એકવખત સદગુરુ ગોપાળાનંદ સ્વામી વડતાલથી ગઢપુર શ્રી ગોપીનાથજી મહારાજના દર્શને પધાર્યા હતા. સ્વામીએ મંદિરમા દેવના દર્શન કરીને ઉતારા કર્યા.
Gujarati
ગઢપુરના પાર્ષદો અને ગોપાળાનંદ સ્વામીનો ઉપદેશ
એકવખત સદગુરુ ગોપાળાનંદ સ્વામી વડતાલથી ગઢપુર શ્રી ગોપીનાથજી મહારાજના દર્શને પધાર્યા હતા. સ્વામીએ મંદિરમા દેવના દર્શન કરીને ઉતારા કર્યા. મુકતરાજ દાદાખાચર વગેરે સહુ સ્વામીના દર્શને આવ્યા એટલે સ્વામીએ દાદાખાચર કુશળ ખબરઅંતર પુછયા. દાદાખાચર કહે સ્વામી, તમે અમોને આજ દર્શન દેવા ગઢપુર પધાર્યા તે બહુ સારુ કર્યું. અમે સહુ તો સુખી છીએ. સ્વામીએ કથાવારતા કરી ને સહુ પર ઘણા રાજી થયા. સદગુરુ ગોપાળાનંદ સ્વામી દસેક દિવસ રોકાયા ને એકદિવસ સવારે સભા કરીને બેઠા હતા એમા બોલ્યા કે સંતો, આપણા મંદિરમા સેવામાં કેટલા પાર્ષદ સેવા મા છે? ત્યારે સદગુરુ પૃેમાનંદ સ્વામી બોલ્યા કે સ્વામી, કુલ ચાલીસેક પાર્ષદો તો છે હો..! એ સાંભળી ને સ્વામીએ કહ્યું કે બધાજ પાર્ષદોને અમારી પાહે બોલાવી લાવો. સદગુરુ પ્રેમાનંદ સ્વામી તુરંત જ ઉઠ્યા ને માણસ ને મોકલીને સર્વે પાર્ષદોને બોલાવી આવ્યા. ઝવેર ભક્ત, માંડણભકત, ગોવિંદ ભક્ત ને મોનજી ભક્ત વગેરે સહુ આવ્યા ને સ્વામીને પગે લાગીને સહુ નજીક બેઠા. સ્વામીએ સહુ પર કૃપાદ્રષ્ટિ કરીને પછી બોલ્યા કે તમે સહુ ભગવાનના ભક્ત છોવ , તો જેમ રાજાને ચાર પૃકારના ચાકર હોય એમ તમે ભગવાન ના કયા પૃકારના ચાકર છોવ ? ઝવેરભકત ને માંડણ ભક્ત વગેરે સહુ એકબીજા સામુ જોઇ રહ્યા પણ કશુંય બોલ્યા નહી ત્યારે થોડીવારે સ્વામી બોલ્યા કે એક તો રાજાના ઢોલીયા નો ચાકર હોય તે જો કોઇ રાજા પાહે ચોર-ચકાર આવે તો પોતે મરે પણ રાજાને મરવા દેય નહી, પરંતુ જો પોતાનો દિકરો કોઇ વાંક મા આવે તો એનો પક્ષ લેય પણ રાજાનો પક્ષ ન રાખે એમ એવા પાર્ષદોને તે રાજા ના ઢોલિયાના ચાકર કહીએ.. બીજો એ રાજાનો પટાવત હોય એ રાજાનું કામ કરતો હોય એ રાજાનું અવળું થવા દે નહી, કોઇ દુશ્મન ચડાઇ કરવા આવે તો એની હારે લડીને પણ રાજા નુ હિત જુએ પણ જો પોતાનો પગાર દેવા રાજા આનાકાની કરે તો રાજાનું ભૂંડું કરે..!ત્રીજો એ રાજાનો સીપાઇ કે રાજા એને જયા મુકે તયા જઇને કામ કરે, પણ જો રાજા એ એને વદાડ કર્યો હોય એ રકમ ન આપે તો રાજાને વગોવે..! ને ચોથો એ રાજા ના ઘરનો ગોલો હોય જે રાજાના સુખે સુખી ને રાજાના દુખે દુખી રહે ને જો રાજા ગોલાને ખાંહડા મારે તો એ પણ સહન કરી લેય ને વળી ખાંહડા ખંખેરીને પાછા રાજા પાહે જ સીધા મુકે. એમ હાથ જોડીને દિનભાવે બોલે જે અમે તો તમારા ગોલા છીએ તો તમને મુકીને હવે અમે કયા જઇએ..! એવા સમર્પણભાવ વાળા હોય એ રાજાના ગોલા કહેવાય. સ્વામી કહે હવે બોલો ભક્તો તમે કેવા ચાકર છોવ? ત્યારે ઝવેરભકત ને માંડણભકત વગેરે બોલ્યા કે અમે તો શ્રી રઘુવિરજીમહારાજના ગોલા છીએ, શ્રીહરિને રઘુવિરજીમહારાજની આજ્ઞા એજ અમારુ જીવન બને એવી કૃપા કરજયો. સદગુરુ ગોપાળાનંદ સ્વામી સર્વ પાર્ષદો નો સમર્પણભાવ જોઇને ઉપર ઘણા રાજી થયા.
