એકવખત મેથાણ ગામે પ્રતિષ્ઠિત હરિભક્ત અજા પટેલને ત્યાં સત્સંગી ભોજા ગઢવી મહેમાન બનીને આવ્યા.
Gujarati
મેથાણના અજા પટેલની સત્સંગી ખુમારી અને ભોજા ગઢવીનો પક્ષ
એકવખત ઝાલાવાડના મેથાણ ગામે મોટા ખેડૂત અને પ્રતિષ્ઠિત હરિભક્ત અજા પટેલને ઘેર સત્સંગી ભોજા ગઢવી પધાર્યા. બંને સત્સંગીઓ અત્યંત હેતથી મળ્યા અને અજા પટેલે પોતાના ઘેર ભોજા ભગતની ઉત્તમ મહેમાનગતિ કરી. ભોજા ભગતને શરીરે ઘા વાગેલા હોવાથી અજા પટેલે પોતે નિત્ય તેમને ગરમ પાણીએ નવરાવતા અને ગામમાંથી વૈદ્યરાજને બોલાવી ઘા પર નિયમિત પાટા-પીંડી કરાવતા. ગામમાં પૂંજાભાઈ, કાકાભાઈ અને અન્ય બ્રાહ્મણ સત્સંગીઓ રહેતા હતા; તેઓ રોજ રાત્રે પરવારીને અજા પટેલની ડેલીએ આવતા અને ભોજા ભગત પોતાની અનોખી ચારણી શૈલીમાં સૌને શ્રીહરિના મહિમાની રસભરી વાતો સંભળાવતા.
આ સત્સંગની જાણ ધ્રાંગધ્રાના એક અદેખા વૈરાગી ગોપાળદાસને થઈ. આ ગોપાળદાસ પહેલેથી જ સ્વામિનારાયણ સત્સંગનો ભારે દ્વેષી અને ગામડાઓમાં ઉપદ્રવ કરવામાં પાવરધો હતો. અજા પટેલ તે પંથકના મોટા વગદાર ખેડૂત હતા અને આજુબાજુના ગામોમાં તેમની સત્સંગી તરીકે ઊંચી પ્રતિષ્ઠા હતી, તેથી ગોપાળદાસ તેમના પ્રત્યે અદેખાઈથી બળતો હતો. તેણે નક્કી કર્યું કે ઝાલાવાડમાંથી સત્સંગનું નામનિશાન મિટાવી દેવું અને ભોજા ગઢવીને ગામમાંથી હાંકી કાઢવા!
ગોપાળદાસ પોતાના અન્ય સાધુ-ચેલાઓને લઈને મેથાણની ભાગોળે આવ્યો અને અન્ન-જળ ત્યાગી ઉપવાસનું નાટક કરવા બેસી ગયો. તેણે અજા પટેલ તથા ગામલોકોને કહેવરાવ્યું: “જો તમે ભોજા ગઢવીને ગામ બહાર નહીં કાઢો, તો અમે અન્ન-જળ નહીં લઈએ અને અહીં જ ભૂખે મરી જઈ તમારા પર હત્યા વહોરીશું!” અજા પટેલ પૂર્ણ નિષ્ઠાવાન સત્સંગી હતા, તેથી તેમણે આ ઢોંગી બાવાઓની ગર્ભિત ધમકીઓને જરાય ગણકારી નહીં અને પોતાના નિત્ય સત્સંગમાં અડગ રહ્યા.
આમને આમ બાવાઓના ઉપવાસને ત્રણ દિવસ વીતી ગયા. મામલો ઉગ્ર બનતો જોઈ અજા પટેલ ધ્રાંગધ્રાના દરબારને સત્ય હકીકત જણાવવા ગયા. પાછળથી અજા પટેલના કુટુંબીજનો ડરી ગયા કે જો આમાંથી કોઈ બાવો મરી જશે તો રાજ્ય આખા કુટુંબને જેલમાં પૂરશે અને દંડ કરશે. આથી કુટુંબીજનો અને ગામના કેટલાક કુસંગીઓએ ભેગા મળી ભોજા ભગત પર દબાણ કર્યું. પરમ વિવેકી ભોજા ગઢવી પરિસ્થિતિ પારખી ગયા અને કોઈને ભારરૂપ ન બનવા સારુ રાતોરાત આઠ-દસ કિલોમીટર દૂર આવેલા રાજ-ચરાડી ગામે ચાલ્યા ગયા.
