બોટાદ પાહે શીરવાણીયા નામે ગામ આવેલું છે. આ ગામમાં ગીગા ધાધલ નામે કાઠી દરબાર હતા. જેઓ જનક રાજાની પેઠે સમજણ ધરાવતા હતા.
Gujarati
શીરવાણીયાના ગીગા ધાધલ અને શ્રીજી મહારાજ
બોટાદ પાહે શીરવાણીયા નામે ગામ આવેલું છે. આ ગામમાં ગીગા ધાધલ નામે કાઠી દરબાર હતા. જેઓ જનક રાજાની પેઠે સમજણ ધરાવતા હતા, પોતે ભગવદીય અને સેવાભાવી હતા. જે દિવસથી એમને સત્સંગ થયો એ દિવસ થી પોતે શ્રીહરિને જ સર્વકર્તાહર્તા જાણીને સુખદુખમા સમપણે રહી એકાંતિકપણે પૃભુભજન કરતા હતા. પોતાનો આર્થિક વ્યવહાર બહુ સાધારણ હતો. એમને પરિવારમાં એક દિકરો અને એક દિકરી હતા.
આધેડ વયે એમના પત્નિ ધામમાં ગયા અને એકાએક એમને આંખો મા રોશની જતી રહેતા સાવ અંધ થઇ ગયા. પોતે દેખતા ન હોવાથી બધી કૃીયા જાતે કરવા મા બહુ મુશ્કેલી પડતી હતી. આ વખતે એમના દીકરી વિધવા થતા એ પીયરમાં આવ્યા એમના સાથે રહેતા અને એમની દેહકૃીયા વગેરે મા ધ્યાન રાખતા. એમને આમ એકાએક એકસાથે પારિવારીક દુખ આવી પડ્યા પણ પોતે તો ‘જે હરિ કરે સો હોય’ એમ માનીને અહર્નિશ ‘સ્વામિનારાયણ… સ્વામિનારાયણ..’ એમ ભજન જ કર્યા કરતા.
હજુ તો થોડો સમય ગયો હશે તયા એમનો દિકરો બિમાર પડ્યો અને પથારીવશ થઇ ગયો. એકદિવસ ગીગાબાપુ એમના ખાટલે પાહે બેઠા હતા ને ભગવાન શ્રીહરિનુ ભજન કરતા હતા. એ સમયે એનો દિકરો કાંઇક વાતો કરતો હોય એમ જણાયું એટલે ગીગાબાપુ એ પુછયુ કે તુ એલા કોની હારે વાત કર છ? તો દિકરો કહે કે બાપુ..! શ્રીહરિ મને દર્શન દેવા આવ્યા છે ને કહે છે કે તારુ આયુષ્ય પુરુ થયું છે, તો તુ તારા બાપુને પુછી જો એ હા કહે તો તને અમે અક્ષરધામમાં તેડી જાઇએ.
આ સાંભળીને ગીગાબાપુ ને તો હરખના આંખ્ય મા હરખના આંસુ આવી ગયા ને બોલ્યા કે દિકરા એમા પુછવા નુ હોય..! અંતકાળે શ્રીજીમહારાજ ખુદ તેડવા આવે તો એનાથી વિશેષ જીવનનો બીજો લાભ કયો..? તુ બીજુ કાય વિચારીશ નહી, ક્યાંય મનને લગાડ્યા વિના સુખેથી શ્રીહરિ સાથે ધામમાં જા..! આમ, શ્રીહરિ એમના દિકરાને ધામમાં તેડી ગયા.
યુવાન દિકરો ધામમાં જતા રહ્યા એટલે ગામના સહુ ખરખરો કરવા આવે ને કહે કે હવે તમે ગુજરાન કેમ ચલાવશો? કમાનાર કોઇ રહ્યું નહી..! તમારે આંખે અંધાપો એટલે દેખભાળ રાખે એવો સધિયારો હતો એ પણ વયો ગયો… વગેરે વગેરે વાતો કરતા, પણ ગીગા ધાધલ તો સ્થિતપ્રજ્ઞ ની જેમ સૌને કહેતા કે વહેલા મોડા સૌને જાવા નુ તો છે જ, પછી એનો ખરખરો શુ કરવાનો..! મારો દિકરો તો ભગવાનના ધામમાં ગયો એટલે એનાથી બીજુ રૂડું શુ? બાકી દેહના સુખ દુખ તો જીવીએ તયા લગણ રહેવાના જ છે.