- મોનજીભગતની વાતોમાંથી…
🙇🏻♂️🙏
Hindi
गढ़पुर के पार्षद और सद्गुरु गोपाळानंद स्वामी का उपदेश
एक बार सद्गुरु गोपाळानंद स्वामी वड़ताल से गढ़पुर में श्री गोपीनाथजी महाराज के दर्शन हेतु पधारे। स्वामी ने मंदिर में श्रीजी महाराज के स्वरूप के दर्शन किए और अपने उतारे (आवास) में बिराजे। मुक्तराज दादा खाचर आदि सभी हरिभक्त स्वामी के दर्शन के लिए आए, तब स्वामी ने दादा खाचर से कुशलक्षेम पूछा। दादा खाचर बोले, “स्वामी! आज आप हमें दर्शन देने गढ़पुर पधारे, यह हमारे लिए परम सौभाग्य की बात है। हम सभी बहुत सुखी हैं।” स्वामी ने दिव्य कथा-वार्ता की और सभी भक्तों पर अत्यंत प्रसन्न हुए।
सद्गुरु गोपाळानंद स्वामी लगभग दस दिनों तक गढ़पुर रुके। एक दिन प्रातःकाल सभा में विराजमान होकर स्वामी ने संतों से पूछा, “संतो! हमारे इस मंदिर में सेवा के लिए कितने पार्षद उपस्थित हैं?” तब सद्गुरु प्रेमानंद स्वामी ने कहा, “स्वामी! कुल मिलाकर लगभग चालीस पार्षद सेवा में हैं।” यह सुनकर स्वामी ने कहा, “उन सभी पार्षदों को हमारे पास बुला लाइए।”
सद्गुरु प्रेमानंद स्वामी तुरंत उठे और सेवक को भेजकर सभी पार्षदों को बुलवा लिया।
झवेर भक्त, मांडण भक्त, गोविंद भक्त और मोनजी भक्त आदि सभी पार्षद आए और स्वामी के श्रीचरणों में वंदन करके निकट बैठ गए। स्वामी ने सभी पर कृपादृष्टि डाली और बोले, “आप सभी भगवान के भक्त हैं। जिस प्रकार राजा के चार प्रकार के सेवक होते हैं, वैसे ही आप भगवान के किस प्रकार के सेवक हैं?”
झवेर भक्त और मांडण भक्त आदि सभी एक-दूसरे का मुख देखने लगे, किंतु कोई कुछ न बोला। तब थोड़ी देर बाद स्वामी ने स्वयं विस्तार से समझाते हुए कहा:
“पहला सेवक राजा के पलंग (ढोलिया) का सेवक होता है। यदि राजा के पास कोई चोर-डाकू आ जाए, तो वह स्वयं अपने प्राण दे देगा किंतु राजा पर आँच नहीं आने देगा। परंतु यदि उसका अपना बेटा किसी अपराध में दोषी पाया जाए, तो वह राजा का पक्ष न लेकर अपने बेटे का पक्ष लेता है। ऐसे पार्षदों को राजा के पलंग का सेवक कहा जाता है।
दूसरा सेवक राजा का सामंत या पट्टावत होता है। वह राजा का कार्य करता है और राज्य का कभी अहित नहीं होने देता। यदि शत्रु आक्रमण कर दे, तो उनसे युद्ध करके भी राजा का हित देखता है। किंतु यदि राजा उसका वेतन देने में आनाकानी करे, तो वह राजा का ही बुरा करने पर उतारू हो जाता है!
तीसरा राजा का सिपाही होता है। राजा उसे जहाँ भी तैनात करे, वह वहीं जाकर निष्ठा से कार्य करता है। किंतु यदि राजा ने उसे किसी अतिरिक्त भत्ते का वचन दिया हो और वह राशि न दे, तो वह राजा की निंदा करने लगता है!
