શ્રીજીમહારાજ ગઢપુરમાં બિરાજતા હતા. એકદિવસે અક્ષરઓરડીમાં સભા કરીને બ્રહ્માનંદ સ્વામી વગેરે સહુ સંતો અને સુરાખાચર, સોમલાખાચર, દાદાખાચર વગેરે સન્મુખ બેઠા હતા.
Gujarati
ગઢપુરના રતા બસીયા અને શ્રીજી મહારાજનો હાસ્યવિનોદ
શ્રીજીમહારાજ ગઢપુરમાં બિરાજતા હતા. એકદિવસે અક્ષરઓરડીમાં સભા કરીને બ્રહ્માનંદ સ્વામી વગેરે સહુ સંતો અને સુરાખાચર, સોમલાખાચર, દાદાખાચર વગેરે સન્મુખ બેઠા હતા. એવા રતો બસીયો ત્યાં આવ્યા, એટલે શ્રીજી મહારાજ કહે કે ‘આ રતો બસીયો તો અમારો પાક્કો ભાઈબંધ છે.’ એમ કહી પછી રતા બસીયાને પૂછ્યું કે ‘કેમ છે રતા?’ ત્યારે રતો અતિ પ્રસન્ન થતો થકો કહે કે ‘મહારાજ, આજે તો હું નદીએ ગયો’તો..! ન્યાં પડછંદા હારે બહુ લડાઈ કરી છે તે આજ બવ ભૂખ લાગી છે.’ એ સુણીને શ્રીજીમહારાજે સાદ કરીને મુળજી બ્રહ્મચારીજીને બોલાવીને રતા બસીયાને એક શેર ઘી અને એક શેર સાકર આપવા કહ્યું, એટલે મુળજી બ્રહ્મચારીજીએ તુરંત જ જઈને લાવીને રતાને આપ્યું, એટલે રતો બસીયો તો ત્યાં જ જમવા મંડ્યો. ત્યારે શ્રીજીમહારાજ ના સખા એવા સુરાખાચર તુરંત જ બોલ્યા કે “ભણું મહારાજ..! આ રતાને શેર ઘી ને શેર સાકર અટાણે કાણું જમવા દીધા? એ તો હાવ ગાંડો છે.” તે સુણી ને રતો બસીયો તુરંત જ બોલ્યા કે ‘હે…મહારાજ..! હુ ગાંડો અને આ સુરો ખાચર ડાહ્યો એમ? એને નિત્ય ઉઠીને મારી માંહી રોજ માથામાં ખાંહડા મારે છે, ને એના ઘરમાં તો એની ઢીંગલાની આબરુ છે, ને આયા વળી ભણું મોટો પાઘડો બાંધીને તમારી સામો બેહીને ફડાકા મારે ને મને ગાંડો કેય છે.” ત્યારે સભામાં સન્મુખ બેઠેલા બ્રહ્માનંદ સ્વામી કહે કે ‘અરે ગાંડા… દરબારને એમ નો કહેવાય, એતો મોટેરા છે એટલે એમ ન બોલાય.’ એ સુણી ને વળી રતો મહારાજને કહે કે “મહારાજ હું ગાંડો ને આ તમારો બ્રહ્માનંદ ડાહ્યો..! તે એણે વળી બે ચરણ ઇસે થી લીધા ને બે ચરણ ઇસે થી લીધા ને વાત વાતમાં ભણે બ્રહ્માનંદ, ને મહારાજ..! એણે વળી ક્યાંય ચોપડીમાં તમારું તો નામ જ વાળ્યું જ નથી ને પોતાના નામનો જ પન્નો કાયમ વધારે છે હો.” આ સુણતા તો શ્રીજીમહારાજ અને સભામાં સન્મુખ બેઠેલા સહુ ખડખડાટ હસી પડ્યા. સહુ એ દિવસે તો આંખોય દિવસ રતા બસીયાની એ વાત્યું સંભારી સંભારીને બહુ હસ્યા ને એના ઉપર શ્રીજીમહારાજ અને સહુએ ખુબજ રાજીપો વરતાવ્યો.
- શ્રીહરિચરિત્રચિંતામણીમાંથી….
🙇🏻♂️🙏
Hindi
गढ़पुर के रता बसिया और श्रीजी महाराज का हास्य-विनोद
श्रीजी महाराज गढ़पुर में विराजमान थे। एक दिन वे ‘अक्षर ओरडी’ में सभा लगाकर बैठे थे। सामने ब्रह्मानंद स्वामी आदि समस्त संत और सूरा खाचर, सोमला खाचर, दादा खाचर आदि हरिभक्त उपस्थित थे। तभी वहाँ रता बसिया आए। उन्हें देखकर श्रीजी महाराज बोले, “यह रता बसिया तो हमारे पक्के मित्र हैं!” ऐसा कहकर महाराज ने रता बसिया से पूछा, “क्यों रता, क्या हाल-चाल है?”
