આદરજમાં ભવ્ય અન્નકૂટોત્સવ, માણસાના ગંગાદાસ સુથાર દ્વારા રોહિડાના કાષ્ઠમાંથી બનેલા પચાસ પત્તરોનું સમર્પણ અને શ્રીહરિ દ્વારા સદગુરુ સંતોને પ્રસાદી વિતરણ.
સંવત ૧૮૭૬માં શ્રીહરિ આદરજ ગામમાં સંતો, ભક્તો, પાર્ષદો અને ગામોગામના દરબારો સાથે પધાર્યા હતા. આદરજમાં ભવ્યાતિભવ્ય અન્નકૂટોત્સવ યોજી શ્રીહરિએ સૌને દિવ્ય સુખ આપ્યું. તે વખતે માણસાથી સુથાર હરિભક્ત ગંગાદાસભાઈ પણ શ્રીહરિના દર્શનાર્થે આવ્યા હતા.
સભામાં શ્રીહરિએ ત્યાગી સંતોને ભોજન માટે કાષ્ઠના (લાકડાના) પત્તરો રાખવાની આજ્ઞા કરી. તે સાંભળી ગંગાદાસભાઈ ઊભા થયા અને શ્રીહરિના ચરણોમાં સાષ્ટાંગ પ્રણામ કરી બોલ્યા, “હે મહારાજ! હું જ્ઞાતિએ સુથાર છું, તેથી સંતો માટે કાષ્ઠના પત્તરો બનાવવાની સેવા મને આપો. રોહિડાના ઉત્તમ લાકડામાંથી સંતોને જમવા માટે યોગ્ય પત્તરો ઘડીને હું આપના ચરણોમાં પહોંચાડી દઈશ.” શ્રીહરિ અતિ પ્રસન્ન થયા અને કહ્યું, “ભગત! અમે દસ દિવસ આ વિસ્તારમાં વિચરણ કરવાના છીએ, ત્યાં સુધીમાં જેટલા પત્તરો બને તે અમને પહોંચાડજો.” એમ કહી શ્રીહરિએ ગંગાદાસભાઈની છાતીમાં પોતાના ચરણારવિંદ આપી વિશેષ રાજીપો વ્યક્ત કર્યો.
ગંગાદાસભાઈએ માણસા જઈ દસ દિવસ સુધી અખંડ પરિશ્રમ કરી રોહિડાના કાષ્ઠમાંથી એક વેંત પહોળા અને ત્રણ આંગળ ઊંડા એવા પચાસ સુંદર પત્તરો તૈયાર કર્યા. શ્રીહરિ જ્યારે લાંધણજ ગામે અમૃતબાંના ઘરે પધાર્યા, ત્યારે ગંગાદાસભાઈ ત્યાં પહોંચ્યા અને ભરી સભામાં શ્રીહરિના ઢોલિયા પાસે એ પત્તરો અર્પણ કર્યા. શ્રીહરિએ તેમની નિષ્કામ સેવા જોઈ ફૂલનો હાર પહેરાવી બહુમાન કર્યું.
જિજ્ઞાસાનંદ સ્વામીએ કહ્યું, “મહારાજ! આ સુથાર ભગતે સંતો માટે ખૂબ મહેનત કરી છે!” ત્યારે શ્રીહરિ હસીને બોલ્યા, “સંતો! હરિભક્તો તો ત્યાગીઓ માટે સાક્ષાત્ કલ્પવૃક્ષ સમાન છે. સંતો અને અમારી સેવા માટે આ ભક્તોમાં અદ્ભુત ઉત્સાહ વર્તે છે.” શ્રીહરિએ સ્વહસ્તે પ્રથમ કાષ્ઠપત્તર સદગુરુ મુક્તાનંદ સ્વામીને આપ્યું, ત્યારબાદ બ્રહ્માનંદ સ્વામી અને નિત્યાનંદ સ્વામી વગેરે સર્વે સંતોને વારાફરતી પ્રસાદીના પત્તરો વહેંચ્યા.