આમ છ મહીના-એકાદ વરહ વિતયું હશે તયા ગીગાબાપુના દિકરી પણ બિમાર થયા ને એમનુ આયુષ્ય પુરુ થયું તે શ્રીહરિ એ એને દર્શન દીધા. એમના દિકરીને એકલા અંધ પિતાની ચિંતા થતા રડવા લાગ્યા એ સાંભળી ને ગીગાબાપુએ કહ્યું કે મારી કોઇ ઉપાધી ન કર્ય, શ્રીહરિએ મારા માટે કાંક તો વીચારી જ રાખ્યું હશે…! ત્યારે એમના દિકરી કહે કે હુ જતી રવ તો તમને કોણ રસોઇ કરીને જમાડશે ને કોણ દેહકૃીયા વગેરે કરાવશે. તમને સાંજ સવાર મંદિરે પણ કોણ લઇ જાહે..! ત્યારે ગીગાબાપુ બોલ્યા કે બેટા દિકરી, તુ નચિંત થઇ જા, હુ તો તારી ઉપાધી કરતો હતો કે મારા ગયા પછી તુ એકલી કેમ રહેશે એ જાણીને શ્રીહરિ તને લેવા આવ્યા હોઇ તુ ધામમાં જા, મારી કોઇ ઉપાધી ન કર્ય..!
શ્રીહરિ આમ એમના એકના એક સધિયારા એવા વિધવા દિકરીને પણ અક્ષરધામમાં તેડી ગયા પણ ગીગાબાપુ તો જે શ્રીહરિએ કર્યું એ મારા સારુ બરાબર જ કર્યું હશે એમ જાણી ને અતિ ધિરજપુર્વક ભજન કરતા હતા.
બસ, એજ રાતે શ્રીહરિએ બોટાદ ના નવલખા શેઠ ને એકાંતિક મુકત એવા શીવલાલ શેઠને દર્શન આપીને કહ્યું કે “શીવલાલ, તમે શીરવાણીયા જાઓ અને ભક્ત ગીગા ધાંધલને તમારા ઘરે તેડી આવજો અને એમની જીવનના અંત સુધી સારી રીતે દેહની સાર સંભાળ રાખજો.” શીવલાલ શેઠ બીજે દિવસે ગાડાઓ લઇને શીરવાણીયા થી ગીગાબાપુ ને તેડી આવ્યા. પોતાના ઘરે એક માણસ રાખીને એમના દેહની તમામ સારસંભાળ રખાવી. પોતે સાંજ સવારે એમના પાસે બેસતા અને ચરણચંપી કરતા ને પોતાના હાથે પૃેમે કરીને જમાડતા. શીવલાલ શેઠ ગીગાબાપુ ને કેતા કે તમને કાય પણ જોઇએ તો મને તમારો દિકરો માનીને કહેજો.
સદગુરુ ભાયાત્માનંદ સ્વામી પાસે વર માંગીને શીવલાલ શેઠ એમના બારમાંના દિવસે ધામમાં ગયા ત્યારે પણ એમણે બોટાદ મંદિરે ધામમાં જતા પહેલા ગીગાબાપુની સારસંભાળ રાખવાની એમના પરિવારને ખાસ ભલામણ કરેલ. શીવલાલ શેઠ ધામમાં ગયા પછી પણ એમની સંભાળ માટે રાખેલ માણસ નો તમામ ખર્ચ એમની પેઢીના ચોપડે થી જ ચુકવાતો.
સમય જતા ગીગાબાપુ ને શ્રીહરિ ધામમાં તેડી ગયા ત્યારે એમની અંતિમવિધી તેમજ તેમનું શ્રાદ્ધ વગેરે પણ શીવલાલભાઇના પરિવાર દ્વારા જ કર્યું હતું.
