શ્રીહરિ એકવખત ઝાલાવાડના મેથાણ ગામે પધાર્યા અને પરમ ભક્ત કાકાભાઈના ઘેર ગુપ્તપણે રોકાયા. તે સમયે કાકાભાઈનાં દીકરી બાઈબાં અને પૂંજાભાઈના પુત્ર દલાજી નાની બાળવયનાં હતાં.
Gujarati
મેથાણમાં બાળ દલાજી અને બાઈબાંની ધૂન તેમજ લીમડે ચડી બાળહઠની લીલા
શ્રીહરિ એકવખત ઝાલાવાડના મેથાણ ગામે પધાર્યા અને પરમ ભક્ત કાકાભાઈના ઘેર છાના (ગુપ્તપણે) રોકાયા. તે સમયે હરિભક્ત કાકાભાઈનાં નાની દીકરી બાઈબાં અને પૂંજાભાઈના નાના પુત્ર દલાજી બાળવયનાં હતાં. તે સમયે કોઈ હરિભક્તે શ્રીજીમહારાજના ચરણોમાં એક શ્રીફળ (નાળિયેર) અને સાકરનો પડો ભેટ ધર્યાં.
શ્રીહરિએ આ બંને બાળકોને પોતાની પાસે બોલાવ્યાં અને રમૂજ કરતાં કહ્યું: “તમે બંને તાળી પાડીને ‘સ્વામિનારાયણ… સ્વામિનારાયણ…’ મહામંત્રની ધૂન બોલો. જે બાળક સૌથી વધારે વાર સુધી થાક્યા વગર ધૂન બોલશે, તેને અમે આ સાકરનો પડો અને શ્રીફળ ઇનામમાં આપીશું!”
નાના એવાં બાઈબાં અને દલાજી બંને તો ઉત્સાહથી તાળી પાડી ધૂન બોલવા મંડ્યાં. થોડીવાર થઈ એટલે બાળસહજ ચંચળ સ્વભાવના દલાજી ધૂન પડતી મૂકીને શેરીમાં રમવા દોડી ગયા! પરંતુ નાનકડાં બાઈબાં તો બે હાથ જોડી એકધારી પ્રેમપૂર્વક સ્વામિનારાયણ મહામંત્રની ધૂન બોલતાં જ રહ્યાં. તેમની અવિરત ભક્તિ જોઈ શ્રીજીમહારાજે અત્યંત રાજી થઈ બાઈબાંના મસ્તક પર હાથ મૂક્યો અને પેલું શ્રીફળ તથા સાકરનો પડો તેમને પ્રસાદીરૂપે આપી દીધાં.
થોડીવાર પછી દલાજી રમીને પાછા આવ્યા. તેમણે બાઈબાંના હાથમાં શ્રીફળ અને સાકર જોયાં એટલે બાળહઠ પકડીને રડવા લાગ્યા: “મને પણ શ્રીફળ અને સાકર આપો!” શ્રીહરિએ હસીને કહ્યું: “દલાજી! અમે તો શરત રાખી હતી કે જે વધારે વાર સુધી ધૂન કરશે તેને જ આ પ્રસાદી મળશે. તમે તો રમવા ભાગી ગયા અને બાઈબાંએ લાંબો સમય ધૂન કરી, એટલે ઇનામ બાઈબાંને મળ્યું!”
આ સાંભળી નાના એવા દલાજીએ હાથ-પગ પછાડી ભારે ધિંગાણું મચાવ્યું! તેઓ દોડીને ફળિયાની વચ્ચે આવેલા ઊંચા લીમડાના ઝાડ પર સડસડાટ ચડી ગયા! છેક ટોચની ડાળીએ પહોંચીને તેમણે નીચે બેઠેલા શ્રીજીમહારાજને મોટેથી ધમકી આપી: “મહારાજ! મને હમણાં ને હમણાં શ્રીફળ અને સાકર આપો, નહીંતર અહીંથી આકાશ ગજવીને આખા ગામને બૂમ પાડીને કહી દઈશ કે સ્વામિનારાયણ ભગવાન મારા ઘરમાં છાનામાના સંતાઈને બેઠા છે!”