- શ્રીહરિચરિત્રામૃત સાગર પૂર ૧૮ તરંગ ૬૭ માંથી…
Hindi
આદરજમાં અન્નકૂટોત્સવ, ગંગાદાસ સુથારના પચાસ કાષ્ઠપત્તરો અને સંતોને વિતરણ
संवत १८७६ में श्रीहरि आदरज गाँव में संतों, भक्तों और दरबारों सहित पधारे और भव्य अन्नकूटोत्सव का आयोजन किया। उस समय माणसा गाँव के सुथार (बढ़ई) भक्त गंगादासजी भी प्रभु दर्शनार्थ आए थे।
सभा में श्रीहरि ने त्यागी संतों को भोजन हेतु काष्ठ के पात्र (कमंडल/पत्तर) रखने की आज्ञा दी। यह सुनकर गंगादासजी ने हाथ जोड़कर प्रार्थना की, “हे प्रभु! मैं कर्म से बढ़ई हूँ, अतः संतों के काष्ठपात्र बनाने की सेवा मुझे दीजिए। रोहिड़ा वृक्ष की उत्तम लकड़ी से संतों के योग्य पात्र बनाकर मैं आपको समर्पित करूँगा।” श्रीहरि ने प्रसन्न होकर कहा, “भगत! हम दस दिन इस क्षेत्र में हैं, तब तक जितने पात्र बन सकें, तैयार कर हमें पहुँचा दीजिए।” प्रभु ने उनकी छाती पर चरणकमल रखकर विशेष आशीर्वाद दिया।
गंगादासजी ने माणसा लौटकर दस दिनों के अथक परिश्रम से रोहिड़ा की लकड़ी से पचास सुंदर काष्ठपात्र तैयार किए। जब श्रीहरि लांधणज गाँव में अमृतबां के गृह विराजे, तब गंगादासजी ने वे पचास पात्र प्रभु के चरणों में अर्पित किए। श्रीहरि ने उनकी निष्काम सेवा से प्रसन्न होकर उन्हें पुष्पमाला पहनाई।
श्रीजी महाराज ने अपने करकमलों से सर्वप्रथम काष्ठपात्र सद्गुरु मुक्तानंद स्वामी को प्रदान किया, तत्पश्चात ब्रह्मानंद स्वामी, नित्यानंद स्वामी आदि सभी संतों को प्रसादी के पात्र वितरित किए। प्रभु ने संतों से कहा कि गृहस्थ भक्त त्यागी संतों के लिए कल्पवृक्ष के समान हैं, जो सदैव संतसेवा हेतु तत्पर रहते हैं।
- श्रीहरिचरित्रामृत सागर पूर १८ तरंग ६७ से…
English
Adaraj Gangadas Suthar Kasht Pattar
In Samvat 1876, Bhagwan Swaminarayan arrived in the village of Adaraj accompanied by holy sadhus, parshads, and Kathi chieftains, celebrating a grand Annakut festival that immersed the devotees in divine bliss. Devotee Gangadas Suthar of Mansa also arrived to receive Shreehari’s darshan.
During the assembly, Shreehari instructed the ascetic sadhus to utilize durable wooden bowls (kasht na pattar) for their daily meals instead of fragile or metallic utensils. Hearing this monastic instruction, Gangadas Suthar bowed at Shreehari’s feet and submitted, “O Maharaj! By profession I am a carpenter; please bestow upon me the blessed service of crafting wooden dining bowls for our holy sadhus. I will fashion them from seasoned Rohida timber and present them at Your lotus feet.” Extremely pleased, Shreehari said, “Bhagat, We shall remain in this region for ten days; craft as many fine bowls as possible within this time.” Shreehari placed His holy feet upon Gangadas’s chest, imparting special divine grace.
Returning to Mansa, Gangadas labored tirelessly for ten days, carving fifty exquisite wooden bowls measuring one span in width and three fingers in depth from prime Rohida wood. When Shreehari arrived at Amrutba’s home in the village of Langhnaj, Gangadas appeared and reverently laid the fifty wooden bowls before Shreehari’s cot. Touched by his guileless devotion, Shreehari honored Gangadas with a fragrant flower garland.
When Jignasanand Swami remarked on Gangadas’s arduous labor, Shreehari smiled and proclaimed to the assembly: “O Saints! Devotees are like wish-fulfilling trees (kalpavriksha) for our renunciants; their boundless zeal to serve God and His sadhus is truly matchless.” Rising from His cot, Shreehari personally presented the first sanctified wooden bowl to Sadguru Muktanand Swami, followed by Brahmanand Swami, Nityanand Swami, and the entire assembly of saints.
- Extracted from Shreehari Charitramrut Sagar, Poor 18, Tarang 67…