ભોજા ગઢવીના જતાં જ કપટી વૈરાગીઓનો સ્વાર્થ સિદ્ધ થયો! તેમણે તત્કાળ ઉપવાસ સમેટી લીધા અને માલપૂડાની રસોઈ બનાવી મીજબાની ઉડાવવા લાગ્યા. જ્યારે અજા પટેલ ધ્રાંગધ્રાથી પાછા ફર્યા અને સમગ્ર ઘટના જાણી, ત્યારે તેઓ અત્યંત ક્રોધિત થઈ ગયા! તેમણે પોતાના ભાઈઓ અને કુટુંબીજનોને બરાબરનો ઠપકો આપતાં કહ્યું: “તમે એક નિર્દોષ સાચા સત્સંગીને ગામ બહાર કાઢીને રાજી થાવ છો? ભોજા ભગતે એ ઢોંગી બાવાઓનું શું બગાડ્યું હતું કે તમે તેમના પાખંડ સામે ઝૂકી ગયા? તમે સહેજ પણ વિચાર કર્યા વગર આપણા આંગણે આવેલા ભગવાનના ભક્તનું અપમાન કર્યું! હવે જાવ અને એ ઢોંગી બાવાઓની મીજબાની બંધ કરાવો, નહીંતર તમારા મૂક અપરાધનું પાપ ક્યારેય નહીં ધોવાય!”
અજા પટેલે ગર્જના કરતાં કહ્યું: “તમે સાક્ષાત્ પૂર્ણપુરુષોત્તમ શ્રીહરિના એક ભક્તની લાજ ન જાળવી અને લફંગા વૈરાગીઓના દાસ બની ગયા? જાવ, આજથી તમે મારા ભાઈઓ નથી અને મારે તમારી સાથે કોઈ સંબંધ નથી!” અજા પટેલે તત્કાળ રાજ્યના સિપાઈઓને બોલાવી એ તમામ ઉપદ્રવી વૈરાગી બાવાઓને ગામની સીમ બહાર હાંકી કઢાવ્યા. તેમણે લૌકિક વ્યવહાર કે કુટુંબના મોહની પરવા કર્યા વગર છડેચોક ભગવાનના સાચા ભક્તનો પક્ષ રાખી સત્સંગની ખુમારી બતાવી.
- શ્રીહરિચરિત્રામૃતસાગરમાંથી… 🙇🏻♂️🙏
Hindi
मेथाण के अजा पटेल की सत्संगी खुमारी और भोजा गढ़वी का दृढ़ पक्ष
एक समय झालावाड़ के मेथाण गाँव के प्रतिष्ठित पाटीदार और निष्ठावान हरिभक्त अजा पटेल के घर सत्संगी भोजा गढ़वी पधारे। दोनों भक्तों का मिलन अत्यंत आत्मीय रहा और अजा पटेल ने अपने घर भोजा भगत का श्रेष्ठ आतिथ्य किया। भोजा भगत के शरीर पर गहरे घाव लगे थे, अतः अजा पटेल स्वयं नित्य उन्हें गर्म जल से स्नान कराते और गाँव से वैद्यराज को बुलाकर घावों की मरहम-पट्टी करवाते थे। गाँव में पूंजाभाई, काकाभाई तथा अन्य सत्संगी ब्राह्मण रहते थे; वे प्रतिदिन रात्रि को कार्य से निवृत्त होकर अजा पटेल के आँगन में एकत्र होते और भोजा भगत अपनी चारणी शैली में सबको श्रीहरि की दिव्य लीलाओं का रसपान कराते।
इस सत्संग का समाचार ध्रांगध्रा के एक ईर्ष्यालु बैरागी गोपालदास तक पहुँचा। यह गोपालदास पहले से ही स्वामीनारायण सत्संग का घोर विरोधी और गाँव-गाँव उपद्रव मचाने में कुख्यात था। अजा पटेल उस अंचल के प्रभावशाली कृषक थे और आसपास के गाँवों में उनकी सत्संगी के रूप में उच्च प्रतिष्ठा थी, जिससे गोपालदास उनके प्रति द्वेष की ज्वाला में जलता था। उसने ठान लिया कि झालावाड़ से सत्संग का प्रभाव मिटा देना है और भोजा गढ़वी को गाँव से खदेड़ना है!