तब रता ने अत्यंत प्रसन्न होकर कहा, “महाराज! आज तो मैं नदी पर गया था! वहाँ अपनी परछाईं (प्रतिध्वनि) से बहुत लड़ाई की, इसलिए आज बहुत भूख लगी है!” यह सुनकर श्रीजी महाराज ने आवाज़ देकर मूलजी ब्रह्मचारी को बुलाया और रता बसिया को एक सेर घी और एक सेर शक्कर (खांड) देने को कहा। मूलजी ब्रह्मचारी तुरंत घी-शक्कर ले आए और रता को दे दिया। रता बसिया वहीं बैठकर तुरंत उसे खाने लगे।
तब श्रीजी महाराज के अभिन्न सखा सूरा खाचर तुरंत बोल पड़े, “अरे महाराज! इस रता को अभी इतना घी और शक्कर खाने को क्यों दिया? यह तो बिल्कुल पागल है!”
यह सुनते ही रता बसिया ने पलटकर कहा, “हे महाराज! मैं पागल और यह सूरा खाचर बुद्धिमान? घर में तो रोज सुबह उठकर इनकी पत्नी (दरबारणी) सिर पर जूतियाँ मारती है, और घर में इनकी इज़्ज़त एक गुड़िया जैसी है! और यहाँ बड़ा सा साफ़ा (पगड़ी) बाँधकर आपके सामने बैठकर डींगें हाँकते हैं और मुझे पागल कहते हैं!”
तब सभा में सामने बैठे ब्रह्मानंद स्वामी बोले, “अरे भोले! दरबार से ऐसा नहीं बोला जाता। वे बड़े सरदार हैं, इसलिए उनके साथ ऐसा नहीं बोलते।”
यह सुनकर रता ने महाराज से कहा, “महाराज, मैं पागल और यह आपका ब्रह्मानंद चतुर! इन्होंने दो चरण यहाँ से लिए और दो चरण वहाँ से लिए, और बात-बात में ‘भणे ब्रह्मानंद’ (ब्रह्मानंद कहते हैं) जोड़ दिया! और महाराज! इस पूरी पुस्तक में इन्होंने कहीं आपका नाम तो लिया ही नहीं, केवल अपने ही नाम की महिमा बढ़ाते रहते हैं!”
यह सुनते ही श्रीजी महाराज और सभा में उपस्थित समस्त संत व हरिभक्त ठहाका मारकर हँस पड़े। उस पूरे दिन सभी लोग रता बसिया की इन भोली और विनोदी बातों को याद कर-करके खूब हँसते रहे, और श्रीजी महाराज तथा सभी संतों-भक्तों ने उस भोले भक्त पर अत्यधिक स्नेह व कृपा बरसाई।
- श्रीहरिचरित्र चिंतामणि से…
🙏
English
Rata Basiya of Gadhpur and Shriji Maharaj’s Divine Humor
Shriji Maharaj was gracing Gadhpur with His divine presence. One day, He was presiding over an assembly in the Akshar Ordi. Brahmanand Swami and other revered sadhus, along with noble devotees like Sura Khachar, Somla Khachar, and Dada Khachar, were seated before Him. Just then, Rata Basiya arrived. Seeing him, Shriji Maharaj remarked, “This Rata Basiya is Our dear, close friend!” Then, turning to him, Maharaj affectionately asked, “How are you doing, Rata?”
Delighted, Rata replied, “Maharaj, today I went to the river! There, I had a fierce fight with my own echo, so I am feeling terribly hungry today!” Hearing this innocent reply, Shriji Maharaj called Mulji Brahmachari and instructed him to bring one seer (~half a kilogram) of pure ghee and one seer of sugar for Rata Basiya. Mulji Brahmachari promptly brought it and handed it to Rata, who immediately sat down and began eating it right there in the assembly.
Seeing this, Shriji Maharaj’s close friend and companion, Sura Khachar, exclaimed, “O Maharaj! Why did You give a seer of ghee and a seer of sugar to Rata at this hour? He is completely insane!”
Hearing this, Rata Basiya instantly retorted, “O Maharaj! Am I insane, and this Sura Khachar is wise? Every morning at home, his wife beats him over the head with slippers, and in his own household, his stature is no more than that of a puppet! Yet here he sits before You, sporting a huge turban, boasting grandly, and calling me crazy!”
Hearing this, Brahmanand Swami, who was seated in the assembly, intervened gently, “Oh you innocent soul, one should not speak to the Darbar like that! He is an elder chieftain, so one should not address him in that manner.”
Upon hearing Swami’s words, Rata turned back to Maharaj and said, “Maharaj, so I am foolish and your Brahmanand here is wise? He merely takes two poetic lines from here and two from there, and ends every verse with ‘Bhane Brahmanand’ (Says Brahmanand)! And Maharaj, nowhere in the entire book does he ever mention Your name—he only keeps promoting his own name!”
Upon hearing this hilarious and innocent exchange, Shriji Maharaj and the entire assembly burst into hearty laughter. Throughout that day, everyone kept fondly recalling Rata Basiya’s endearing banter and laughing heartily, and Shriji Maharaj and all the devotees showered immense divine love and pleasure upon that guileless devotee.
- From Shri Haricharitra Chintamani…
🙏