- સહજાનંદી ભકિતસાગરના પુરુષ રત્નોમાંથી…
🙇🏻♂️🙏
Hindi
शीरवाणिया के गीगा धाधल और श्रीजी महाराज
बोटाद के समीप शीरवाणिया नामक गाँव स्थित है। इस गाँव में गीगा धाधल नामक एक काठी दरबार रहते थे। वे राजा जनक के समान उच्च आध्यात्मिक समझ एवं समभाव से संपन्न थे। वे स्वयं परम भगवदीय और सेवाभावी भक्त थे। जिस दिन से उन्हें सत्संग की प्राप्ति हुई, उसी दिन से वे श्रीहरि को ही सर्वकर्ताहर्ता मानकर सुख-दुःख में पूर्णतः समभाव में रहते हुए एकांतिक भाव से प्रभु-भजन करते थे। उनकी आर्थिक स्थिति अत्यंत साधारण थी। उनके परिवार में एक पुत्र और एक पुत्री थे।
प्रौढ़ावस्था में उनकी धर्मपत्नी का देहावसान हो गया और वे प्रभु के धाम सिधार गईं। इसी बीच अचानक गीगाबापू की आँखों की रोशनी चली गई और वे पूर्णतः दृष्टिहीन हो गए। देख न पाने के कारण उन्हें अपनी नित्य क्रियाएँ स्वयं करने में बहुत कठिनाई होने लगी। उसी समय उनकी पुत्री विधवा हो जाने से अपने मायके आ गईं और पिता के साथ रहकर उनकी नित्य देह-क्रियाओं तथा सेवा-सुश्रूषा का ध्यान रखने लगीं। इस प्रकार उन पर अचानक एक के बाद एक पारिवारिक संकट आ पड़े, परंतु वे तो ‘जो हरि करे सो खरी’ (प्रभु जो करते हैं, वही श्रेष्ठ है) मानकर अहर्निश ‘स्वामिनारायण… स्वामिनारायण…’ का निरंतर भजन करते रहते थे।
अभी कुछ ही समय बीता होगा कि उनका युवा पुत्र गंभीर रूप से बीमार पड़कर शैय्याग्रस्त हो गया। एक दिन गीगाबापू उसकी चारपाई के पास बैठकर भगवान श्रीहरि का भजन कर रहे थे। उसी समय उन्हें लगा कि उनका पुत्र किसी से बातें कर रहा है। गीगाबापू ने पूछा, “बेटा! तू किससे बात कर रहा है?” पुत्र ने कहा, “बापू! श्रीहरि स्वयं मुझे दर्शन देने पधारे हैं और कह रहे हैं कि तेरी आयु पूर्ण हो चुकी है; तू अपने बापू से पूछ ले, यदि वे हाँ कहें तो हम तुझे अक्षरधाम ले चलें।”
यह सुनकर गीगाबापू की आँखों में हर्ष के आँसू उमड़ आए और वे बोले, “बेटा! इसमें भला पूछने की क्या बात है! अंतकाल में स्वयं श्रीजी महाराज पधारकर धाम ले जाएँ, इससे बड़ा जीवन का और क्या लाभ हो सकता है? तू किसी अन्य बात की चिंता मत कर, कहीं भी मन अटकाए बिना सुखपूर्वक श्रीहरि के साथ धाम जा!” इस प्रकार श्रीहरि उनके पुत्र को अपने परमधाम ले गए।
युवा पुत्र के देहावसान के बाद गाँव के लोग संवेदना व्यक्त करने आए और कहने लगे, “अब आप अपना निर्वाह कैसे करेंगे? कमाने वाला कोई नहीं रहा! आपकी आँखों में अंधापन है, देखभाल करने वाला एक ही सहारा था, वह भी चला गया…” आदि-आदि बातें करने लगे। परंतु गीगा धाधल ने स्थितप्रज्ञ पुरुष की भाँति सबसे कहा, “जल्दी या देर से, हम सभी को तो इस संसार से जाना ही है; फिर इसका शोक कैसा! मेरा पुत्र तो साक्षात् भगवान के धाम में गया है, इससे अधिक मंगलकारी और क्या हो सकता है? बाकी देह के सुख-दुःख तो जब तक जीवित हैं, तब तक रहने ही वाले हैं।”
लगभग छह महीने या एक वर्ष बीता होगा कि गीगाबापू की पुत्री भी बीमार पड़ गईं और उनका अंतिम समय निकट आ गया। तब श्रीहरि ने उन्हें भी साक्षात् दर्शन दिए। अपने दृष्टिहीन वृद्ध पिता को अकेला असहाय देखकर पुत्री रोने लगीं। यह सुनकर गीगाबापू ने कहा, “बेटी! तू मेरी कोई चिंता मत कर, श्रीहरि ने मेरे लिए कुछ न कुछ अवश्य सोच ही रखा होगा!” तब पुत्री ने कहा, “यदि मैं चली जाऊँगी, तो आपके लिए रसोई बनाकर कौन खिलाएगा? आपकी देह-क्रियाएँ कौन कराएगा? आपको सुबह-शाम मंदिर कौन ले जाएगा?” तब गीगाबापू ने सांत्वना देते हुए कहा, “पुत्री! तू निश्चिंत हो जा। मैं तो तुम्हारी चिंता कर रहा था कि मेरे जाने के बाद तू अकेली कैसे रहेगी। यह जानकर ही श्रीहरि तुझे पहले ले जाने पधारे हैं। इसलिए तू सुखपूर्वक धाम में जा, मेरी तनिक भी चिंता मत कर!”