गोपालदास अपने चेलों को साथ लेकर मेथाण गाँव के सीमारेखा पर आ धमका और अन्न-जल त्यागकर अनशन का नाटक रचने लगा। उसने अजा पटेल और ग्रामीणों को धमकी भिजवाई: “यदि तुमने भोजा गढ़वी को गाँव से बाहर नहीं निकाला, तो हम अन्न-जल ग्रहण नहीं करेंगे और यहीं प्राण त्यागकर तुम्हारे सिर ब्रह्महत्या का पाप मढ़ देंगे!” अजा पटेल परम निष्ठावान सत्संगी थे, अतः उन्होंने पाखंडी साधुओं की इस गीदड़भभकी पर तनिक भी ध्यान नहीं दिया और अपनी नित्य भक्ति में लीन रहे।
इस प्रकार तीन दिन बीत गए। स्थिति को बिगड़ते देख अजा पटेल ध्रांगध्रा के राजा को सत्य से अवगत कराने गए। उनके पीछे अजा पटेल के परिवारजन भयभीत हो गए कि यदि इनमें से कोई बैरागी मर गया, तो राजा पूरे परिवार को कारागार में डाल देगा और भारी दंड लगाएगा। इस भय से परिवार के लोगों और कुछ विरोधियों ने मिलकर भोजा भगत पर गाँव छोड़ने का दबाव बनाया। परम विवेकशील भोजा गढ़वी स्थिति को भांप गए और किसी पर विपत्ति न आए, इसलिए वे चुपचाप रात्रि में ही आठ-दस किलोमीटर दूर स्थित राज-चराडी गाँव चले गए।
भोजा गढ़वी के जाते ही धूर्त बैरागियों का कुचक्र सफल हो गया! उन्होंने तुरंत अनशन समाप्त किया और मालपुए की रसोई बनाकर दावत उड़ाने लगे। जब अजा पटेल ध्रांगध्रा से लौटे और उन्हें इस पूरे घटनाक्रम का पता चला, तो उनका क्रोध सातवें आसमान पर पहुँच गया! उन्होंने अपने भाइयों और परिवार को कड़ी फटकार लगाते हुए कहा: “तुम एक निर्दोष और सच्चे सत्संगी को गाँव से बाहर निकलवाकर प्रसन्न हो रहे हो? भोजा भगत ने उन ढोंगी साधुओं का क्या बिगाड़ा था कि तुम उनके षड्यंत्र के आगे झुक गए? तुमने तनिक भी विवेक किए बिना अपने घर आए प्रभु-भक्त का निरादर कर दिया! अब जाओ और उन ढोंगियों की दावत बंद करवाओ, अन्यथा तुम्हारा यह अपराध कभी क्षम्य नहीं होगा!”
