દિવ બંદરના લાખોપતિ વણિક શેઠની મધદરીયે તોફાન થકી વહાણ સહિત રક્ષા કરતા તેમના સંકલ્પ પૃમાણે અડધું દ્રવ્ય ભગવાન દ્વારિકાધિશ ને અર્પણ કરવા જતા રસ્તા મા સદગુરુ રામાનંદ સ્વામીનો મેળાપ થયો.
Gujarati
પ્રભાનંદ સ્વામી અને શ્રીજી મહારાજની રક્ષા
દિવ બંદરના લાખોપતિ વણિક શેઠની મધદરીયે તોફાન થકી વહાણ સહિત રક્ષા કરતા તેમના સંકલ્પ પૃમાણે અડધું દ્રવ્ય ભગવાન દ્વારિકાધિશ ને અર્પણ કરવા જતા રસ્તા મા સદગુરુ રામાનંદ સ્વામીનો મેળાપ થયો ને એમના શિષ્ય થયા. ગુરુદેવ સદગુરુ રામાનંદ સ્વામી સ્વધામ સીધાવયા છે ને કોઇ નવયુવાન વર્ણી ને એમના ગાદીએ બેઠા છે તો એ ખરાઇ કરવા મનના સંકલ્પો સાથે પોતે વૈષ્ણવાનંદ સ્વામી સાથે શ્રીહરિ પાસે આવ્યા. એ સમે સભામા શ્રીહરિએ અંતર્યામીપણે જાણીને નાના એવા લખમણ નામના છોકરા પાહે એમના મનના સંકલ્પો સહુને જણાવ્યા. પોતાને આજ પુર્ણપુરુષોતમ નારાયણ છે એનો પરિપૂર્ણ નિશ્ચય થતા સાધુ થયા ને શ્રીહરિએ એમને પછી સેવા કરતા કરતા થોડે સમયે શ્રીહરિએ એમને મહાભાગવતિ સાધુ દિક્ષા આપીને પૃભાનંદ સ્વામી એવું નામ પાડ્યું.
પૃભાનંદ સ્વામી સત્સંગ વિચરણમા ફરતા ફરતા સદગુરુ आनंदાનંદ સ્વામી સાથે એકવખત સુરત પધાર્યા. એકદિવસ બપોરે સદગુરુ આનંદાનંદ સ્વામી જળની તૂંબડી ભરીને પૃભાનંદ સ્વામીને જળપાન કરાવવા ગયા. પૃભાનંદ સ્વામીને એજ સમયે બરાબર પોતાના પુર્વજન્મની સ્મૃતિ થઇ આવી તે તુરંત જ બોલ્યા કે આનંદાનંદ, હુ તો ભારદ્વાજ ઋષી છવ તે વર્ણાશ્રમ ને નિયમે તમારી તૂંબડીનુ પાણી નહી પીઉ. આ સાંભળીને તુરતંજ આનંદાનંદ સ્વામી કહે કે અરે પૃભાનંદજી..! યહા તો સબ કોઇ ઋષી હી હૈ, સબ કા પૃભાવ હમારે પૃભુ સહજાનંદજી ને કુંઠિત કયા હૂઆ હૈ..! બાકી તો સબ કોઇ પુરવજનમ સે ઋષી ઔર યોગી હી હૈ..! પૃભાનંદ સ્વામી ને તુરતંજ પોતાની ભૂલ્ય સમજાણી ને આનંદાનંદ સ્વામી પાહે ચરણે પડીને માંફી માંગી.
