ગઢપુરધામમાં જગાભાઈ તેરૈયા (રાજગોર) નામે શ્રીહરિના પરમ નિષ્ઠાવાન સત્સંગી રહેતા હતા. તેમને સદગુરુ બ્રહ્માનંદ સ્વામી સાથે ગુરુભાવે ગાઢ સ્નેહ હતો.
Gujarati
ગઢપુરમાં જગા રાજગોરના ચણાના ઓળા અને પિતૃઓનો સાક્ષાત્ મોક્ષ
ગઢપુરધામમાં જગાભાઈ તેરૈયા (રાજગોર) નામે શ્રીહરિના પરમ નિષ્ઠાવાન સત્સંગી રહેતા હતા. જગાભાઈને સદગુરુ બ્રહ્માનંદ સ્વામી સાથે ગુરુભાવે અત્યંત ગાઢ સ્નેહ હતો. તેઓ દરરોજ દાદા ખાચરના દરબારમાં સંતોના આસને જતા, સ્વામીને પ્રણામ કરી સામે બેસી કથાવાર્તાનો લાભ લેતા. એ સત્સંગના પ્રતાપે તેમના હૈયામાં ભગવાન સ્વામિનારાયણના પ્રત્યક્ષ સ્વરૂપનો દ્રઢ નિશ્ચય થયો હતો.
જગાભાઈ અવારનવાર સંતોને પોતાને ઘેર પધરામણી કરાવતા. એક વખત તેમણે શ્રીજીમહારાજ અને સંતોને પોતાના ઘેર ભાવભર્યા થાળ માટે તેડાવ્યા. મૂળજી બ્રહ્મચારીએ થાળ તૈયાર કર્યો. મહારાજ બાજોઠ પર બિરાજ્યા અને પ્રેમથી ભોજન આરોગી ચળુ કરી મુખવાસ ગ્રહણ કર્યો. ત્યારબાદ મહારાજે સ્વહસ્તે સંતોને પણ પીરસીને જમાડ્યા. ભોજન પછી શ્રીહરિ ઓસરીમાં ઢોલિયા પર બિરાજ્યા. જગા ગોરે વાંકાનેરની સુંદર પછેડી ઓઢાડી, કુમકુમનો ચાંદલો કરી પ્રભુની પૂજા કરી પાંચ સાષ્ટાંગ દંડવત્ પ્રણામ કર્યા. ત્યાં સૌ સંતો અને સંબંધીઓની મોટી સભા ભરાઈ, જેમાં મહારાજે જ્ઞાન-ધર્મની વાતો કરી.
તે સમયે જગા ગોર પોતાના ખેતરમાંથી લાવેલા તાજા ચણાના ઓળાની દસ મોટી ગાંસડીઓ અને દસ માણા (લગભગ ૨૨.૫ કિલો) સફેદ તલ શ્રીહરિના ચરણોમાં અર્પણ કર્યા. ભક્તનો આવો ઉત્કૃષ્ટ ભાવ જોઈ મહારાજે તેમાંથી મુઠ્ઠી ભરીને તલ જમ્યા, અને ખોબો ભરીને ચણાના ઓળામાંથી પણ થોડા દાણા આરોગ્યા. પછી મહારાજે આજ્ઞા કરી: “આ તમામ પ્રસાદી સંતોમાં વહેંચી આપો!” મહારાજે પોતાના હાથમાંથી તલની એક મુઠ્ઠી ભરીને સદગુરુ બ્રહ્માનંદ સ્વામીના મુખમાં આપી!
જગા ગોરને બ્રહ્માનંદ સ્વામી પ્રત્યે અનન્ય ગુરુભાવ હતો, તેથી બ્રહ્માનંદ સ્વામીએ સભામાં મર્મ કરતાં કહ્યું: “આજે તો આ જગા રાજગોરે ચણાના દાણે પોતાના કેટલાય પરિયા તારી નાખ્યા!” (એટલે કે ચણાના દાણા માત્રથી પોતાના પૂર્વજોની અનેક પેઢીઓનો મોક્ષ કરાવી દીધો!) સ્વામીનું આ રહસ્યમય વચન સાંભળી શ્રીજીમહારાજ મંદ-મંદ હસ્યા. પછી પ્રભુએ તે તલ અને ચણાના બેઉ હાથ ભરી ભરીને આકાશ તરફ ઊંચે ઉછાળ્યા!
