બોટાદના રંગોત્સવમાં કેલોદના મુસ્લિમ હરિભક્ત વલીભાઈ શેખ દ્વારા શરણાઈ પર હિંડોળ રાગ, શ્રીહરિ તરફથી સોનાના બાજુબંધની ભેટ અને વાડીના રખેવાળ સમક્ષ દિવ્ય મુક્તિ.
સંવત ૧૮૭૫ના ફાગણ સુદ પૂનમના રંગોત્સવ પ્રસંગે બોટાદના હમીર ખાચર, દાહા ખાચર, સોમલા ખાચર, માતરા ધાધલ અને ભગા દોશીના આગ્રહથી શ્રીજીમહારાજ સંતો સહિત બોટાદ પધાર્યા. ગામ બહાર પશ્ચિમ દિશાએ વિરાટ વટવૃક્ષ નીચે રંગોત્સવનો ભવ્ય મંચ રચાયો હતો. અબીલ-ગુલાલ અને રંગના ચરૂ ભરીને શ્રીહરિએ સંતો-હરિભક્તો સાથે દિવ્ય રંગોત્સવ માણ્યો.
આ ઉત્સવમાં કેલોદ ગામના મુસ્લિમ હરિભક્ત વલીભાઈ શેખ દર્શને આવ્યા હતા, જેઓ શરણાઈ વાદનના અજોડ ઉસ્તાદ હતા. શ્રીહરિએ તેમને આવતીકાલે વડના છાંયડે ભરાતી સભામાં શરણાઈ વગાડવા આજ્ઞા કરી. બીજે દિવસે વલીભાઈએ આરાધનાપૂર્વક શરણાઈના સૂર છેડી, આરોહ-અવરોહ સાથે ઘૂંટાતો હિંડોળ રાગ છેડ્યો, જેનાથી સમગ્ર સભા મંત્રમુગ્ધ થઈ ગઈ. શ્રીજીમહારાજે અતિ પ્રસન્ન થઈ કહ્યું: “વલીભાઈ! આજે તો તમે ગંધર્વ તુંબરૂનો ગર્વ ગળી જાય એવી શરણાઈ વગાડી!” વલીભાઈએ દીનભાવે કહ્યું: “હે પ્રભુ! આપ રાજી થયા એમાં સર્વસ્વ આવી ગયું; આપની કૃપાદૃષ્ટિ જ મારી કળાનું શ્રેષ્ઠ ફળ છે.” તેમની નિષ્કામ ભક્તિ જોઈ શ્રીહરિએ પોતાના બંને હાથેથી સોનાના બાજુબંધ ઉતારી વલીભાઈને ભેટ આપ્યા અને માથે હાથ મૂકી આશીર્વાદ દીધા.
કેલોદમાં મુસ્લિમ સમાજે નાતબહાર મૂક્યા છતાં વલીભાઈ અડગપણે શ્રીહરિનું ભજન કરતા રહ્યા. અંતકાળે શ્રીજીમહારાજ દિવ્ય રથ, વેલ અને વિમાનો સાથે વાડીમાં પધાર્યા. વાડીના ખેડૂત-રખેવાળે ઘણા અશ્વ-બળદ જોઈ ખેતર ખવાઈ જવાની ચિંતા કરી, ત્યારે પ્રભુએ કહ્યું: “અમે ભગવાન સ્વામિનારાયણ છીએ; તમારા ગામના ભક્ત વલીભાઈ શેખને તેડવા આવ્યા છીએ. આ કોઈ પૃથ્વીના પશુઓ નથી, અલૌકિક દિવ્ય વાહનો છે!” શ્રીહરિ વલીભાઈને સાક્ષાત અક્ષરધામમાં તેડી ગયા.
નિષ્કુળાનંદ સ્વામીએ ભક્તચિંતામણીના પરચા પ્રકરણ ૧૫૧માં ગાયું છે: “પહોંચી અવધિ દેહની જયારે, આવ્યા તેડવા મહારાજ ત્યારે..! લાવ્યા રથ વેલ્ય ને વિમાન, આપે અશ્વે બેસી ભગવાન..!! આવી વાડીમાં ઉતર્યા નાથ, બહુ સખા છે પોતાને સાથ..!”