પૃભાનંદ સ્વામી એકવખત વિચરણમા ફરતા મંડળ સાથે વટામણ ગામે પધાર્યા. ભીમજીભાઇ વગેરે સત્સંગીઓ એ સંતોને બે ચાર દિવસ સારુ રોક્યા. સ્વામી ગામબહાર નદીના કાંઠે ઝાડની નીચે ઉતરયા. ગામના સત્સંગીઓએ સંતોને આજીજી કરી કે આહી વાઘ નો બહુ ત્રાસ છે, વાઘ હુમલો કરીને માણસ ને મારી નાંખે છે એટલે અમારા ઘરે ગામમાં પધારો. પૃભાનંદ સ્વામી કહે તમે ચિંતા ન કરો, અમને વાઘ-દિપડાનો ભય નથી. અમને આ નદીનો કાંઠો ઉતરવા માટે વધુ અનુકુળ છે. ગામના સત્સંગીઓએ ઘણીય આજીજી કરી પણ સંતો નદીના કાઠે ઝાડ નીચે જ રહ્યા. રાત્રે સભા થઇ એટલે ભીમજીભાઇ વગેરે હરિભક્તો દસેક વાગ્યા સુધી સંતો હારે રહ્યા પણ મોડેકથી ઘરે ગયા. રાત્રે એમને ભય હતો કે વાઘ જરુર આવશે ને સંતોને ઇજા કરશે એમ વીચારી ને સુઇ શક્યા નહીને વહેલી સવારે પાંચ વાગ્યે હરિભક્તો સંતો પાસે પરત આવ્યા. સંતો તો નાહી ધોઇને નદીના પટમાં શાંતચિત્તે પુજાપાઠ ને ધ્યાન કરતા હતા. હરિભક્તો સહુ સંતોને સલામત જોઇને બોલ્યા કે સારું થયું કે આજ વાઘ આવ્યો નહી બાકી આહી તો રોજ વાઘ આવે છે. પૃભાનંદ સ્વામી કહે કે ભીમભગત, શ્રીહરિ અમ સાથે કાયમ છે, વાઘ તો રાતે આવ્યો તો પણ મહારાજે અમ સૌની રક્ષા કરી, જુઓ આજુબાજુ મા એમના સગડ(પગલા ના નિશાન) પણ હજુ છે જ..! શ્રીજી મહારાજનો પૂર્ણ આશરો રાખઇ તો ખુદ કાળ પણ વાળ વાંકો કરવાને સમર્થ નથી. ભીમજીભાઇ વગેરેએ જોયું તો ફરતા વાઘના આવ્યા ના નિશાન હતા. સૌ ઘણા આશ્ચર્ય પામ્યા. આમ પૃભાનંદ સ્વામી પોતે હિંસક પૃાણીઓના સ્વભાવને પણ ફેરવી નાંખે એવા પ્રભાવશાળી હતા.
- સંત સુમન સૃજમાંથી….
🙇🏻♂️🙏
Hindi
प्रभानंद स्वामी और श्रीजी महाराज द्वारा रक्षा
दीव बंदरगाह के एक लखपति वणिक सेठ (शिवराम मेहता) जब समुद्र में भयंकर तूफान में फँस गए, तब भगवान ने उनके जहाज सहित उनकी रक्षा की। अपने पूर्व संकल्प के अनुसार अपनी आधी संपत्ति भगवान द्वारिकाधीश को अर्पित करने वे जा रहे थे, तभी मार्ग में उनका सद्गुरु रामानंद स्वामी से मिलन हुआ और वे उनके शिष्य बन गए। जब गुरुदेव सद्गुरु रामानंद स्वामी स्वधाम सिधारे और एक नवयुवक वर्णी (श्री नीलकंठ वर्णी / सहजानंद स्वामी) उनकी गद्दी पर आसीन हुए, तब इसकी यथार्थता की परीक्षा करने के लिए कुछ आंतरिक संकल्पों के साथ वे वैष्णवानंद स्वामी के साथ श्रीहरि के दर्शन हेतु आए। उस समय भरी सभा में अंतर्यामी श्रीहरि ने उनके मन के संकल्पों को जानकर ‘लखमण’ नामक एक छोटे बालक के माध्यम से सबके समक्ष प्रकट कर दिया। यह देखकर उन्हें दृढ़ निश्चय हो गया कि यही साक्षात् पूर्ण पुरुषोत्तम नारायण हैं। वे विरक्त होकर साधु हो गए। कुछ समय तक सेवा करने के पश्चात श्रीहरि ने उन्हें महाभागवती साधु दीक्षा प्रदान कर उनका नाम ‘प्रभानंद स्वामी’ रखा।
प्रभानंद स्वामी सत्संग विचरण करते हुए एक बार सद्गुरु आनंदानंद स्वामी के साथ सूरत पधारे। एक दिन दोपहर के समय सद्गुरु आनंदानंद स्वामी जल की तुम्बड़ी भरकर प्रभानंद स्वामी को जल पिलाने गए। उसी क्षण प्रभानंद स्वामी को अपने पूर्वजन्म की स्मृति हो आई और वे तुरंत बोले, “आनंदानंदजी! मैं पूर्वजन्म में भारद्वाज ऋषि था, अतः वर्णाश्रम के नियमों के अनुसार मैं आपकी तुम्बड़ी का पानी नहीं पीऊँगा।” यह सुनकर आनंदानंद स्वामी ने सहज भाव से कहा, “अरे प्रभानंदजी! यहाँ तो हम सभी पूर्वजन्म के ऋषि ही हैं! हमारे प्रभु सहजानंदजी ने हम सबका पूर्व प्रभाव कुंठित (गोपनीय) कर रखा है, अन्यथा सभी कोई पूर्वजन्म के महान ऋषि और योगी ही हैं!” प्रभानंद स्वामी को तत्काल अपनी भूल का भान हुआ और उन्होंने आनंदानंद स्वामी के चरणों में गिरकर क्षमा याचना की।
