ગામ બગસરા મા સથવારા પરિવારમાં મોટા સંતોના યોગે સત્સંગ થયેલો. વેલાભાઇ સથવારા એકવાર વહેલી સવારે પોતાની વાડીએ નહાવા જાતા હતા.
Gujarati
બગસરાના વેલાભાઇ અને કલાભાઇ સથવારા
ગામ બગસરા મા સથવારા પરિવારમાં મોટા સંતોના યોગે સત્સંગ થયેલો. વેલાભાઇ સથવારા એકવાર વહેલી સવારે પોતાના ઘર પાહેની પોતાની વાડીએ નહાવા જાતા હતા. વહેલી સવાર હોવાથી હજુ પુરુ અજવાળું થયું નહોતુ ને અંધારામાં ધોરિયામાં પગ મુક્તા જ એમનો પગ નીચે સર્પ દબાયો તે પગે કરડ્યો. એજ વખતે વેલાભાઇ સથવારાને પોતાના ગુરુ સદગુરુ ગુણાતિતાનંદ સ્વામીના શબ્દો યાદ આવ્યા કે સ્વામિનારાયણ મહામંત્રથી તો કાળાનાગનુ ઝેર ઉતરી જાય ને વિષય ઉડી જાય, માટે હાલતા ચાલતા ઉઠતા બેહતા સ્વામિનારાયણ… સ્વામિનારાયણ… ઉચ્ચારણ કરવું. વેલાભગત તો ત્યાજ વાડીએ જ બેહીને ભજન કરવા મંડયા. નામસ્મરણ ના પૃતાપે સર્પદંશનુ ઝેર ચડ્યું જ નહી ને પોતે રોંઢો ઢળતા પોતાના ઘરબાજુ હાલ્યા. પોતે સાંજ ઢળતા છેક ઘરે આવ્યા જાણીને ઘરના મનુષ્યે પુછયુ કે કેમ આટલા બધા મોડા આવ્યા ? ભગતે પોતાના પગે સર્પદંશ થયો બતાવીને વિગતે વાત કરીને મહામંત્રનો મહિમા સૌને સમજાવ્યો.
બગસરાના કલાભાઇ સથવારા પણ એવા જ દ્રઢ નિશ્ચયવાળા સત્સંગી હતા. એકવખત ચોમાસું પુરુ થતા ઢોરઢાંખરને નિરણ સારુ ખડ વાઢીને લાવવા સારુ ગીરના સરસઇ ગામે પોતાના ગામના બીજા ગાડાખેડુ હારે પોતે પણ ગાડું જોડીને ગયા. સવાર પડતા સૌ સરસઇ ગામ નજીક પહોંચ્યા તે શેત્રુજી નદીના પટમાં ગાડા છોડીને સૌ શીરામણ કરવા રોકાયા. કલાભગત ત્યાં નદીએ નહાયા ને રેતીમાં પુજા કરવા બેઠા. પુજાને અંતે ઠાકોરજી ને નૈવૈધ ધરવા સારુ ડાબલી ખોલી પણ પ્રસાદીની સાકર પુરી થઇ ગઇ હતી, તે પોતે ઠાકોરજીને પાછા પધરાવી ને પુજા સંકેલી ને આવ્યા. બધા ટીમણ કરવા બેઠા પણ કલાભગત બેઠા નહી એટલે બધાએ પુછયુ ત્યારે ભગત કહે કે ઠાકોરજીને નૈવૈધ ધરાવ્યા વગર મારાથી જમાશે નહી..! બધાએ ખુબ આગૃહ કર્યો પણ પોતે જમ્યા નહી. હારે ગાડાખેડુ હતા એ કહેકે કલાભગત આપડે તો ત્રણ દિવસે ઘરે પોગીશુ ત્યાં લગણ ભૂખ્યા તરસ્યા ન રહેવાય તમે જમી લયો…! પણ નિષ્ઠાવાન ભગત માન્યા જ નહી. એમને તો મનમા બસ એક જ રટણા હતી કે મારા ઠાકોરજીને નૈવેદ્ય ધરાવાયુ નહી..! એમ મનમાં સંકલ્પ કરતા સૌ પાછળ પોતાનું ગાડું ચલાવતા જાતા હતા, ત્યાં એમણે કેડાના કાંઠે સાકર ના ગાંગડાની હારો જોઇ..! ભગતને અચરજ થયું તે એક કણી ચાખી ને ખરાઇ કરી..! મનમા વિચાર કરે કે આહી વગડામાં તો સાકર ક્યાંથી હોય… રખે કોઇ પોઠયુ વાળાની ફાટ્ય માથી સાકર ઢોળાય ગય હશે, તયાતો આખી મોટી ધાર એવી જ દેખી. પોતે તો શ્રીહરિ વારે આવ્યા જાણીને રાજી રાજી થઇ ગયાને પોતાની પુજાની ડાબલી ભરી લીધી ને બીજા સારુ એક લૂગડાંમાં પોટલી પણ બાંધી લીધી. પોતે સાદ કરીને આગળ જાતા ગાડા રોકીને ખેડુઓને ભેગા કર્યા ને ઠાકોરજીને સાકર ધરાવીને બધાને વહેંચી..! બધાને મોં મીઠા કરાવ્યા એટલે બધાયે પુછયુ કે તમે સાકર નોતી ને આટલી બધી ક્યાંથી લાવ્યા એટલે કલાભગતે વિગતે વાત્ય કરી, સૌ થોડા પાછા હાલીને એજ જગ્યાએ ખરાઇ કરવા ગયા પણ ત્યાં એ જગ્યાએ કશુંય દેખાયું નહી. ત્યાતો પત્થરા સીવાય કાય હતું જ નહી, સૌને ઘણું આશ્ચર્ય થયું.