और चौथा राजा के घर का अनन्य दास (गोला) होता है, जो राजा के सुख में सुखी और राजा के दुःख में दुःखी रहता है। यदि राजा क्रोध में आकर उस दास को जूतियों (खांहड़ा) से भी मारे, तो वह उसे भी सह लेता है और जूतियों की धूल झाड़कर पुनः राजा के चरणों में सीधी रख देता है। वह दोनों हाथ जोड़कर दीनभाव से विनती करता है कि ‘हम तो आपके अनन्य दास हैं, आपको छोड़कर हम कहाँ जाएँगे!’ इस प्रकार के परम समर्पण भाव वाले सेवक को राजा का सच्चा दास कहा जाता है।”
स्वामी ने पुनः पूछा, “अब कहो भक्तों! आप किस प्रकार के सेवक हैं?”
तब झवेर भक्त और मांडण भक्त आदि सभी पार्षदों ने अत्यंत नम्रता से कहा, “हम तो परम पूज्य श्री रघुवीरजी महाराज के अनन्य दास (गोला) हैं। श्रीहरि और आचार्य श्री रघुवीरजी महाराज की आज्ञा ही हमारा जीवन बन जाए, आप हम पर ऐसी कृपा कीजिए।”
सभी पार्षदों का ऐसा निष्कपट समर्पण भाव और दासत्व देखकर सद्गुरु गोपाळानंद स्वामी उन पर अत्यंत प्रसन्न हुए और प्रचुर आशीर्वाद दिए।
- मोनजी भगत की बातों से…
🙏
English
The Parshads of Gadhpur and Sadguru Gopalanand Swami’s Divine Discourse
Once, Sadguru Gopalanand Swami arrived in Gadhpur from Vadtal for the sacred darshan of Shri Gopinathji Maharaj. After having darshan of the divine deities in the mandir, Swami retired to his lodging. Muktaraj Dada Khachar and other devotees came to pay their respects to Swami, and Swami affectionately inquired about their well-being. Dada Khachar said, “Swami, your arrival in Gadhpur today to grant us darshan has brought immense joy. We are all peaceful and happy.” Swami delivered uplifting spiritual discourses (katha-varta) and was immensely pleased with all the devotees.
Sadguru Gopalanand Swami stayed in Gadhpur for about ten days. One morning, while seated in the spiritual assembly, Swami asked, “Santos, how many Parshads (dedicated attendant-devotees) are currently serving in our mandir?” Sadguru Premanand Swami replied, “Swami, there are around forty Parshads in total!” Upon hearing this, Swami said, “Please summon all the Parshads before us.”
Sadguru Premanand Swami immediately arranged for a messenger to bring all the Parshads to the assembly.
Zaver Bhakta, Mandan Bhakta, Govind Bhakta, Monji Bhakta, and all the other Parshads arrived, prostrated reverently at Swami’s holy feet, and sat near him. Bestowing a merciful glance upon them, Swami inquired, “You are all devotees of God. Just as a king has four kinds of servants, what kind of servants of God are you?”
Zaver Bhakta, Mandan Bhakta, and the others looked at each other in bewilderment, unable to answer. After a brief pause, Swami expounded upon the four types of servants:
“First is the servant of the king’s royal bedstead (dholiya no chakar). If thieves or assassins approach the king, he would readily sacrifice his own life to protect the king. However, if his own son is found at fault, he sides with his son rather than upholding the king’s honor. Such devotees are like the servant of the king’s bedstead.
The second is the king’s feudal chieftain (patavat). He faithfully carries out the king’s affairs and protects the realm from harm. If an enemy attacks, he fights fiercely to defend the king’s interests. But if the king hesitates or defaults on paying his salary, he turns against the king and causes him harm!
The third is the king’s soldier (sipai). He obediently carries out duties wherever the king stations him. Yet, if the king promised an additional allowance and fails to deliver it, the soldier speaks ill of the king and defames him!
And the fourth is the king’s humble and faithful bondservant (golo). He rejoices in the king’s happiness and shares in the king’s sorrows. Even if the king strikes him with slippers in displeasure, the bondservant endures it humbly, dusts off the footwear, and respectfully places them back right before the king’s feet. With folded hands and profound humility, he submits, ‘We are your lifelong servants; leaving you, where could we possibly go!’ One possessing such absolute surrender and unconditional devotion is known as the king’s true bondservant.”
Swami then asked, “Now speak, devotees, which type of servants are you?”
Then Zaver Bhakta, Mandan Bhakta, and all the Parshads humbly replied with folded hands, “We are the humble bondservants of Acharya Shri Raghuvirji Maharaj! May obeying the divine commands of Shri Hari and Acharya Shri Raghuvirji Maharaj become the very breath of our life—kindly bless us with such grace.”
Beholding the extraordinary surrender and selfless servant-hood of all the Parshads, Sadguru Gopalanand Swami was exceedingly pleased and showered his profound divine blessings upon them.
- From Monji Bhagat’s Vato…
🙏