एक बार प्रभानंद स्वामी संतों के मंडल के साथ विचरण करते हुए वटामण गाँव पधारे। भीमजीभाई आदि सत्संगियों ने संतों को दो-चार दिन रुकने का आग्रह किया। संत गाँव के बाहर नदी के तट पर एक वृक्ष के नीचे ठहरे। गाँव के सत्संगियों ने संतों से अत्यंत प्रार्थना की, “महाराज! यहाँ बाघ का बहुत भारी उपद्रव है, वह हिंसक रूप से हमला कर मनुष्यों को मार डालता है। इसलिए आप कृपया गाँव में हमारे घर पधारिए।” प्रभानंद स्वामी ने कहा, “आप चिंता न करें, हमें बाघ या तेंदुए का किंचित् भी भय नहीं है। हमारे ठहरने के लिए यह नदी का तट ही अधिक अनुकूल है।” सत्संगियों के बार-बार आग्रह करने पर भी संत नदी किनारे वृक्ष के नीचे ही रहे। रात्रि में सत्संग सभा हुई। भीमजीभाई आदि हरिभक्त रात्रि दस बजे तक संतों के साथ रहे और फिर भारी मन से घर लौटे। रातभर उन्हें यह चिंता सताती रही कि कहीं बाघ आकर संतों को हानि न पहुँचाए, जिसके कारण वे रातभर सो नहीं सके और तड़के सुबह पाँच बजे ही दौड़ते हुए संतों के पास पहुँचे। वहाँ जाकर उन्होंने देखा कि संत तो स्नान-शौच से निवृत्त होकर नदी के तट पर शांत चित्त से नित्य-नियम, पूजा-पाठ और ध्यान में लीन थे। सभी संतों को सकुशल देखकर हरिभक्त बोले, “बड़ी कृपा हुई कि आज बाघ नहीं आया, अन्यथा यहाँ तो प्रतिदिन बाघ आता है।” प्रभानंद स्वामी ने मुस्कुराते हुए कहा, “भीमभगत! श्रीहरि सदैव हमारे साथ हैं। बाघ तो रात्रि में आया था, परंतु श्रीजी महाराज ने हम सबकी रक्षा की। देखिए, हमारे चारों ओर उसके पंजों के ताज़े निशान अब भी मौजूद हैं! यदि श्रीजी महाराज का पूर्ण आश्रय हो, तो स्वयं काल भी हमारा बाल बाँका नहीं कर सकता!” भीमजीभाई आदि ने जब संतों के चारों ओर देखा, तो वास्तव में बाघ के पंजों के निशान बने हुए थे। यह देखकर सभी भक्त विस्मय और श्रद्धा से भर गए। इस प्रकार प्रभानंद स्वामी ऐसे प्रभावशाली एवं श्रीहरि के कृपापात्र संत थे, जिनके समक्ष हिंसक पशुओं का स्वभाव भी शांत हो जाता था।
- संत सुमन सरित में से…
🙏
English
Prabhanand Swami and Shriji Maharaj’s Divine Protection
When a wealthy merchant from the port of Diu was caught in a fierce tempest in the middle of the sea, the Lord miraculously saved him along with his ship. In accordance with his vow to offer half of his wealth to Lord Dwarikadhish, he set out on a pilgrimage, during which he met Sadguru Ramanand Swami and became his disciple. Later, when Gurudev Sadguru Ramanand Swami returned to His divine abode and a youthful Varni (Shri Sahjanand Swami) ascended the spiritual seat, the merchant set out with Vaishnavanand Swami to see Shri Hari, carrying secret thoughts in his heart to verify His divinity. In the gathering, the omniscient Shri Hari read his innermost thoughts and had a young boy named Lakhman speak them out aloud before everyone. Convinced beyond doubt that Shri Hari was indeed Purna Purushottam Narayan Himself, he renounced the world to become an ascetic. After serving devotedly for some time, Shri Hari conferred upon him the Mahabhagawati initiation as a sadhu and named him ‘Prabhanand Swami’.
