ગઢપુરમાં શ્રીગોપીનાથજી મહારાજનું મંદિર બંધાતું હતું. એકદિવસ ચણતરકામમાં વપરાતી ચૂનાની કાંકરી પુરી થઇ રહી એટલે પાર્ષદ નથુજીએ શ્રીજીમહારાજ પાસે સમાચાર દીધા.
Gujarati
ગઢપુરમાં ઘેલા નદીના કાંઠે રસોઈ અને રીંગણાનું શાક
ગઢપુરમાં શ્રીગોપીનાથજી મહારાજનું મંદિર બંધાતું હતું. એકદિવસ ચણતરકામમાં વપરાતી ચૂનાની કાંકરી પુરી થઇ રહી એટલે પાર્ષદ નથુજીએ શ્રીજીમહારાજ પાસે આવીને પ્રણામ કરીને કહ્યુ કે “હે મહારાજ, ચણતરકામમાં કાંકરી થઇ રહી છે અને ઘેલા કાંઠે છે તો ત્યાંથી લાવવી જરુરી છે..!” આ સૂણીને શ્રીહરિ સૌને કહે કે ‘ચાલો સહુ જઇએ..!’ એટલે સહું સંતો-ભકતો સંગાથે ઘેલા તરફ ચાલતા થયા. શ્રીહરિ ગાડામાં બેઠા ને ઘેલે આવીને ચૂનાની કાંકરીના ખડકલા પાહે ગાડું છોડીને પોતે ગાડાની ઉંધે બેઠા. થોડીવારમાં પાર્ષદોએ શ્રીહરિને બેસવા સારું બૂંગણનો છાયો કર્યો એટલે શ્રીહરિ એમા આવીને બેઠા ને સહું પરમહંસને ચૂનાની કાંકરી ખોદવાની આજ્ઞા કરી. શ્રીહરિ એ બધીય જગ્યાએ ફર્યા અને આંટો દઇને પરત ગાડાની ઉંધે આવીને પાછા બિરાજમાન થયા, એ વખતે પ્રેમમુર્તિ સદગુરુ સચ્ચિદાનંદ સ્વામી ત્યાં આવ્યા ને શ્રીહરિને અતિ હેતથી પ્રણામ કર્યો. શ્રીહરિએ સ્વામીને પુછ્યુ કે “સચ્ચિદાનંદ સ્વામી, વાડીએ રીંગણાની કેવીક છત છે?” ત્યારે સ્વામી કહે “મહારાજ, હાલ બે હજાર રીંગણા તો આપું” એ સુણીને મહારાજ બોલ્યા કે “રીંગણા તો તમે આપો પણ લોટ, ઘી, તેલ વગેરે જોઇએ એ કોણ આપે?” એ સમયે નારણજી સુતાર ત્યાં બેઠા હતા એ બોલ્યા કે મહારાજ, ઘી તો હુ દસ મણ સુધી જેટલુ જોઇએ એટલું આપુ. નારણજી સુતારનો ભાઇ અજરામર ત્યાં બોલ્યા કે હે મહારાજ, આપ શાક વધારો તો બધાય મસાલા ને લોટ વગેરે હું આપું..! શ્રીજીમહારાજ ઘણા રાજી થયા અને સહુ સાથે ત્યાંજ સામાન મંગાવ્યો. મોટા મોટા દસ ચરું માં રીંગણા નાંખીને ઘીથી મહારાજે પોતાના હાથે જ શાક વધાર્યું. લોટની બાંટીઓ બનાવીને ઘીમાં ઝબોળી ને વળી દહીને દૂધ દરબારમાંથી લાવીને સૌપ્રથમ શ્રીજીમહારાજ પોતે બાંટી અને રીંગણાનું શાક અને ઉપર દહી લઇને થાળ જમ્યા. જમીને ચળું કરીને શ્રીહરિએ પોતાના થાળની પ્રસાદી સચ્ચિદાનંદ સ્વામી, નારણજી સુતાર અને અજરામર ને દીધી. આ જોઇને શ્રીહરિના સખા એવા બ્રહ્માનંદ સ્વામી તુરંત જ રમુજ કરતા હસતા હસતા બોલ્યા કે “હે મહારાજ..! તમારું કામ એવુ કેવું કે કાંકરી તો અમે કાઢીએ છીએ ને પ્રસાદી તો કોક જમે છે..!” શ્રીહરિ સ્વામીનો ભાવ પામી ગયા એટલે હસતા હસતા બોલ્યા કે " જેનો માલ એને પ્રસાદ" એમ કહીને પાર્ષદને આજ્ઞા કરીને દસેય ચરુંમાંથી એક એક થાળીમાં શાક મંગાવીને પછી દસ બાંટીઓ લઇને દસેય થાળીમાં એક એક ગ્રાસ જમીને એ પ્રસાદી દસેય ચરુંમાં પધરાવીને ચળુ કરીને મુખવાસ લઇને પોતાના હાથે જ સહુ્ને શાક ને બાંટીઓ પીરસી ને સહુને હેતથી આગ્રહ કરી કરીને જમાડ્યા.
