંકલ્પને પૂર્ણ કરવા શરદ પૂર્ણિમાની રઢિયાળી રાત્રે શ્રીજીમહારાજ વાંસાવડી ધાર પર પધાર્યા. પૂર્ણ ચંદ્રના અજવાળામાં પ્રભુએ ત્રિભંગી મુદ્રા ધારણ કરી સામવેદના ‘બૃહદંતર’ અને ‘મહાવૈશ્વાનર’ રાગોમાં અદ્ભુત વાંસળી વગાડી. બ્રહ્માદિક દેવો આકાશમાં દર્શને આવ્યા અને ભરવાડના વાડામાંથી ગાયો દોડી આવી શ્રીહરિને વીંટળાઈ વળી. સૌને કાલિંદી તીરે ગોપીઓ વચ્ચે શ્રીકૃષ્ણ વેણુનાદ કરતા હોય તેવા દિવ્ય દર્શન અને સમાધિ થયાં! સદગુરુ બ્રહ્માનંદ સ્વામીએ એ સમયે કીર્તન રચ્યું: “વહાલે વગાડી છે વાંસળી રે, કાલિંદીને તીર…!” જે પથ્થરો પર ઊભા રહી પ્રભુએ વાંસળી વગાડેલી, તે આજે પણ ‘ઝાલરિયા પથ્થર’ તરીકે રણકાર પૂરે છે.
બીજે દિવસે શ્રીહરિ કાળુ મકવાણાને ઘેર પધાર્યા. ત્યાં એક બંધ ઓરડીમાં પૂર્વજોના પાળિયા (ફળાં) પૂજાતા હતા, જ્યાં લોકો ધૂણતા અને વહેમોમાં અટવાતા. કાળુ ભગતે મુક્તિની પ્રાર્થના કરતાં શ્રીહરિએ તે તમામ પિતૃઓના ફળાં એક ગાંસડીમાં બંધાવી દીધાં. વિજલબાઈએ ભાવપૂર્વક મસાલાવાળા મકાઈના ડોડા ધરાવ્યા, જે જમી મહારાજે કાળુ મકવાણા અને દેહા ખાચરને પ્રસાદી આપી.
સાંજે શ્રીહરિ કાળુભાર નદી અને રાવતિયા વોંકળાના સંગમે સ્નાન કરવા પધાર્યા. મહારાજના ચરણકમળનો સ્પર્શ કરાવી તે ફળાંને નદીના પવિત્ર જળમાં પધરાવતાં જ સર્વ પિતૃઓ પ્રેતયોનિ ત્યજી ચતુર્ભુજ રૂપ ધરી વિમાનોમાં બેસી વૈકુંઠધામ સિધાવ્યા! શ્રીહરિએ કાળુભાર નદીનો મહિમા કાલિંદી કરતાં કરોડ ગણો અધિક જાહેર કર્યો: “કાળુભાર તણો મહીમાય, કહ્યો શ્રીમુખથી હરિરાય..! કાલિંદી થકી કોટિક ગણું, કહ્યું માહાત્મ્ય તે તીરથ તણું…!”
- શ્રીહરિલીલામૃત કળશ ૬ વિશ્રામ ૨૦માંથી…
Hindi
કરિયાણામાં વાંસાવડી ધારે વેણુનાદ, કાળુ મકવાણાના પૂર્વજો અને કાળુભાર તીર્થ
करियाणा में जीवा धाधल की अभिलाषा पूर्ण करने हेतु शरद पूर्णिमा की रात्रि श्रीजीमहाराज वांसावडी धार पर पधारे। त्रिभुवन-मोहन रूप धरकर श्रीहरि ने सामवेद के रागों में ऐसी अलौकिक वंशी बजाई कि देवांगनाएं और गो-समूह मुग्ध होकर एकत्रित हो गए। ब्रह्मानंद स्वामी ने पद रचा: “वहाले वगाडी छे वांसळी रे, कालिंदीने तीर…!” जहां प्रभु ने वंशीवादन किया, वे पत्थर आज भी ‘झालरिया पत्थर’ कहलाते हैं और मंदिर की झालर जैसा मधुर नाद करते हैं।
अगले दिन प्रभु कालू मकवाणा के घर पधारे, जहां एक कक्ष में पूर्वजों के चबूतरे (फळां) रखे थे और लोग अंधविश्वास में भटकते थे। कालू भगत की विनती पर प्रभु ने उन सभी पूर्वज-प्रतीकों की गठरी बंधवाई।
संध्या समय कालूभार नदी के तट पर प्रभु ने उन पाषाण-प्रतीकों को अपने चरणकमलों से स्पर्श कराकर जल में प्रवाहित कराया। चरण-स्पर्श होते ही वे समस्त पूर्वज प्रेत-योनि से मुक्त होकर चतुर्भुज रूप धारण कर विमानों में बैठकर वैकुंठधाम प्रस्थान कर गए! प्रभु ने कालूभार नदी को यमुना से भी कोटि गुना पवित्र तीर्थ घोषित किया।
- श्रीहरिलीलामृत कलश ६ विश्राम २० से…
English
Kariyana Venu Naad Kalu Makwana Purvaj Moksha
In Kariyana, fulfilling the heartfelt longing of chieftain Jiva Dhadhal to witness Lord Krishna’s divine flute playing, Bhagwan Swaminarayan walked to the scenic Vansavadi ridge on a radiant Sharad Purnima night. Assuming the enchanting three-fold bending posture (tribhangi mudra), Shreehari played the celestial flute, articulating divine Samavedic melodies (Brihadantar and Mahavaishvanar). Gods from the heavens gathered in the sky, while cows dashed from nearby pens, surrounding Shreehari in mesmerized adoration. The entire gathering experienced transcendental samadhi, beholding the Lord as Krishna playing His flute on the banks of the Yamuna surrounded by gopis! Sadguru Brahmanand Swami composed the celebrated hymn on the spot: “Vahaale vajaadi chhe vaansali re, Kaalindi ne teer…!” The sanctified stones upon which Shreehari stood resonate with bell-like chime tones to this day, venerated as the Jhalariya Pattharo.
The following morning, Shreehari visited the home of Kalu Makwana. Noticing a shuttered room housing ancestral stone tablets (phala) where superstitious relatives performed spirit-invocations (dhunva), Kalu pleaded for spiritual deliverance. Shreehari had all the ancestral stones bundled into a sack. Vijalba lovingly served roasted, spiced maize corn (makai na doda), which Shreehari enjoyed and shared with Kalu and Darbar Deha Khachar.
Late in the afternoon, Shreehari walked to the confluence of the Kalubhar river and the Ravatiyo stream. Touching each ancestral stone to His holy lotus feet before consigning them to the waters, the departed ancestors instantly shed their ghostly forms (pret deh), assumed effulgent four-armed celestial bodies (chaturbhuja), boarded radiant heavenly vimanas, and departed for Vaikunth and Golok! Shreehari proclaimed the holy sanctity of Kalubhar river as ten million times greater than that of the sacred Kalindi (Yamuna): “Kalubhar tano mahimay, kahyo shreemukhe Hariray; Kalindi thaki kotik ganu, kahyu mahatmya te teerath tanu!!”
- Extracted from Harileelamrut, Kalash 6, Vishram 20…