अजा पटेल ने गरजते हुए कहा: “तुमने साक्षात् भगवान स्वामीनारायण के एक निष्कपट भक्त की मर्यादा नहीं रखी और लंपट बैरागियों के गुलाम बन गए? जाओ, आज से तुम मेरे भाई नहीं हो और मेरा तुमसे कोई नाता नहीं है!” अजा पटेल ने तत्काल राज्य के सैनिकों को बुलाकर उन सभी उपद्रवी बैरागियों को गाँव की सीमा से बाहर खदेड़ दिया। उन्होंने कुल-कुटुंब और सांसारिक लोकलाज की परवाह किए बिना डंके की चोट पर भगवान के भक्त का पक्ष लेकर सत्संग की सच्ची खुमारी का परिचय दिया।
- श्रीहरिचरित्रामृतसागर से… 🙇🏻♂️🙏
English
Aja Patel of Methan: Fierce Devotional Solidarity and Defending Bhoja Gadhvi
In the Jhalawad village of Methan lived Aja Patel, an influential, prosperous farmer and staunch disciple of Bhagwan Swaminarayan. Once, Bhoja Gadhvi, a devout fellow disciple, arrived at his home as an honoured guest. Aja Patel received him with deep affection and exquisite hospitality. Because Bhoja Gadhvi was suffering from physical wounds, Aja Patel personally bathed him daily in warm water and engaged a local physician to cleanse and dress his injuries. Other local devotees, including Punjabhai, Kakabhai, and pious Brahmin seekers, gathered each evening at Aja Patel’s courtyard, where Bhoja Bhagat recited stirring devotional narratives of Shreehari in his mesmerizing, traditional Charani poetic style.
Word of these flourishing spiritual assemblies reached Gopal Das, an antagonistic Vairagi ascetic from Dhrangadhra. Harboring deep-seated jealousy toward the Swaminarayan faith, Gopal Das despised Aja Patel’s moral standing and the expanding influence of Satsang across the region. Determined to disrupt the fellowship, he plotted to drive Bhoja Gadhvi out of Jhalawad.
Gathering a band of hostile mendicants, Gopal Das marched to the outskirts of Methan and staged a public hunger strike, renouncing food and water. He sent an ultimatum to Aja Patel and the village elders: “Unless you expel Bhoja Gadhvi from your village immediately, we shall fast unto death and let the mortal sin of our demise fall upon your heads!” As an unwavering devotee of God, Aja Patel refused to be intimidated by their theatrical blackmail, remaining steadfast in his routine hospitality and devotion.
Three days elapsed while the mendicants maintained their stubborn vigil. Sensing potential unrest, Aja Patel rode to Dhrangadhra to present the facts directly to the ruling monarch. In his absence, Aja Patel’s timid family members panicked, dreading that if an ascetic perished, the royal authorities would confiscate their lands and imprison the family. Pressured by these fearful relatives and village skeptics, Bhoja Gadhvi—a saintly soul of profound tact—chose to quietly depart in the dead of night to avoid causing hardship to his host, walking eight kilometers to the village of Raj-Charadi.
With Bhoja Gadhvi gone, the deceitful ascetics instantly called off their ‘fast unto death’ and celebrated their deceit by feasting merrily on lavish fried delicacies (malpuda). When Aja Patel returned from Dhrangadhra and discovered what had transpired, his righteous fury erupted like a volcano! He severely rebuked his brothers and relatives: “Do you dare celebrate expelling a blameless, saintly devotee of God from our home? What crime did Bhoja Bhagat ever commit against those fraudulent wanderers that you surrendered so cowardly to their bluff? Without a shred of discernment, you disgraced an exalted devotee who sought our shelter! Go immediately and put an end to their feast, or the guilt of your silent treachery will never be wiped clean!”
Aja Patel proclaimed thunderously: “You failed to protect the honor of a genuine servant of Supreme Lord Swaminarayan, becoming subservient to rogue mendicants! From this day forward, you are no brothers of mine, and all kinship between us is severed!” Without a moment’s hesitation, Aja Patel summoned state constables and had the disruptive mendicants forcibly evicted from the village boundary. Casting aside all fear of worldly opinion and familial ties, he fearlessly stood in absolute solidarity with a servant of God, setting an enduring standard of devotional fidelity.
- From Shri Haricharitamrutsagar… 🙇🏻♂️🙏