એકવખત શ્રીજીમહારાજ માણકી ઘોડીએ અસવાર થઇને સુરાખાચર સોમલાખાચર આદિ કાઠીભકતો સાથે ગામ સમઢીયાળા થઇને સાજડીયાળી નજીક ખોખરાની નદીએ ઘોડા પાવા ઉભા રહ્યા.
Gujarati
ખોખરાની નદી અને શ્રીજી મહારajનું મુહૂર્ત
એકવખત શ્રીજીમહારાજ માણકી ઘોડીએ અસવાર થઇને સુરાખાચર સોમલાખાચર આદિ કાઠીભકતો સાથે ગામ સમઢીયાળા થઇને સાજડીયાળી નજીક ખોખરાની નદીએ ઘોડા પાવા ઉભા રહ્યા. એવામાં કોઇએ ગામના હરિભક્ત કાના પટેલ ને વસતા પટેલ ને સમાચાર દીધા કે તમારા ભગવાન સ્વામિનારાયણ ગામની નદીએ હાલ પધાર્યા છે. સમાચાર મળતા જ બેઉ હરિભક્તો દોડતા આવ્યા ને શ્રીજીમહારાજને દંડવત કરીને પગે લાગ્યા. શ્રીહરિને પોતાને ગામ લઇ જવા ઘણો આગૃહ કર્યો પણ શ્રીહરિ કહે કે આજ મોડું થશે, હજુ ઘણો પંથ કાપવો છે, તો થોડીવાર આહી જ નદીની પટમાં જ બેસીએ. સૌ ત્યાં જ નદીના પટમાં જ બેઠા.
એ સમયે કાનો પટેલ શ્રીહરિને બે હાથ જોડીને બોલ્યા કે હે મહારાજ..! અમારા ગામમાં ગોર-બૃહ્મણનું એકોય ખોરડું નથી તે કાંક સારા મુહુરત કે વાવણીયા જોડવા હોય તો કોને પુછીને કરીએ..? ત્યારે શ્રીહરિ હસ્યાને બોલ્યા કે કાના ભગત..! જે કાજ શરુ કરો એમા ’સ્વામિનારાયણ… સ્વામિનારાયણ..!’ એમ હરિનામ સ્મરણ કહીને વાવણીયા નુ કાજ શરુ કરવું એજ તમારે સૌથી મોટું મુહૂર્ત..!
વળી તેમણે ફરીને પુછયુ કે હે મહારાજ..! અમે નવા ખોરડાં કરઇ તો એ વખતે કેમ કરીને અમારે વાસ્તુ-પૂજન વગેરેનુ મુહૂર્ત કરવું કે ?
શ્રીહરિ કહે કે તમારે નવા ઘરમા શિક્ષાપત્રી પધરાવીને તેની આગળ દિવો કરવો, ને સૌ એ ’સ્વામિનારાયણ…સ્વામિનારાયણ.’ એમ ભજન કરવું એજ સૌથી મોટું મુહૂર્ત…! તમારા બધાય સંકટને અમે દૂર કરશું.
બને સત્સંગી ભાઇઓ એ શ્રીહરિની આજ્ઞાને જીવ્યા ત્યાં લગણ શિરોમાન્ય કરી.
- શ્રી હરિચરિત્ર ચિંતામણિમાંથી…
🙇🏻♂️🙏
Hindi
खोखरा नदी और श्रीजी महाराज का पावन मुहूर्त
एक समय पूर्णपुरुषोत्तम भगवान श्रीजी महाराज अपनी प्रिय माणकी घोड़ी पर सवार होकर, सूरा खाचर, सोमला खाचर आदि निष्ठावान काठी भक्तों के साथ समढियाळा गाँव होते हुए पधार रहे थे। साझडियाळी के समीप जब वे खोखरा नदी के तट पर पहुँचे, तो घोड़ों को जल पिलाने के लिए वहाँ रुके।
उसी समय किसी ग्रामीण ने गाँव के अनन्य हरिभक्त काना पटेल और वस्ता पटेल को समाचार दिया कि, “आपके भगवान स्वामिनारायण अभी गाँव की नदी पर पधारे हैं!” यह मंगल समाचार सुनते ही दोनों हरिभक्त दौड़े-दौड़े आए और अत्यंत भावविभोर होकर श्रीजी महाराज के पावन चरणों में साष्टांग दंडवत प्रणाम किए। दोनों भाइयों ने श्रीहरि से अपने गाँव और घर पधारने का अत्यंत आग्रह किया। परंतु श्रीहरि ने स्नेहपूर्वक कहा, “आज विलंब हो जाएगा, अभी हमें आगे लंबा पंथ तय करना है। अतः थोड़ी देर यहीं नदी के रेतीले तट (पट) पर बैठते हैं।” तत्पश्चात श्रीजी महाराज और सभी काठी भक्त नदी के शांत तट पर ही बैठ गए।
उस समय काना पटेल ने दोनों हाथ जोड़कर अत्यंत विनम्रता से श्रीहरि से प्रार्थना की, “हे महाराज! हमारे गाँव में एक भी गौर-ब्राह्मण (पुरोहित/ज्योतिषी) का घर नहीं है। ऐसे में जब हमें खेती के लिए शुभ मुहूर्त निकालना हो या हल-बैल (वावणीया) जोतने हों, तो हम भला किससे पूछकर करें?” उनकी निष्कपट बात सुनकर अंतर्यामी श्रीहरि मंद-मंद मुस्कुराए और बोले, “काना भगत! आप जो भी शुभ कार्य प्रारंभ करें, उसमें ‘स्वामिनारायण… स्वामिनारायण…!’ इस प्रकार भगवान के पवित्र नाम का स्मरण करके हल जोतना और बुवाई करना आरंभ कर देना। भगवान के नाम का यह स्मरण ही आपके लिए संसार का सबसे बड़ा और सर्वश्रेष्ठ मुहूर्त है!”
