સદગુરુ રામાનંદ સ્વામીએ શ્રીસહજાનંદ સ્વામી ને પોતાની ગાદીએ બેસારયા ને થોડે જ સમયે પોતે અક્ષરધામગમન કર્યું.
Gujarati
માંગરોળના વજરૂદ્દીન રાજા અને સમાધિ પ્રકરણ
સદગુરુ રામાનંદ સ્વામીએ શ્રીસહજાનંદ સ્વામી ને પોતાની ગાદીએ બેસારયા ને થોડે જ સમયે પોતે અક્ષરધામગમન કર્યું. એ બાદ સત્સંગમાં સાડા બાર નાના-મોટા ભગવાનો થયા ને સત્સંગ મા રઘુનાથદાસ વગેરે શ્રીહરિને ગુરુપદે સ્વીકારી પણ ન શક્યા. સદગુરુ મુકતાનંદ સ્વામી ભૂજ વિચરણમા ગયા ને એ સમે શ્રીહરિએ પોતાના એશ્વર્યનો દોર છૂટ્ટો મુકયો. હિમાલયના ગીરીશીખરોથી નાના એવા ગામ ઝરણા-પરણાં થી પૃગટ પૃભુને શોધતા આવેલા શીતલદાસ ને સૌપૃથમ લોજ આશ્રમમાં સમાધી કરાવી ને ધામોધામના દર્શન કરાવ્યા.
શ્રીહરિએ માંગરોળમાં સમાધી પૃકરણ શરુ કર્યું. તયારબાદ તો જાણે શ્રીહરિએ પોતાના ઐશ્વર્યથી નાના-મોટા અબાલવૃદ્ધને દિવ્ય દર્શન કરાવીને પોતાના ભગવાનપણાની પૃતિત કરાવી. ઘણાય ને પ્રથમદર્શને, ઘણાય ને દ્રષ્ટી થતા, સોટી અડાડતા, ઝાંઝર નૂપુર નો અવાજ સાંભળતા લોકોને દુર્લભ સમાધી થવા લાગી. જે સમાધિ ને પૃભુદરશન માટે પુર્વે ઋષીઓ હજારો વર્ષોની સાધના કરતા રાફડા થઇ જાતા એ દિવ્યદરશન સૌને એક ચપટી વગાડતા થતા હતા. રામ ઉપાસી રામને દેખે, કૃષ્ણ ઉપાસી કૃષ્ણ ને પેખે..! હનુમાન તણા હનુમાન, જેવો ભાવ તેવો ભગવાન..!!
આ વાત માંગરોળના એ સમયના મુસ્લીમ રાજા વજરૂદ્દીન ને મળી, પોતે બહુ મુમુક્ષુ હતા તે મનમાં થયું કે કુરાનેશરીફ પૃમાણે ઇશ્વર આ દુનિયામાં હોય નહી પણ એમના ઓલીયા પધાર્યા હશે. પોતાના રાજમાં જ શ્રીહરિનો આવો પ્રબળ પૃતાપ સાંભળીને પોતાને મનમા સંકલ્પ થયો કે રખે ને ઇશ્વર હોય તો મારે આ જીવતરે દર્શન કરવા રહી જાય..! નહીતર રાજમાંથી કાઢી મેલું એમ વિચારીને પોતાના કાજીને શ્રીહરિના પૃતાપની ખરાઇ કરવા મોકલ્યા. શ્રીહરિની સભામાં કાજી આવ્યા એટલે પોતે ઉભા થઇને યોગ્ય આસન આપીને માન-પાનથી બેસાડ્યા. કાજીએ શ્રીહરિને પોતાના ખૂદા કે પયગંબર સાહેબને દેખાડવા કહ્યું, ત્યારે શ્રીહરિ કહે કે તમે તો રાજાના દિવાન છોવ તે કાંઇક આડુ અવળું થઇ જાય તો રાજને તકલીફ થાય. એ સાંભળી ત્યારે કાજી બોલ્યા કે માંગરોળના રાજા વજરૂદ્દીન ના કહેવાથી જ પોતે આવ્યા છે માટે મને દેખાડો એમ વાત કરી. શ્રીહરિએ એમને બંદગી કરવા કહ્યું એટલે કાજીને પોતાની નમાઝની મુદ્રામાં બેઠા ને બંદગી કરી એટલે એમને શ્રીહરિએ સમાધી કરાવીને સૌપૃથમ એમને નરકના દુખ દેખાડ્યા એટલે એ ખૂબ ત્રાસ ને પામ્યા. ત્યારે શ્રીહરિ કહે કે આ તો હજુ રાખના દુખ છે, સાચા દુખ તો મરીને ભોગવવાના એ તો નિશ્ચે છે જ..! ત્યારે કાજી કહે કે આ દુખ દુર કેમ થાય ? ત્યારે શ્રીહરિ કહે કે એ તો સ્વામિનારાયણ…! સ્વામિનારાયણ..! એમ ભજન કરો તો થાય. એ સાંભળી ને કાજી ઉત્સુકતા સાથે બોલ્યા કે આ દૂખ ટળે પછે કેવું સુખ મળે? ત્યારે શ્રીહરિએ ફરીને એમને સમાધિ કરાવીને અક્ષરધામના સુખના દિવ્ય દર્શન કરાવ્યા. एक લાખ ને એંસી હજાર, ઓલીયા કરે અરજ ઉચ્ચાર..! દિઠા નયા ઘણા પીરાનપીર, કરે સ્તુતિ નમાવીને શીર..!!
