એકવખત ગઢપુર શ્રીહરિને તેડવા ગામ કૂંડળથી રાઇબાઇબાં ના દિકરા અમરા પટગર આવ્યા. શ્રીજીમહારાજને વિનંતી કરી કે હે મહારાજ..! અમારા ઘરે સૌ પધારો.
Gujarati
કૂંડળની ઉતાવળી નદી અને ભક્તિનો ઉપદેશ
એકવખત ગઢપુર શ્રીહરિને તેડવા ગામ કૂંડળથી રાઇબાઇબાં ના દિકરા અમરા પટગર આવ્યા. શ્રીજીમહારાજને વિનંતી કરી કે હે મહારાજ..! અમારા ઘરે સૌ પધારો, મારા માતુશ્રીએ મને તમને સહુને તેડવા મોકલ્યો છે. શ્રીહરિ રાજી થયા અને સૌ સંતો ભક્તો સાથે કૂંડળ પધાર્યા. દરબારગઢમા શ્રીહરિનો અને સંતો ભકતોને ઉતારો કરાવયો. સૌ સંતોને રાઇબાઇબાં રોજ દૂધપાક-લાડુ વગેરે વગેરેની રસોઇઓ આપીને જમાડતા. શ્રીહરિ રોજ સંતો ભક્તોની પંગતે પીરસીને સૌને હેતે જમાડતાને રોજ બપોર પછે રોંઢો થતા સૌ સાથે ઉતાવળી નદીના આરે નાવા પધારતા. એકદિવસ શ્રીહરિને કોઇએ સમાચાર દીધા કે બરવાળા ગામના રસ્તે ઉત્તરદિશામા નદીમાં પાણીનો ધરો છે ત્યાં નહાવાની મજા પડે એવું છે તો ત્યાં પધારો. શ્રીહરિ બપોર પછે સૌ સાથે ત્યાં જવા તૈયાર થયા. મહારાજ ઘોડે ચડીને સૌ કાઠી દરબારો ને સંતો સાથે તયા નહાવા ચાલ્યા. નદીએ પહોંચી સૌ નિર્મળ ધરામાં કૂદકા મારી મારીને ખુબ નહાયા ને ઘણી ગમ્મત કરી. સુરાખાચર અને બ્રહ્માનંદ સ્વામીએ ઘણી ઘણી યુકિતઓ કરીને શ્રીહરિને રાજી કર્યા. નાહીને કોરા વસ્ત્રો પહેરીને મહારાજે સૌ સંતોને પાસે બોલાવીને નદીના રેતીના પટમાં ઉચ્ચા પત્થરે બેસી ને સભા કરી. સૌ મોટા મોટા સંતો સન્મુખ બેઠા. થોડીવાર એ વખતે સૌ કાઠી દરબારો પણ વસ્ત્રો બદલાવીને સભામા આવ્યા ને શ્રીહરિને પગે લાગીને બેસવા ગયા એ વખતે શ્રીહરિના ચરણે હાથ અડાવવા લાંબો કર્યો પણ મહારાજે ચરણો પાછો ખેંચી લીધા. દરબારો બોલ્યા કે ભણુ મહારાજ..! એમ કાણું કરતા છોવ..! ત્યારે મહારાજ કહે કે તમે બધા અશુદ્ધ છોવ..! એ સાંભળીને દરબારો કહે કે મહારાજ તમારી સાથે તો અટાણ લગણ નહાયા ને તમે હજુ કયો છો કે અમે બધાય અશુદ્ધ છઇ. ઇ માળું કાય સમજાતુ નથી. ત્યારે શ્રીહરિ કહે કે તમે ધરામાં કુદકા માર્યા, કે પાણી મા તર્યા પણ અમારી સાથે કિરતન ભકિત કરતા કરતા નાયા નહોતા, એટલે અશુદ્ધ ગણાઓ. જયા ભગવાન ની સ્મૃતિ ન હોય એ જળ રુધિર સમાન છે. ધ્યાન માનસીપુજા કે ઠાકોરજીને થાળ કરતા હોવ ને મન બીજે ભમતું હોય તો એ બધીજ કૃીયા અશુદ્ધ જ કેવાય. એમ એ સમે તયાં સભા મા પુરાણની દ્રષ્ટાંત વાત્ય કરીને શ્રીહરિએ સૌ કાઠી ભક્તો અને સંતોને હરેક કૃીયામાં ભગવાનનુ અનુસંધાન રાખવું એવો ઘણો ઉપદેશ દીધો.
- ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણ માંથી…
🙇🏻♂️🙏
Hindi
कूँडल की उतावली नदी और भक्ति का उपदेश
एक बार गढ़पुर में श्रीहरि को आमंत्रित करने के लिए कूँडल गाँव से राईबाई माँ के सुपुत्र अमरा पटगर आए। उन्होंने श्रीजी महाराज से प्रार्थना की, “हे महाराज! आप सभी संत-भक्तों सहित हमारे घर पधारिए। मेरी पूज्य माताजी ने मुझे आप सबको प्रेमपूर्वक लिवाने के लिए भेजा है।” श्रीहरि अत्यंत प्रसन्न हुए और सभी संतों तथा भक्तों के साथ कूँडल पधारे।
दरबारगढ़ में श्रीहरि और संत-भक्तों का सुंदर उतारा (आवास) कराया गया। राईबाई माँ नित्य संतों को दूधपाक, लड्डू आदि विविध व्यंजन बनाकर प्रेम से भोजन कराती थीं। श्रीहरि प्रतिदिन स्वयं संतों और भक्तों की पंगत में परोसकर सभी को स्नेहपूर्वक जिमाते थे। दोपहर बाद रोँढो (तीसरे पहर) के समय वे सभी के साथ उतावली नदी के तट पर स्नान करने पधारते थे।
एक दिन किसी ने श्रीहरि को बताया कि बरवाला गाँव के मार्ग पर उत्तर दिशा में नदी में एक गहरा और स्वच्छ जल का दह (धरो) है, जहाँ स्नान करने का बहुत आनंद आता है; अतः आप वहाँ पधारें। दोपहर के उपरांत श्रीजी महाराज सभी के साथ वहाँ जाने के लिए तैयार हुए। महाराज घोड़े पर सवार होकर सभी काठी दरबारों और संतों के साथ वहाँ स्नान करने पधारे।
नदी पर पहुँचकर सभी ने निर्मल जलकुंड में छलाँगें लगाकर खूब स्नान किया और अनेक जलक्रीड़ाएँ कीं। सूरा खाचर और ब्रह्मानंद स्वामी ने अपनी विविध युक्तियों और हास-परिहास से श्रीहरि को खूब रिझाया।
स्नान के पश्चात् सूखे वस्त्र धारण कर महाराज ने सभी संतों को निकट बुलाया और नदी के रेतीले तट पर एक ऊँचे पत्थर पर विराजमान होकर सभा लगाई। सभी वरिष्ठ संत सम्मुख बैठ गए। कुछ ही देर में सभी काठी दरबार भी वस्त्र बदलकर सभा में आए और श्रीहरि के चरणों में प्रणाम कर बैठने लगे। जैसे ही उन्होंने श्रीहरि के चरणस्पर्श के लिए हाथ आगे बढ़ाया, महाराज ने अपने चरण पीछे खींच लिए। दरबार बोले, “भणु महाराज! ऐसा क्यों कर रहे हैं?” तब महाराज ने कहा, “तुम सब अशुद्ध हो!”
यह सुनकर दरबार आश्चर्यचकित होकर बोले, “महाराज! अभी-अभी तो हम सब आपके साथ ही स्नान कर रहे थे, और फिर भी आप कह रहे हैं कि हम सब अशुद्ध हैं? यह बात हमारी समझ में नहीं आ रही!”
तब श्रीहरि ने समझाया, “तुमने कुंड में छलाँगें लगाईं और जल में तैरे, परंतु हमारे साथ कीर्तन-भक्ति करते हुए स्नान नहीं किया; इसलिए तुम अशुद्ध माने जाओगे। जिस जल में भगवान का स्मरण न हो, वह जल रुधिर (रक्त) के समान है। यदि ध्यान, मानसी पूजा अथवा ठाकुरजी को थाल अर्पण करते समय भी मन कहीं अन्यत्र भटकता रहे, तो वह सारी क्रिया अशुद्ध ही कहलाती है।” इस प्रकार श्रीजी महाराज ने उस सभा में पुराणों के दृष्टांत देकर सभी काठी भक्तों और संतों को प्रत्येक क्रिया में भगवान का अखंड अनुसंधान रखने का अनुपम उपदेश दिया।
- भगवान श्री स्वामिनारायण से…
🙏
English
The Utavali River of Kundal and the Discourse on Devotion
Once, Amra Patgar, the son of Raibaiba from the village of Kundal, came to Gadhpur to invite Shri Hari. He prayed to Shriji Maharaj, “O Maharaj! Please grace our home with Your presence along with all the saints and devotees. My revered mother has sent me to invite You all.” Shri Hari was immensely pleased and arrived in Kundal accompanied by the assembly of saints and devotees.
They were graciously accommodated in the Darbargarh. Every day, Raibaiba lovingly prepared and served delicious meals of dudhpak, laddus, and various delicacies to the saints. Shri Hari would personally serve the rows of saints and devotees with great affection and dine with them. In the late afternoon, He would proceed to the banks of the Utavali River along with everyone for a bath.
One day, someone informed Shri Hari that toward the Barwala road in the north, there was a deep, crystal-clear water pool (dharo) in the river that was delightful for bathing, and prayed for Him to visit there. In the afternoon, Shriji Maharaj mounted His horse and rode toward the river along with all the Kathi Darbars and saints.
Upon reaching the river, everyone dived into the pristine waters, bathing heartily and rejoicing in playful sports. Sura Khachar and Sadguru Brahmanand Swami delighted Shri Hari immensely through their witty banter and affectionate antics.
After bathing and donning dry garments, Maharaj summoned all the saints close to Him and presided over an assembly seated upon an elevated rock in the sandy riverbed. All the senior saints sat reverently before Him. Shortly thereafter, the Kathi Darbars also changed into fresh garments and came into the assembly. As they stretched out their hands to touch Shri Hari’s holy lotus feet before taking their seats, Maharaj immediately pulled His feet back. The Darbars asked in surprise, “Bhanu Maharaj! Why are You doing this?” Maharaj replied, “All of you are impure!”
Hearing this, the Darbars said, “Maharaj, we were bathing right alongside You until just moments ago, and yet You say we are all impure? We cannot understand this at all!”
Shri Hari then explained, “You leaped into the pool and swam across the waters, but you did not bathe while singing kirtans and remembering God in devotion with Us; therefore, you are regarded as impure. Any water devoid of the remembrance of God is akin to blood. Likewise, whether one is engaged in meditation (dhyan), mental worship (mansi puja), or offering food (thaal) to Thakorji, if the mind wanders elsewhere, all such actions are deemed impure.” Thus, citing examples from the sacred Puranas, Shri Hari imparted a profound discourse to all the Kathi devotees and saints on maintaining constant contemplation and divine remembrance (anusandhan) of God in every single action.
- From “Bhagwan Shree Swaminarayan”…
🙏