પોતાને ગામ બગસરા આવીને મંદિરે બધાને વાત કરીને સૌએ દરરોજ ઠાકોરજીને નૈવેદ્ય ધરાવીને જમવાના નિયમ લીધા.
- શ્રીહરિચરિત્રચિંતામણીમાંથી..
🙇🏻♂️🙏
Hindi
बगसरा के वेलाभगत और कलाभगत सथवारा
गाँव बगसरा के सथवारा परिवार में बड़े संतों के सत्संग-योग से भक्ति का सुंदर रंग चढ़ा था। इसी परिवार के वेलाभगत सथवारा एक दिन तड़के अपने घर के निकट स्थित अपनी वाड़ी (खेत) में स्नान करने जा रहे थे। भोर का समय होने से अभी भली-भाँति उजाला नहीं हुआ था। अँधेरे में जैसे ही उन्होंने धोरे (जल के प्रवाह-मार्ग) में पाँव रखा, उनका पैर एक विषधर सर्प पर पड़ गया और सर्प ने तुरंत उनके पैर में डस लिया।
उसी क्षण वेलाभगत को अपने गुरु सद्गुरु गुणातीतानंद स्वामी के पावन वचन स्मरण हो आए कि “स्वामिनारायण महामंत्र के प्रभाव से तो काले नाग का विष भी उतर जाता है और अंतःकरण के विषय-विकार भी नष्ट हो जाते हैं; इसलिए उठते-बैठते, चलते-फिरते निरंतर स्वामिनारायण… स्वामिनारायण… का उच्चारण करना चाहिए।” यह विचार आते ही वेलाभगत वहीं वाड़ी में बैठकर अनन्य भाव से महामंत्र का भजन करने लगे। नामस्मरण के अलौकिक प्रताप से सर्पदंश का विष उन पर बिल्कुल नहीं चढ़ा। दोपहर ढलने पर वे अपने घर की ओर लौटे।
दिन ढलते उन्हें घर लौटा देखकर परिजनों ने पूछा, “आज आने में इतनी देर क्यों हो गई?” तब भगत ने अपने पैर पर सर्पदंश का चिह्न दिखाते हुए पूरी घटना विस्तार से बताई और सभी को स्वामिनारायण महामंत्र की असीम महिमा समझाई।
बगसरा के कलाभाई सथवारा भी ऐसे ही अटूट निष्ठा और दृढ़ निश्चय वाले सत्संगी भक्त थे। एक बार वर्षा ऋतु की समाप्ति पर पशुओं के चारे (निराण) के लिए घास काटने हेतु, वे अपने गाँव के अन्य गाड़ीवानों के साथ बैलगाड़ी जोड़कर गीर के सरसई गाँव गए। भोर होते-होते सब सरसई गाँव के निकट पहुँचे और शेत्रुंजी नदी के तट पर गाड़ियाँ रोककर कलेवा (प्रातराश) करने के लिए ठहरे। कलाभगत ने शेत्रुंजी नदी में स्नान किया और रेत पर बैठकर नित्य पूजा आरंभ की। पूजा के अंत में जब ठाकुरजी को नैवेद्य अर्पण करने के लिए अपनी पूजा की डिबिया खोली, तो देखा कि प्रसादी की साकर (मिश्री) समाप्त हो चुकी थी। वे ठाकुरजी को पुनः पधराकर पूजा संकलित कर चले आए।
जब सभी गाड़ीवान भोजन करने बैठे, तब कलाभगत उनके साथ नहीं बैठे। सबने कारण पूछा तो भगत बोले, “ठाकुरजी को नैवेद्य अर्पण किए बिना मुझसे अन्न ग्रहण नहीं होगा!” सभी ने बहुत आग्रह किया, परंतु वे नहीं माने। साथ के किसानों ने समझाया, “कलाभगत! हमें घर पहुँचने में तीन दिन लग जाएँगे, तब तक इतने लंबे समय भूखे-प्यासे कैसे रहा जा सकता है? आप भोजन कर लीजिए!” किंतु निष्ठावान भगत अपने नियम पर अटल रहे। उनके हृदय में बस यही एक तड़प थी कि “आज मेरे ठाकुरजी को नैवेद्य अर्पण नहीं हो सका!”