સમાધીમા અક્ષરધામમા સુવર્ણ સીહાસને પુર્ણપુરુષોતમ નારાયણ ના દર્શન થયા ને એક લાખ એસી હજાર ઓલીયા કે નૂરી ફિરસ્તાઓ એમણે પરવરદિગારને બંદગી કરતા દેખ્યા, કાજીને પરિપૂર્ણ નિશ્ચય થયો, ને રાજમા જઇને રાજા વજરૂદ્દીન ને વાત કરી. રાજા પોતે પણ આવ્યા ને શ્રીહરિના આશ્રિત થયા ને માંગરોળમા પોતે શ્રીહરિને ચાર મહીના રોક્યા.
- સદગુરુ શ્રી અદભૂતાનંદ સ્વામીની વાતોમાંથી…
🙇🏻♂️🙏
Hindi
मांगरोल के राजा वजरुद्दीन और समाधि प्रकरण
सद्गुरु श्री रामानंद स्वामी ने श्रीसहजानंद स्वामी को जेतपुर में अपनी पावन गद्दी पर आसीन किया और इसके कुछ ही समय पश्चात वे स्वयं नित्य अक्षरधाम गमन कर गए। रामानंद स्वामी के अंतर्धान होने के उपरांत सत्संग में परीक्षा की घड़ी आई; करीब साढ़े बारह छोटे-बड़े स्वयंभू भगवान प्रकट हो गए और रघुनाथदास आदि कतिपय लोग श्रीहरि को गुरुपद पर स्वीकार न कर सके। उसी समय सद्गुरु मुक्तानंद स्वामी सत्संग विचरण हेतु कच्छ-भुज पधारे हुए थे। ऐसे समय में श्रीहरि ने अपने असीम और अलौकिक ईश्वरीय ऐश्वर्य की बागडोर खोल दी।
सर्वप्रथम, हिमालय की दुर्गम पर्वतमालाओं के छोटे से गाँव झरना-परणा से साक्षात प्रकट प्रभु की खोज में आए शीतलदास को श्रीहरि ने लोज आश्रम में एक ही संकल्प से समाधि कराकर धामो-धाम के अलौकिक दर्शन कराए और अपनी सर्वोपरि निष्ठा दृढ़ कराई।
इसके पश्चात श्रीहरि ने मांगरोल की पावन भूमि पर ऐतिहासिक ‘समाधि प्रकरण’ का शुभारंभ किया। फिर तो मानो श्रीहरि ने अपने अद्भुत सामर्थ्य और ऐश्वर्य से आबाल-वृद्ध, छोटे-बड़े सभी जीवों को अलौकिक दर्शन कराकर अपने साक्षात पूर्ण परमात्मा होने की प्रत्यक्ष प्रतीति करा दी। कई मुमुक्षुओं को श्रीहरि के प्रथम दर्शन मात्र से, कई को उनकी दिव्य कृपादृष्टि पड़ते ही, किसी को श्रीहरि की छड़ी का स्पर्श होते ही, तो किसी को प्रभु के झांझर और नूपुर की मधुर झंकार सुनते ही दुर्लभ समाधि लग जाती थी। जिस समाधि और भगवद्-दर्शन की प्राप्ति के लिए प्राचीन काल में ऋषि-मुनि हजारों वर्षों तक कठोर तपस्या करते थे और उनके शरीरों पर दीमकों के बाम्बी (राफड़े) बन जाते थे, वही दुर्लभ दिव्य दर्शन श्रीहरि के अनुग्रह से चुटकी बजाते ही सुलभ होने लगे। “राम उपासी रामने देखे, कृष्ण उपासी कृष्ण ने पेखे..! हनुमान तणा हनुमान, जेवो भाव तेवो भगवान..!!” अर्थात, जो जिस स्वरूप का उपासक था, उसे समाधि में उसी इष्टदेव के दर्शन होते थे। श्रीराम के उपासक को श्रीराम, श्रीकृष्ण के उपासक को श्रीकृष्ण और हनुमानजी के उपासक को पवनपुत्र हनुमानजी के साक्षात दर्शन होते थे—जीव का जैसा भाव होता, वैसा ही भगवान का स्वरूप उसे दृष्टिगोचर होता था।