બરાબર તે જ ક્ષણે સમસ્ત સભાજનોએ એક અદ્ભુત અલૌકિક દ્રશ્ય જોયું—જગા ગોરના દિવંગત પૂર્વજો આકાશમાં દિવ્ય તેજોમય દેહ ધારણ કરીને પ્રગટ થયા, અને શ્રીહરિના હાથમાંથી છૂટેલા તલ અને ચણાને મહાપ્રસાદ તરીકે અંજલિમાં ઝીલી લીધા! જગા ગોર અને તેમના તમામ કુંટુંબીજનોએ પોતાની સગી આંખે પોતાના પૂર્વજોને દિવ્ય દેહે પ્રભુની પ્રસાદી લઈ અક્ષરધામ તરફ પ્રયાણ કરતા નિહાળ્યા! આ જોઈ આખી સભામાં “ઓહોહો… ધન્ય પ્રભુ! ધન્ય સ્વામિનારાયણ!”નો જયજયકાર ગૂંજી ઊઠ્યો!
સદગુરુ નિષ્કુળાનંદ સ્વામીએ ભક્તચિંતામણિના પ્રકરણ ૧૧૨ની કડી ૫૬માં ગઢપુરના આ ભક્તોનું સ્મરણ કર્યું છે:
નાથો હકો મૂળજી રામજી, આંબો ખોડો ભાવસાર હરજી..!
રાજો જગો ને કેશવ કહીએ, રૂડા ભક્ત રાજગર લહીએ..!!
ગઢપુરમાં અમરા ખાચરના ઘરની પાછળ આવેલા રાજગર ફળિયામાં જગાબાપાનું આ ઐતિહાસિક મકાન આજે પણ દર્શન આપે છે.
- શ્રીભક્તચિંતામણિના મુક્તોના ચિંતનમાંથી… 🙇🏻♂️🙏
Hindi
गढ़पुर में जगा राजगोर के भुने चने (ओळा) और पितरों का साक्षात् मोक्ष
गढ़पुर धाम में जगाभाई तेरैया (राजगोर) नामक श्रीहरि के परम निष्ठावान भक्त रहते थे। जगाभाई का सद्गुरु ब्रह्मानंद स्वामी के प्रति गुरुभाव से अगाध स्नेह था। वे प्रतिदिन दादा खाचर के दरबार में संतों के आसन पर जाते, स्वामी को प्रणाम करते और उनके सम्मुख बैठकर सत्संग का लाभ लेते। इस सत्संग के प्रभाव से उनके हृदय में भगवान स्वामीनारायण के प्रत्यक्ष स्वरूप का सुदृढ़ निश्चय हुआ था।
जगाभाई समय-समय पर संतों को अपने घर आमंत्रित करते थे। एक बार उन्होंने श्रीजी महाराज और संतों को अपने घर थाल आरोगने का भावभीना निमंत्रण दिया। मूलजी ब्रह्मचारी ने थाल तैयार किया। महाराज चौकी पर विराजे और प्रेमपूर्वक भोजन ग्रहण कर मुखवास लिया। तत्पश्चात महाराज ने स्वयं संतों को भी भोजन परोसा। भोजनोपरांत प्रभु बरामदे में पलंग पर विराजे। जगा गोर ने वांकानेर की सुंदर चादर ओढ़ाकर, कुमकुम का तिलक लगाकर प्रभु का पूजन किया और पाँच साष्टांग दंडवत किए। वहाँ संतों और परिजनों की विशाल सभा हुई, जिसमें प्रभु ने धर्म-ज्ञान की अमृत वर्षा की।
उस समय जगा गोर ने अपने खेत से लाए हुए हरे भुने चनों (ओळा) की दस बड़ी गठरियाँ तथा दस माणा (लगभग 22.5 किलो) तिल श्रीहरि के चरणों में समर्पित किए। भक्त का अनन्य प्रेम देखकर महाराज ने मुट्ठी भरकर तिल खाए और अंजलि भरकर चने भी आरोग्ये। तत्पश्चात प्रभु ने आज्ञा दी: “यह सारा प्रसाद संतों में बाँट दो!” महाराज ने तिल की एक मुट्ठी भरकर सद्गुरु ब्रह्मानंद स्वामी के मुख में दी!
जगा गोर का ब्रह्मानंद स्वामी के प्रति अनन्य गुरुभाव था, अतः ब्रह्मानंद स्वामी ने विनोदपूर्वक कहा: “आज तो इस जगा राजगोर ने चने के एक-एक दाने से अपने कुल की न जाने कितनी पीढ़ियों का उद्धार कर दिया!” स्वामी के इस वचन को सुनकर श्रीजी महाराज मंद-मंद मुस्कुराए। फिर प्रभु ने चने और तिल के दोनों हाथ भरकर आकाश की ओर उछाल दिए!