पुनः उन्होंने जिज्ञासावश पूछा, “हे महाराज! जब हम नया घर (खोराडू) बनाएं, तब हमें गृह-प्रवेश, वास्तु-पूजन आदि के लिए किस प्रकार मुहूर्त करना चाहिए?”
श्रीहरि ने परम कृपा बरसाते हुए कहा, “अपने नए घर में परम पवित्र ग्रंथ ‘शिक्षापत्री’ को पधराना और उसके सम्मुख शुद्ध घी का दीपक प्रज्वलित करना। फिर घर के सभी सदस्य मिलकर एकचित्त होकर ‘स्वामिनारायण… स्वामिनारायण…’ महामंत्र का संकीर्तन और भजन करना। यही आपके लिए सबसे बड़ा और श्रेष्ठतम वास्तु-मुहूर्त है! आपके जीवन के समस्त संकटों और विघ्नों को हम स्वयं दूर करेंगे।”
दोनों सत्संगी भाइयों ने श्रीहरि के इन वचनों को अपने जीवन पर्यंत शिरोधार्य किया और सदा भगवद्-आज्ञा में जीवन व्यतीत किया।
- श्री हरिचरित्र चिन्तामणि से…
🙏
English
The Khokhra River and Shriji Maharaj’s Auspicious Muhurt
Once, the Supreme Lord Shriji Maharaj, riding His beloved mare Manki and accompanied by staunch Kathi devotees including Sura Khachar and Somla Khachar, was travelling via the village of Samadhiyala. Near Sajdiyali, they halted on the banks of the Khokhra River to let the horses drink water and rest.
Meanwhile, a villager informed the local devout devotees, Kana Patel and Vasta Patel: “Your Bhagwan Swaminarayan has arrived right here at the river near our village!” Overjoyed upon hearing this auspicious news, both devotees came running in haste. With immense devotion, they offered prostrations (dandvat pranam) at Shriji Maharaj’s lotus feet and paid their humble respects. They fervently pleaded with Shri Hari to grace their home in the village. However, Shri Hari gently remarked, “It will be late today, and We still have a long journey ahead. Let us sit together here on the soft riverbed for a little while.” Everyone then sat comfortably in the sandy bed of the Khokhra River.
At that moment, Kana Patel folded his hands and prayed with utmost humility: “O Maharaj! In our village, there is not a single family of a Brahmin priest or astrologer. Whenever we need to determine an auspicious time (muhurt) for farming or harnessing the ploughs for sowing crops (vavaniya), whom should we consult?” Hearing his sincere concern, the benevolent Shri Hari smiled warmly and said, “O Kana Bhagat! Whatever work you commence, chant the sacred divine name ‘Swaminarayan… Swaminarayan…!’ with sincere devotion and begin your sowing. The remembrance of God’s holy name is itself the greatest and most auspicious muhurt for you!”
Kana Patel then inquired further: “O Maharaj! When we construct a new home, how should we perform the house-warming ceremony (Vastu-pujan) and determine its auspicious timing?”
Shri Hari showered His grace and revealed, “In your new house, respectfully enshrine the sacred scripture Shikshapatri and light a sacred lamp before it. Then, let everyone sit together and sing the divine Swaminarayan… Swaminarayan… mahamantra. That devout worship is itself the supreme and most auspicious muhurt! We shall personally eradicate every obstacle and adversity from your life.”
Both faithful satsangi brothers enshrined Shri Hari’s divine command (agna) in their hearts, holding it supreme throughout their entire lives.
- From Shri Haricharitramrut Chintamani…
🙏