यह अद्भुत समाचार उस समय मांगरोल के मुस्लिम शासक राजा वजरुद्दीन तक पहुँचा। राजा स्वयं अंतःकरण से अत्यंत मुमुक्षु और सत्य के खोजी थे। उनके मन में विचार आया कि पवित्र कुरान-ए-शरीफ के अनुसार खुदा (ईश्वर) सशरीर इस संसार में नहीं आते, परंतु उनके कोई महान औलिया या पैगंबर अवश्य पधारे होंगे। अपने ही राज्य में श्रीहरि के ऐसे अद्वितीय और प्रबल प्रताप की चर्चा सुनकर राजा के मन में प्रबल संकल्प उठा: “कदाचित यदि यह स्वयं खुदा या सच्चे ईश्वर हों, तो इस मनुष्य जन्म में उनके दर्शन से मैं वंचित न रह जाऊँ! और यदि कोई ढोंगी हो, तो मैं उसे तुरंत राज्य से निष्कासित कर दूँ।” यह सोचकर राजा ने श्रीहरि के सामर्थ्य और सत्यता की परीक्षा लेने हेतु अपने मुख्य काजी को भेजा।
काजी जब श्रीहरि की पावन सभा में उपस्थित हुए, तो अंतर्यामी श्रीहरि ने स्वयं खड़े होकर उनका यथोचित आदर-सत्कार किया और सम्मानपूर्वक उत्तम आसन पर बिठाया। काजी ने श्रीहरि से कहा, “यदि आप वास्तव में ईश्वर हैं, तो मुझे मेरे खुदा अथवा पैगंबर साहब के प्रत्यक्ष दर्शन कराइए।” तब श्रीहरि ने विनोदपूर्वक कहा, “काजी साहब! आप तो राजा के मुख्य दीवान हैं। यदि समाधि में कुछ इधर-उधर हो गया, तो राज्य को भारी संकट हो जाएगा।” यह सुनकर काजी ने दृढ़ता से कहा, “मैं स्वयं मांगरोल के राजा वजरुद्दीन के आदेश से ही यहाँ आया हूँ, अतः आप मुझे अवश्य दर्शन कराइए।”
तब श्रीहरि ने काजी से नमाज़ और बंदगी करने को कहा। काजी अपनी नमाज़ की मुद्रा में बैठकर जैसे ही बंदगी करने लगे, श्रीहरि ने अपनी दिव्य शक्ति से उन्हें तुरंत समाधि में लीन कर दिया। समाधि में सर्वप्रथम श्रीहरि ने उन्हें नर्क (दोज़ख़) की भयानक यातनाओं और असह्य दुःखों के प्रत्यक्ष दर्शन कराए। नर्क के भयानक कष्ट देखकर काजी भय और संताप से अत्यंत काँपने लगे। जब वे समाधि से जागे, तो श्रीहरि ने कहा, “यह तो अभी केवल राख के समान अल्प दुःख हैं; देहत्याग के पश्चात नर्क में जो वास्तविक यातनाएं भुगतनी पड़ती हैं, वे तो इससे भी कहीं अधिक दारुण और निश्चित हैं!” व्याकुल होकर काजी ने पूछा, “हे प्रभु! इस भीषण दुःख और नरक की यातनाओं से सदा के लिए मुक्ति कैसे मिल सकती है?” श्रीहरि ने करुणापूर्वक कहा, “‘स्वामिनारायण… स्वामिनारायण…!’ इस महामंत्र का श्रद्धापूर्वक भजन और स्मरण करने से ही इन समस्त दुःखों का समूल नाश होता है।” यह सुनकर काजी ने अत्यंत उत्सुकता से पूछा, “प्रभु! इन दारुण दुःखों के मिटने के बाद फिर कैसा परम सुख प्राप्त होता है?” तब श्रीहरि ने उन्हें पुनः समाधि में प्रवेश कराया और इस बार उन्हें दिव्य अक्षरधाम के परमानंद और अनुपम सुख के दर्शन कराए। “एक लाख ने एसी हजार, ओलिया करे अरज उच्चार..! दीठा नया घणा पिरानपीर, करे स्तुति नमावीने शीर..!!”
काजी ने समाधि में देखा कि परम दिव्य अक्षरधाम में सुवर्ण के दिव्य सिंहासन पर साक्षात पूर्णपुरुषोत्तम नारायण विराजमान हैं। उनके चरणों में एक लाख अस्सी हजार औलिया और नूरी फरिश्ते परवरदिगार की वंदना और बंदगी कर रहे हैं। अनेक पीरों के पीर सिर झुकाकर प्रभु की स्तुति कर रहे हैं। यह अलौकिक दृश्य देखकर काजी का हृदय परम शांति और पूर्ण निश्चय से भर गया। काजी ने राजमहल लौटकर राजा वजरुद्दीन को श्रीहरि के साक्षात परवरदिगार होने का समस्त वृत्तांत सुनाया। यह सुनकर राजा वजरुद्दीन स्वयं दौड़ते हुए श्रीहरि के चरणों में उपस्थित हुए, उनके अनन्य आश्रित बने और बड़े भाव से श्रीजी महाराज को चार महीने तक मांगरोल में रोककर उनकी दिव्य सेवा-भक्ति का लाभ लिया।
- सद्गुरु श्री अद्भुतानंद स्वामी की बातों से…
🙏
English
King Vajaruddin of Mangrol and the Samadhi Chapter
When Sadguru Ramanand Swami appointed Shri Sahajanand Swami as His spiritual successor to the sacred seat (Gadi) in Jetpur, he soon departed for the divine abode of Akshardham. Following his departure, the Satsang experienced a period of testing and transition. Around twelve and a half self-proclaimed “gods” arose, and certain individuals like Raghunathdas could not wholeheartedly accept Shri Hari in the role of supreme Guru. During that time, Sadguru Muktanand Swami had travelled to Bhuj in Kutch for Satsang vicharan. It was during this pivotal juncture that Shri Hari fully unveiled His infinite divine sovereignty and spiritual majesty.
First, at the Loj ashram, Shri Hari granted divine samadhi (trance) to Shitaldas—a sincere spiritual seeker who had arrived searching for the manifest Supreme Lord all the way from the remote Himalayan village of Jharna-Parna. Through this divine samadhi, Shitaldas was shown the glorious sights of all divine realms (Dhamo-dham), firmly anchoring his faith in Shri Hari’s supreme divinity.