श्रीहरि इस प्रकार उनके एकमात्र सहारे स्वरूप विधवा पुत्री को भी अक्षरधाम ले गए। इसके बावजूद गीगाबापू ने यही माना कि श्रीहरि ने जो कुछ भी किया है, मेरे भले के लिए ही किया है—और वे अत्यंत धैर्यपूर्वक अनन्य भाव से भजन में लीन रहे।
उसी रात श्रीहरि ने बोटाद के नवलखा शेठ और परम एकांतिक मुक्त शिवलाल शेठ को साक्षात् दर्शन देकर आज्ञा की, “शिवलाल! आप शीरवाणिया जाइए और भक्त गीगा धाधल को अपने घर ले आइए तथा जीवनपर्यंत उनकी देह की भली-भाँति सेवा-सुश्रूषा कीजिए।” शिवलाल शेठ ने दूसरे ही दिन बैलगाड़ी लेकर शीरवाणिया पहुँचकर गीगाबापू को आदरपूर्वक अपने घर ले आए। उन्होंने अपने घर पर एक सेवक रखकर गीगाबापू की देह की संपूर्ण सेवा की व्यवस्था की। वे स्वयं प्रातः-सायं उनके पास बैठते, चरण-सेवा करते और अपने हाथों से बड़े प्रेम से भोजन कराते। शिवलाल शेठ गीगाबापू से कहते, “बापू! आपको किसी भी वस्तु की आवश्यकता हो, तो मुझे अपना ही पुत्र मानकर निःसंकोच कहिएगा।”
सद्गुरु भायात्मानंद स्वामी से वरदान माँगकर शिवलाल शेठ जब उनके बारहवें दिन धाम गमन करने लगे, तब भी उन्होंने बोटाद मंदिर में धाम जाने से पूर्व अपने परिवार को गीगाबापू की देखभाल करने की विशेष अनुशंसा की। शिवलाल शेठ के धाम जाने के बाद भी गीगाबापू की सेवा के लिए रखे गए सेवक का समस्त खर्च उनकी व्यावसायिक पेढ़ी के बहीखातों से ही नियमित चुकाया जाता रहा।
कालांतर में जब श्रीहरि गीगाबापू को अक्षरधाम ले गए, तब उनकी अंतिम विधि तथा श्राद्ध आदि के समस्त संस्कार भी शिवलाल शेठ के परिवार द्वारा ही श्रद्धापूर्वक संपन्न किए गए।
— सहजानंदी भक्तिसागर के पुरुष रत्नों में से…
🙏
English
Giga Dhadhal of Shirvaniya and Shriji Maharaj
Near Botad lies a village named Shirvaniya. In this village lived a Kathi Darbar named Giga Dhadhal. He possessed profound spiritual wisdom and detached equanimity akin to that of King Janak. He was deeply devoted to the Lord and possessed a selfless spirit of service. From the very day he entered Satsang, he regarded Shri Hari alone as the supreme all-doer (Sarvakartaharta), maintaining equal calmness in both joy and sorrow while engaging in single-minded, pure devotion. His financial situation was very humble. His family consisted of a son and a daughter.