દલાજીની આવી નિર્દોષ અને ચતુર બાળહઠ સાંભળી શ્રીજીમહારાજ મુખ પર રૂમાલ રાખીને ખડખડાટ હસવા લાગ્યા! મહારાજે હસતાં હસતાં કાકાભાઈને કહ્યું: “કાકાભાઈ! આ દલાજીને જલદી નીચે ઉતારો, નહીંતર આ છોકરો આપણી પોલ ખોલી નાખશે અને આપણને અહીં છાના રહેવા નહીં દે!” કાકાભાઈએ તુરંત લીમડે ચડી દલાજીને નીચે ઉતાર્યા, અને શ્રીહરિએ અત્યંત વહાલપૂર્વક તેમને પણ શ્રીફળ અને સાકરની પ્રસાદી આપી રાજી કર્યા.
શ્રીહરિ આ પછી મેથાણ ગામમાં પૂરો એક મહિનો રોકાયા અને સર્વે ભક્તોને અખંડ દિવ્ય દર્શનનું અપાર સુખ આપ્યું.
- સદગુરુ શ્રી તદ્રૂપાનંદ સ્વામીની વાતોમાંથી… 🙇🏻♂️🙏
Hindi
मेथाण में बाल दलाजी और बाईबां की धुन तथा नीम के वृक्ष पर बालहठ की लीला
एक समय श्रीहरि झालावाड़ के मेथाण गाँव में पधारे और परम भक्त काकाभाई के घर गुप्त रूप से ठहरे। उस समय काकाभाई की नन्हीं पुत्री बाईबां और पूंजाभाई के छोटे पुत्र दलाजी अबोध बालक थे। उस समय किसी भक्त ने श्रीजी महाराज के श्रीचरणों में एक नारियल (श्रीफल) और मिश्री की पोटली भेंट अर्पित की।
श्रीहरि ने दोनों बच्चों को अपने पास बुलाया और स्नेहपूर्वक कहा: “तुम दोनों ताली बजाकर ‘स्वामीनारायण… स्वामीनारायण…’ महामंत्र की धुन बोलो। जो बिना थके सबसे अधिक समय तक धुन बोलेगा, उसे हम यह मिश्री और श्रीफल पुरस्कार में देंगे!”
नन्हीं बाईबां और दलाजी दोनों उत्साह से ताली बजाकर धुन गाने लगे। कुछ समय बीता तो चंचल स्वभाव के दलाजी धुन छोड़कर गली में खेलने भाग गए! किंतु नन्हीं बाईबां निष्कपट भाव से निरंतर स्वामीनारायण महामंत्र की मधुर धुन गाती रहीं। उनकी अविचल भक्ति देखकर श्रीजी महाराज ने अत्यंत प्रसन्न होकर बाईबां के सिर पर हाथ रखा और वह श्रीफल तथा मिश्री उन्हें प्रसादी के रूप में प्रदान कर दी।
थोड़ी देर बाद दलाजी खेलकर लौटे। जब उन्होंने बाईबां के हाथ में श्रीफल और मिश्री देखी, तो बालहठ करते हुए रोने लगे: “मुझे भी श्रीफल और मिश्री चाहिए!” श्रीहरि ने मुस्कुराते हुए कहा: “दलाजी! हमने तो शर्त रखी थी कि जो अधिक समय तक धुन बोलेगा उसे ही यह उपहार मिलेगा। आप तो खेलने भाग गए और बाईबां ने देर तक धुन बोली, इसलिए यह उन्हें मिला!”