Once, while touring for Satsang, Prabhanand Swami arrived in Surat along with Sadguru Anandanand Swami. One afternoon, Sadguru Anandanand Swami filled a gourd (tumbdi) with water and went to offer it to Prabhanand Swami. Just then, Prabhanand Swami remembered his past birth and immediately remarked, “Anandanand, in my previous birth, I was Sage Bharadwaj. Therefore, according to the rules of Varnashram, I cannot drink water from your gourd.” Hearing this, Anandanand Swami promptly replied, “O Prabhanandji! Here, everyone is a sage! Our Lord Sahjanandji has subdued everyone’s past identity; otherwise, all who are here were great sages and yogis in their previous lives!” Prabhanand Swami immediately realized his mistake and fell at Anandanand Swami’s feet, asking for forgiveness.
On another occasion, while traveling with a group of sadhus, Prabhanand Swami arrived at the village of Vataman. Devotees like Bhimjibhai urged the sadhus to stay for a few days. The sadhus took lodging under a tree on the outskirts of the village by the riverbank. The local devotees pleaded with them, saying, “There is a severe menace of a man-eating tiger here. It frequently attacks and kills people, so please come and stay in our homes within the village.” Prabhanand Swami replied, “Do not worry; we have no fear of tigers or leopards. This serene riverbank suits us best for our spiritual routine.” Despite repeated pleas, the sadhus remained beneath the tree by the river. A satsang assembly was held in the evening, and Bhimjibhai and other devotees stayed with the sadhus until around ten at night before returning home. Throughout the night, gripped by the fear that the tiger would surely come and harm the sadhus, they could not sleep and rushed back to the riverbank at five in the morning. To their amazement, they found the sadhus had already bathed and were peacefully engaged in their morning prayers, worship, and meditation on the riverbank. Seeing the sadhus completely safe, the devotees exclaimed, “Thank heavens the tiger did not come last night, otherwise it comes here every single day!” Prabhanand Swami said, “Bhim Bhagat, Shri Hari is eternally with us! The tiger did come last night, but Maharaj protected us all. Look around—its fresh footprints are still visible right here! When one has the complete refuge of Shriji Maharaj, even Time (Kaal) itself cannot bend a single hair!” When Bhimjibhai and the others looked around, they clearly saw the fresh paw prints encircling the sadhus. They were filled with astonishment and veneration. Thus, Prabhanand Swami was such a divinely empowered saint of Shri Hari that even fierce, predatory beasts were rendered harmless in his presence.
- From Sant Suman Sarit…
🙏