Shri Hari then inaugurated the historic chapter of samadhi (Samadhi Prakaran) in the town of Mangrol. Thereafter, through His supreme divine powers, Shri Hari bestowed heavenly visions upon people from all walks of life—young and old, men and women—instilling in everyone an undeniable conviction of His supreme Godhead. Many devotees entered deep samadhi upon their very first glimpse of Him; others slipped into trance through His benevolent glance, the gentle touch of His stick, or simply upon hearing the delicate chiming of His anklets (zanzar). The very state of samadhi and direct vision of the Divine, for which ancient rishis and sages had practiced severe austerities for thousands of years until ant-hills formed around their bodies, was now graciously granted to ordinary souls in the mere snap of a finger. “Ram upasi Ramne dekhe, Krishna upasi Krishna ne pekhe..! Hanuman tana Hanuman, jevo bhav tevo Bhagwan..!!” Those devoted to Lord Rama beheld Lord Rama; those devoted to Lord Krishna beheld Lord Krishna; devotees of Hanumanji beheld Hanumanji—each soul experienced God in the divine form dearest to their heart!
News of these extraordinary spiritual happenings reached King Vajaruddin, the Muslim ruler of Mangrol at the time. The king was an earnest seeker of spiritual truth (mumukshu). He reflected that according to the Holy Quran, God does not dwell bodily in this mortal realm, but surely one of His great holy saints (Auliya) or divine prophets must have arrived. Hearing of Shri Hari’s immense spiritual renown within his own kingdom, King Vajaruddin thought: “If He is indeed God or a true divine messenger, I must not miss the fortune of beholding Him in this lifetime! But if He proves to be an imposter, I shall banish him from my realm.” With this intent, the king dispatched his chief royal magistrate (Kazi) to verify the truth of Shri Hari’s divine glory.
When the Kazi arrived in Shri Hari’s assembly, the omniscient Lord stood up courteously, welcomed him with great dignity, and offered him an honorable seat. The Kazi said to Shri Hari, “If you truly possess divine power, reveal to me my Khuda (Allah) or the holy Prophet.” Shri Hari playfully replied, “O Kazi Sahib! You are the King’s chief minister. If something untoward occurs to you during a trance, it might cause grave distress to the kingdom.” Hearing this, the Kazi firmly replied, “I have come here under the direct instructions of King Vajaruddin of Mangrol himself, so please grant me this vision.”
Shri Hari then asked him to engage in devout prayer (bandagi). The Kazi assumed the traditional posture of namaz and began his prayers. Instantly, Shri Hari immersed him in a profound samadhi. In that trance, Shri Hari first revealed to him the terrifying agonies and tortures of hell (narak/jahannum). Witnessing the horrifying sufferings of the damned, the Kazi was seized with immense dread and distress. Upon bringing him out of the trance, Shri Hari said, “These are merely like the afflictions of dust and ashes; the real torments that unrighteous souls endure after death in hell are far more horrifying and certain!” Trembling with fear, the Kazi pleaded, “O Lord, how can one be liberated from such excruciating suffering?” Shri Hari replied compassionately, “Such agony is dispelled only by chanting the divine holy name: ‘Swaminarayan… Swaminarayan…!’ and singing praises of the Lord.” Listening intently, the Kazi asked with eager anticipation, “Lord, once this horrific suffering is eliminated, what kind of supreme happiness is attained?” Shri Hari then plunged him into samadhi once more, this time bestowing upon him the breathtaking, divine bliss of Akshardham. “Ek lakh ne ensi hajar, Auliya kare araj uchchar..! Ditha naya ghana piran-pir, kare stuti namavine shir..!!”
In that supreme trance, the Kazi beheld Purna Purushottam Narayan reigning gloriously upon a resplendent golden throne in Akshardham. He saw one hundred and eighty thousand divine Auliyas and luminous angels (nuri firishtas) offering heartfelt prayers (bandagi) to the supreme Almighty (Parwardigar). Great spiritual masters (Piran-pir) were bowing their heads in reverent adoration. Witnessing this divine reality, the Kazi was filled with profound peace and absolute faith (nishchay). He returned to the royal court and joyfully narrated the entire revelation to King Vajaruddin. Convinced of Shri Hari’s supreme divinity, King Vajaruddin personally rushed to Shri Hari’s lotus feet, surrendered as His devoted disciple (ashrit), and reverently hosted Shriji Maharaj in Mangrol for four months, serving Him with utmost devotion.
- From the holy discourses (Vato) of Sadguru Shri Adbhutanand Swami…
🙏