यह सुनते ही बालक दलाजी ने हाथ-पैर पटककर उपद्रव मचाना शुरू कर दिया! वे दौड़कर आँगन के बीच स्थित ऊँचे नीम के पेड़ पर तेजी से चढ़ गए! सबसे ऊँची डाल पर बैठकर उन्होंने नीचे बैठे श्रीजी महाराज को ललकारते हुए धमकी दी: “महाराज! मुझे तुरंत श्रीफल और मिश्री दीजिए, अन्यथा मैं यहीं से जोर-जोर से चिल्लाकर पूरे गाँव को बता दूँगा कि स्वामीनारायण भगवान हमारे घर में छिपकर बैठे हैं!”
बालक दलाजी की ऐसी भोली और चतुर धमकी सुनकर श्रीजी महाराज मुख पर रुमाल रखकर ठहाका मारकर हँसने लगे! प्रभु ने हँसते हुए काकाभाई से कहा: “काकाभाई! इस दलाजी को शीघ्र नीचे उतारिए, अन्यथा यह बालक पूरे गाँव में हमारी पोल खोल देगा और हमें यहाँ गुप्त नहीं रहने देगा!” काकाभाई ने तुरंत नीम पर चढ़कर दलाजी को नीचे उतारा, और श्रीहरि ने बड़े प्यार से उन्हें भी प्रसादी का श्रीफल और मिश्री देकर तृप्त किया।
इसके पश्चात श्रीहरि पूरे एक मास तक मेथाण में रहे और सभी भक्तों को अपने सान्निध्य का असीम सुख प्रदान किया।
- सद्गुरु श्री तद्रूपानंद स्वामी की बातों से… 🙇🏻♂️🙏
English
Young Dalaji and Baiba of Methan: Chanting the Mahamantra and Childlike Mischief on the Neem Tree
Once, Shreehari visited the village of Methan in Jhalawad, staying incognito at the home of His staunch devotee Kakabhai. At that time, Kakabhai’s young daughter Baiba and Punjabhai’s little son Dalaji were small children. A pilgrim offered a coconut (shriphal) and a packet of sugar crystals at Maharaj’s sacred feet.
Shreehari called both children close and proposed a playful contest: “Both of you clap your hands and chant the ‘Swaminarayan… Swaminarayan…’ Mahamantra. Whichever of you continues chanting the longest without tiring will receive this coconut and sugar as a prize!”
Both children eagerly began clapping and chanting the divine name. After a brief while, little Dalaji, possessing a restless nature, abandoned the chanting and darted into the street to play with his friends! But young Baiba sat peacefully, chanting the holy name with unceasing devotion. Delighted by her pure dedication, Shreeji Maharaj placed His hand upon her head and awarded the consecrated coconut and sugar to her.
Shortly thereafter, Dalaji returned from playing. Seeing the coconut and sugar in Baiba’s hands, he threw a tantrum: “I want the coconut and sugar too!” Maharaj smiled teasingly: “Dalaji, the condition was that whoever chanted the longest would receive the prize. You ran off to play while Baiba chanted faithfully, so she won the award!”
Hearing this, Dalaji stomped his feet and threw a fit of childlike outrage! He bolted across the courtyard and scrambled up a tall neem tree like a monkey, climbing all the way to the uppermost branch. Looking down at Shreeji Maharaj, he shouted a hilarious ultimatum: “Maharaj! Give me that coconut and sugar right this minute, or I will scream at the top of my lungs to the entire village that Bhagwan Swaminarayan is hiding secretly in our house!”
Hearing this innocent and clever blackmail, Shreeji Maharaj burst into uncontrollable laughter, covering His mouth with His kerchief! Laughing merrily, Maharaj urged Kakabhai: “Kakabhai! Climb up and bring Dalaji down immediately, or this boy will blow our cover across the entire village and ruin our secret stay!” Kakabhai quickly climbed the tree and brought the boy down safely. Embracing the mischievous child with overflowing affection, Shreehari granted him a sweet coconut and sugar as well.
Following this delightful pastime, Shreehari extended His stay in Methan for an entire month, bestowing boundless joy upon all the devotees.
- From the divine talks of Sadguru Shri Tadrupanand Swami… 🙇🏻♂️🙏