- શ્રીભક્તચિંતામણી પરચા પ્રકરણ ૧૫૧માંથી…
Hindi
બોટાદમાં વલીભાઈ શેખની શરણાઈ, સોનાના બાજુબંધ અને કેલોદમાં અક્ષરધામ ગમન
संवत १८७५ में फाल्गुन पूर्णिमा के रंगोत्सव पर श्रीजीमहाराज बोटाद पधारे। नगर के बाहर विशाल वटवृक्ष के नीचे संतों-भक्तों के साथ दिव्य रंगोत्सव मनाया गया।
उस अवसर पर केलोद ग्राम के मुस्लिम हरिभक्त वलीभाई शेख दर्शन हेतु आए, जो शहनाई वादन के अद्वितीय उस्ताद थे। सभा में वलीभाई ने शहनाई पर हिंडोल राग की ऐसी अलौकिक तान छेड़ी कि समस्त सभा मंत्रमुग्ध हो गई। श्रीहरि ने अत्यंत प्रसन्न होकर कहा: “वलीभाई! आज आपने गंधर्व तुम्बरू का गर्व चूर करने वाला वादन किया है!” वलीभाई ने विनयपूर्वक कहा कि प्रभु की प्रसन्नता ही उनकी कला का सच्चा फल है। श्रीजीमहाराज ने अपने हाथों से स्वर्ण के बाजूबंद उतारकर वलीभाई को भेंट किए।
मुस्लिम समाज द्वारा बहिष्कृत किए जाने पर भी वलीभाई अविचल रहकर भजन करते रहे। अंतकाल में श्रीहरि दिव्य रथ और विमान लेकर पधारे और संपूर्ण गांव के समक्ष वलीभाई शेख को दिव्य अक्षरधाम ले गए।
- भक्तचिंतामणि परचा प्रकरण १५१ से…
English
Botad Kelod Valibhai Sheikh Sharnai
On the auspicious occasion of the Fagun Purnima festival in Samvat 1875, Bhagwan Swaminarayan graced Botad at the loving invitation of chieftains Hamir Khachar, Daha Khachar, Somla Khachar, Matra Dhadhal, and Bhaga Doshi. Under a mammoth banyan tree outside the village, a grand celebration unfolded with vessels brimming with fragrant gulal and natural dyes.
Visiting from the village of Kelod was Valibhai Sheikh, a devout Muslim disciple of Shreehari and an extraordinary master of the sharnai (shehnai). In the assembly beneath the shade of the banyan tree, Valibhai offered his heartfelt musical adoration. Playing the classical Hindol raga with breathtaking melodic nuances, he held the entire assembly in an enchanted trance. Beaming with delight, Shreeji Maharaj praised him: “Valibhai! Today you played with such celestial perfection that it would shatter even the cosmic pride of Gandharva Tumburu!” When Valibhai humbly replied that the Lord’s divine pleasure was his sole and highest reward, Shreehari removed His own golden armlets (suvarna bajubandh) and placed them on Valibhai’s arms with His divine blessing.
Though ostracized by his community in Kelod for embracing Satsang, Valibhai remained unwavering in faith. At his passing, Shreeji Maharaj arrived in resplendent majesty mounted upon His celestial steed, accompanied by divine chariots and heavenly carriages. Reassuring an anxious orchard watchman that the celestial retinue would not harm earthly crops, Shreehari personally escorted Valibhai to the eternal Akshardham.
Sadguru Nishkulanand Swami celebrated this in chapter 151 of the Bhaktachintamani: “Pahochi avadhi dehni jyare, aavya tedva Maharaj tyare! Laavya rath velya ne vimaan, aape ashwe besi Bhagwan!!”
- Extracted from Bhaktachintamani, Parcha Prakaran 151…