સહુ જમી રહ્યા પછી સહુને શ્રીહરિંએ છાતીમાં ચરણાર્વિંદ દીધા અને અતિ રાજીપો વર્તાવ્યો. ત્યારપછી શ્રીહરિ ત્યાંજ બૂંગણ નો છાંયો કરેલો હતો ત્યાંજ પોઢયા અને સાંજે સહુ સાથે દરબારગઢમાં પરત પધાર્યા.
- શ્રીસ્વામિનારાયણ ભગવાનના અલૌકિક અને દિવ્ય ચરિત્રોમાંથી….
🙇🏻♂️🙏
Hindi
गढ़पुर में घेला नदी के तट पर दिव्य रसोई और बैंगन का शाक
गढ़पुर में श्री गोपीनाथजी महाराज के भव्य मंदिर का निर्माण कार्य चल रहा था। एक दिन निर्माण कार्य में प्रयुक्त होने वाली चूने की कंकरी समाप्त होने लगी, तो पार्षद नथुजी ने श्रीजी महाराज के समीप आकर साष्टांग प्रणाम करते हुए निवेदन किया, “हे महाराज! चिनाई के काम के लिए कंकरी समाप्त हो गई है और वह घेला नदी के तट पर उपलब्ध है, अतः वहाँ से लाना अत्यंत आवश्यक है!”
यह सुनकर श्रीहरि ने सभी से कहा, “चलिए, हम सब चलते हैं!” फिर समस्त संत और हरिभक्त प्रभु के साथ घेला नदी की ओर चल पड़े। श्रीहरि बैलगाड़ी में सवार होकर पधारे। घेला नदी के तट पर चूने की कंकरी के टीलों के पास गाड़ी से बैलों को खोलकर श्रीहरि स्वयं गाड़ी की धुरी पर विराजमान हो गए। थोड़ी देर में पार्षदों ने श्रीहरि के बैठने हेतु एक मोटे कपड़े (बूंगण) का सुंदर मंडप तानकर छाया की। श्रीहरि उसमें पधारे और सभी परमहंसों को चूने की कंकरी खोदने की आज्ञा दी।
श्रीहरि ने चारों ओर घूमकर निर्माण कार्य की सामग्री का निरीक्षण किया और पुनः गाड़ी के पास आकर विराजमान हो गए। उसी समय प्रेमामूर्ति सद्गुरु सच्चिदानंद स्वामी वहाँ पधारे और उन्होंने श्रीहरि को अत्यंत प्रेमपूर्वक प्रणाम किया। श्रीहरि ने स्वामी से पूछा, “सच्चिदानंद स्वामी! आपकी बाड़ी (खेत) में बैंगन की कैसी पैदावार है?” तब स्वामी ने कहा, “महाराज! इस समय मैं दो हज़ार बैंगन तो तत्काल भेंट कर सकता हूँ।” यह सुनकर महाराज बोले, “बैंगन तो आप दे देंगे, किंतु आटा, घी, तेल और मसाले चाहिए, वह कौन देगा?”
उस समय वहाँ उपस्थित नारनजी सुतार तुरंत बोले, “महाराज! घी तो दस मन तक जितना चाहिए, मैं अर्पित करूँगा।” नारनजी सुतार के भाई अजरामर ने विनती की, “हे महाराज! यदि आप स्वयं शाक में तड़का लगाएँ (वघारें), तो समस्त मसाले और आटा आदि मैं अर्पित करूँगा!”
श्रीजी महाराज अत्यंत प्रसन्न हुए और तुरंत वहीं पर समस्त सामग्री मँगवाई। बड़े-बड़े दस विशाल बर्तनों (चरू) में बैंगन डालकर शुद्ध घी में श्रीजी महाराज ने स्वयं अपने करकमलों से शाक में छौंक लगाया। आटे की स्वादिष्ट बाटी बनाकर उन्हें घी में डुबोया गया, तथा दरबार से ताज़ा दही और दूध मँगवाया गया। सर्वप्रथम श्रीजी महाराज ने स्वयं बाटी, बैंगन का शाक और ऊपर से दही लेकर बड़े प्रेम से थाल आरोग (भोजन किया)। भोजनोपरांत आचमन करके श्रीहरि ने अपने थाल का महाप्रसाद सच्चिदानंद स्वामी, नारनजी सुतार और अजरामर को प्रेमपूर्वक दिया।
यह देखकर श्रीहरि के परम सखा सद्गुरु ब्रह्मानंद स्वामी ने सहज हास्य-विनोद करते हुए मुस्कुराकर कहा, “हे महाराज! यह कैसा न्याय है? कंकरी खोदने की कठिन मेहनत तो हम संत कर रहे हैं, और महाप्रसाद किसी और को ही मिल रहा है!” श्रीहरि स्वामी का अंतर्भाव समझ गए और मंद-मंद मुस्कुराते हुए बोले, “जिसकी सामग्री, उसी को प्रसाद!”