उसी क्षण सभा में उपस्थित सभी लोगों ने एक अलौकिक चमत्कार देखा—जगा गोर के पूर्वज (पितर) आकाश में दिव्य, तेजोमय रूप धारण कर प्रकट हुए और श्रीहरि के करकमलों से छूटे हुए तिल और चनों को महाप्रसाद के रूप में ग्रहण कर लिया! जगा गोर तथा उनके समस्त परिजनों ने अपनी आँखों से अपने पितरों को दिव्य देह धारण कर प्रभु का प्रसाद लेते और अक्षरधाम की ओर जाते देखा! यह देखकर संपूर्ण सभा “धन्य प्रभु! धन्य स्वामीनारायण!” के जयकारों से गूंज उठी।
सद्गुरु निष्कुलानंद स्वामी ने भक्तचिंतामणि के प्रकरण 112 की कड़ी 56 में गढ़पुर के इन पावन भक्तों का स्मरण किया है:
નાથો હકો મૂળજી રામજી, આંબો ખોડો ભાવસાર હરજી..!
રાજો જગો ને કેશવ કહીએ, રૂડા ભક્ત રાજગર લહીએ..!!
गढ़पुर में अमरा खाचर के घर के पीछे स्थित राजगोर मोहल्ले में जगा गोर का यह प्रसादी भवन आज भी दर्शनीय है।
- श्री भक्तचिंतामणि के मुक्तों के चिंतन से… 🙇🏻♂️🙏
English
Jaga Rajgor of Gadhpur: Offering Roasted Chickpeas and the Visible Liberation of Ancestors
In the sacred realm of Gadhpur lived Jaga Teraiya (Rajgor), a deeply devoted disciple of Bhagwan Swaminarayan. Jaga Gor held profound spiritual affection for Sadguru Brahmanand Swami, regarding him as his spiritual mentor. Daily, he visited Dada Khachar’s courtyard to sit at the feet of the sants and absorb scriptural wisdom. Through this sacred fellowship, an unshakable conviction in the manifest divinity of Bhagwan Swaminarayan was forged in his heart.
Jaga Gor frequently hosted sants at his residence. Once, he lovingly invited Shreeji Maharaj along with His ascetic disciples for a sanctified meal. Mulji Brahmachari prepared the feast. Seated upon a low wooden pedestal, Maharaj partook of the lunch with supreme delight, rinsed His mouth, and accepted digestive spices. Maharaj then personally served food to all the sants. Retiring to a cot in the veranda, Jaga Gor adorned Maharaj with a fine shawl from Vankaner, applied a fragrant kumkum mark upon His forehead, performed His ritual worship, and offered five full prostrations. A large assembly of ascetics, relatives, and pilgrims gathered, where Maharaj expounded divine wisdom.
At that moment, Jaga Gor laid at Shreehari’s feet ten large bundles of roasted green chickpea pods (chana na ola) and ten manas (approximately 22.5 kg) of fresh white sesame seeds harvested from his own farm. Beholding his pure love, Maharaj ate a handful of sesame seeds and enjoyed several pods of roasted chickpeas. Maharaj then commanded: “Distribute this entire harvest as holy prasad among the sants!” Maharaj then placed a handful of sesame directly into the mouth of Sadguru Brahmanand Swami!
Knowing Jaga Gor’s deep reverence toward him, Brahmanand Swami remarked with a knowing smile: “Today, Jaga Rajgor has liberated generations of his ancestors through these simple grains of roasted chickpeas!” Hearing Swami’s mysterious words, Shreeji Maharaj smiled gently. He then took double handfuls of sesame and chickpeas and flung them high into the open sky!
At that very instant, the entire assembly witnessed an astounding celestial sight: the departed ancestors of Jaga Gor manifested visibly in the sky, clad in radiant, transcendental bodies (divya-deha), joyfully catching the sanctified grains showered by the Lord’s own hands! Jaga Gor and his assembled relatives watched in awe as their ancestors received the mahaprasad and ascended directly to the eternal bliss of Akshardham! Seeing this incredible redemption with their own eyes, the assembly erupted in thunderous cries of: “Ohoho! All glory to Lord Swaminarayan!”
Sadguru Nishkulanand Swami commemorates these blessed devotees of Gadhpur in Bhaktachintamani (Chapter 112, Verse 56):
નાથો હકો મૂળજી રામજી, આંબો ખોડો ભાવસાર હરજી..!
રાજો જગો ને કેશવ કહીએ, રૂડા ભક્ત રાજગર લહીએ..!!
The historic sanctified dwelling of Jaga Rajgor, located behind Amra Khachar’s house in Gadhada’s Rajgor quarter, stands to this day as a monument of divine grace.
- From the reflections on the Muktas of Shri Bhaktachintamani… 🙇🏻♂️🙏