In his middle age, his wife passed away and departed for the divine abode. Soon after, Giga Bapu suddenly lost his eyesight and became completely blind. Being unable to see, he faced immense difficulty in attending to his daily personal chores. Around the same time, his daughter became a widow and returned to live with her father, lovingly taking care of his daily bodily needs and personal chores. Despite being struck by such consecutive and overwhelming familial misfortunes, Giga Bapu remained steadfast, firmly believing that “whatever Hari does is for the best,” and engaged incessantly in chanting “Swaminarayan… Swaminarayan…” day and night.
Only a short time had passed when his young son fell critically ill and became bedridden. One day, Giga Bapu was seated beside his cot, meditating and chanting the holy name of Bhagwan Shri Hari. At that moment, it seemed to him that his son was speaking with someone. Giga Bapu asked, “Son, with whom are you conversing?” The son replied, “Bapu! Shri Hari Himself has arrived to give me divine darshan and says that my lifespan has ended. He asked me to inquire if you would grant permission, and if you say yes, He will take me to Akshardham.”
Hearing this, tears of pure joy welled up in Giga Bapu’s eyes, and he exclaimed, “Son, is there even a need to ask? If Shriji Maharaj Himself arrives at the final hour to take you to His divine abode, what greater attainment in life could there possibly be? Do not harbor any other thoughts, do not attach your mind anywhere, and depart joyfully with Shri Hari to His divine abode!” Thus, Shri Hari took his son to Akshardham.
When the young son departed for the divine abode, the villagers came to offer their condolences and said, “How will you sustain your livelihood now? There is no breadwinner left! You are blind, and the only support you had to take care of you is now gone…” They spoke many such words of pity. But Giga Dhadhal, possessing the unwavering steadfastness of a sthitaprajna (a person of steady intellect), calmly told them all, “Sooner or later, everyone must depart from this mortal world; why then grieve over it? My son has ascended to the divine abode of the Supreme Lord, what could be more auspicious than that? As for bodily pleasures and pains, they are bound to persist as long as we are alive.”
About six months to a year passed when Giga Bapu’s daughter also fell ill, and as her lifespan drew to a close, Shri Hari granted her His divine darshan. Seeing her blind and elderly father all alone, she began weeping out of deep concern for him. Hearing her cry, Giga Bapu consoled her, saying, “Do not worry about me at all; Shri Hari must surely have thought of something for my care!” His daughter replied, “If I depart, who will cook and serve meals to you? Who will assist you with your daily bodily needs? Who will accompany you to the mandir every morning and evening?” Giga Bapu lovingly answered, “My dear daughter, be completely free from worry. In fact, I was concerned about how you would live all alone after my passing. Knowing this, Shri Hari has come to take you first. Therefore, depart peacefully to the divine abode; do not bear any anxiety on my account!”
Thus, Shri Hari welcomed his only daughter and support to Akshardham. Even then, Giga Bapu, firmly convinced that whatever Shri Hari did was entirely for his spiritual good, continued his devotional worship with boundless patience.
That very night, Shri Hari appeared in a divine darshan to Shivlal Sheth of Botad—a wealthy merchant and an exalted ekantik mukta—commanding him: “Shivlal, go to Shirvaniya and bring the devotee Giga Dhadhal to your home, and take good care of his physical well-being until the end of his life.” The very next day, Shivlal Sheth arrived in Shirvaniya with bullock carts and respectfully brought Giga Bapu to his home. He engaged a personal attendant at his residence to take comprehensive care of Giga Bapu’s physical needs. Shivlal Sheth himself would sit by his side every morning and evening, lovingly massage his holy feet, and serve him meals with his own hands. Shivlal Sheth would warmly tell Giga Bapu, “Whenever you need anything, please tell me, regarding me as your own son.”
Later, having prayed for a boon from Sadguru Bhayatmanand Swami, when Shivlal Sheth departed for Akshardham on the twelfth day of the Swami’s passing, he made a special behest to his family at the Botad Mandir before his departure to continue taking meticulous care of Giga Bapu. Even after Shivlal Sheth’s ascension to Akshardham, all expenses for the attendant caring for Giga Bapu continued to be faithfully borne directly from his firm’s accounts.
In due time, when Shri Hari took Giga Bapu to Akshardham, his final rites and shraddha ceremonies were also devotedly performed by Shivlal Sheth’s family.
— From the gems of devotees in Sahajanandi Bhaktisagar…
🙏