फिर श्रीहरि ने पार्षदों को आज्ञा देकर दसों चरू में से एक-एक थाली में शाक मँगवाया। फिर दस बाटियाँ लेकर प्रत्येक थाली में से एक-एक कौर स्वयं आरोगकर उस महाप्रसाद को पुनः दसों चरू में पधरा दिया। तदुपरांत आचमन करके और मुखवास ग्रहण करके श्रीजी महाराज ने स्वयं अपने करकमलों से सभी संतों और भक्तों को शाक और बाटी परोसी, तथा अत्यंत स्नेहपूर्वक आग्रह कर-करके सभी को भरपेट भोजन कराया।
सबके भोजन कर लेने के उपरांत श्रीहरि ने सभी संतों-भक्तों के वक्षस्थल पर अपने चरणारविंद अंकित किए और उन पर अपनी असीम प्रसन्नता प्रकट की। इसके पश्चात् श्रीहरि उसी बूंगण की शीतल छाया में कुछ समय विश्राम किया और संध्या के समय सभी के साथ दरबारगढ़ लौट आए।
- श्री स्वामीनारायण भगवान के अलौकिक एवं दिव्य चरित्रों में से…
🙏
English
The Feast on the Banks of the Ghelo River and the Eggplant Curry in Gadhpur
The construction of the divine temple of Shri Gopinathji Maharaj was progressing in Gadhpur. One day, the gravel-lime (kankari) used in masonry was exhausted. Parshad Nathuji approached Shriji Maharaj, offered prostrations, and submitted, “O Maharaj, the gravel for construction has run out. It is available along the banks of the Ghelo River, so it is necessary to bring it from there!”
Hearing this, Shri Hari exclaimed to everyone, “Come, let us all go!” Immediately, all the revered paramhansas and devotees set out towards the Ghelo River together with the Lord. Shri Hari traveled in a bullock cart. Upon reaching the riverbank near the mounds of limestone gravel, the bullocks were unhitched, and Shri Hari sat comfortably upon the cart frame. Soon, the parshads erected a canopy (boongan) to provide shade for Shri Hari. Shri Hari sat beneath it and commanded all the paramhansas to dig the limestone gravel.
Shri Hari walked around inspecting the area and then returned to sit near the cart. At that moment, Prem-murti Sadguru Satchidanand Swami arrived and offered prostrations to Shri Hari with overwhelming love. Shri Hari asked him, “Satchidanand Swami, how abundant is the eggplant harvest in your vegetable farm?” Swami replied, “Maharaj, I can readily offer two thousand eggplants right now!” Hearing this, Maharaj remarked, “You will provide the eggplants, but what about the flour, ghee, oil, and spices? Who will provide those?”
Naranji Sutar, who was present there, stepped forward and said, “Maharaj, I shall provide as much ghee as required, up to ten maunds!” His brother, Ajaramar, joined in and prayed, “O Maharaj, if You graciously temper and season the curry with Your own hands, I shall supply all the flour, spices, and other ingredients!”
Shriji Maharaj was delighted and had all the cooking provisions brought right there to the riverbank. Placing the eggplants into ten large cauldrons (charu), Maharaj Himself tempered and seasoned the curry in pure ghee with His own sacred hands. Fresh flour batis were prepared and dipped generously in ghee, while fresh curd and milk were brought from the Darbar. First, Shriji Maharaj lovingly sanctified and partook of the meal—relishing the batis, fragrant eggplant curry, and curd. After completing His meal and rinsing His hands and mouth (chalu), Shri Hari bestowed the sanctified remnants (prasad) from His divine plate upon Satchidanand Swami, Naranji Sutar, and Ajaramar.
Seeing this, Shri Hari’s dearest companion, Sadguru Brahmanand Swami, lovingly remarked in good humor with a bright smile, “O Maharaj! What kind of justice is this? We saints are laboring hard to dig out the gravel, yet the sacred prasad is being served to someone else!”
Shri Hari understood Swami’s loving sentiment and chuckled, “He who provides the goods receives the prasad!”
Then, commanding the parshads, Shri Hari had a plate of curry brought from each of the ten large cauldrons. Taking ten batis, He took a single morsel from each plate, thereby sanctifying the entire preparation, and placed the sanctified portions back into each of the ten cauldrons. After performing chalu and having mukhvas, Shriji Maharaj personally served the delicious curry and batis to all the saints and devotees with His own divine lotus hands, affectionately urging each one to eat to their heart’s content.
After everyone had dined, Shri Hari placed His divine lotus feet upon the chests of the devotees, showering them with boundless divine joy and grace. Afterward, Shri Hari rested beneath the canopy’s shade and, in the evening, returned to the Darbar with all the saints and devotees.
- From the extraordinary and divine charitras of Bhagwan Swaminarayan…
🙏