मन में यही भाव संजोए वे अपनी बैलगाड़ी सबसे पीछे हाँकते हुए आगे बढ़ रहे थे। तभी पगडंडी के किनारे उनकी दृष्टि मिश्री (साकर) की एक कतार पर पड़ी! भगत को बड़ा आश्चर्य हुआ। उन्होंने एक डली चखकर देखा तो वह सचमुच शुद्ध मिश्री ही थी! मन में विचार आया कि इस घने जंगल में मिश्री कहाँ से आ सकती है? हो सकता है कि किसी लदनी वाले (व्यापारी) की बोरी से मिश्री गिर गई हो। परंतु आगे देखा तो वहाँ मिश्री की एक लंबी कतार बिछी हुई थी!
कलाभगत समझ गए कि दयालु श्रीहरि अपने भक्त की लाज रखने और ठाकुरजी के भोग की व्यवस्था करने स्वयं सहायता के लिए पधारे हैं! उनका हृदय आनंद से भर गया। उन्होंने तुरंत अपनी पूजा की डिबिया भर ली और अन्य लोगों के लिए भी एक वस्त्र में मिश्री की पोटली बाँध ली। फिर आगे जाती गाड़ियों को आवाज़ देकर रुकवाया, सभी गाड़ीवानों को एकत्र किया, ठाकुरजी को मिश्री का भोग लगाया और सभी को प्रसाद बाँटा।
जब सबका मुँह मीठा हो गया, तो सबने विस्मय से पूछा, “कलाभगत! आपके पास तो मिश्री नहीं थी, फिर इस बीहड़ में इतनी सारी मिश्री कहाँ से आई?” तब कलाभगत ने संपूर्ण वृत्तांत सुनाया। सबने चकित होकर उस स्थान पर जाकर देखा, परंतु वहाँ मिश्री का एक कण भी नहीं था; केवल सूखे पत्थर और कंकड़ ही पड़े थे! यह देखकर सभी श्रीहरि के अलौकिक परचे से स्तब्ध रह गए।
गाँव बगसरा लौटने के पश्चात उन्होंने मंदिर में सभी सत्संगियों को यह घटना सुनाई। इस अद्भुत प्रसंग से प्रेरित होकर सभी भक्तों ने यह दृढ़ नियम धारण किया कि वे प्रतिदिन ठाकुरजी को नैवेद्य अर्पण करके ही भोजन ग्रहण करेंगे।
- श्रीहरिचरितचिंतामणि से…
🙏
English
Velabhai and Kalabhai Sathvara of Bagasara
In the village of Bagasara, the Sathvara family had embraced the Satsang fellowship through the divine association of exalted saints. Velabhai Sathvara, a devoted member of this family, set out early one morning to bathe at his farm located near his home. As dawn had just broken and darkness still lingered, he stepped into the irrigation water channel (dhoriyo) and accidentally stepped upon a venomous snake, which immediately bit his foot.
At that critical moment, Velabhai remembered the uplifting words of his Guru, Sadguru Gunatitanand Swami: “By chanting the Swaminarayan Mahamantra, even the deadliest venom of a black cobra subsides and all worldly desires are eradicated; therefore, while walking, resting, rising, and sitting, one should constantly chant Swaminarayan… Swaminarayan…” Remembering this, Velabhagat sat right there on his farm and began chanting the Mahamantra with deep devotion. By the divine efficacy of the holy name, the snake’s venom did not spread through his body at all. As the late afternoon approached, he peacefully walked back home.
Seeing him arrive so late in the evening, his family members inquired about the delay. Velabhagat showed them the mark of the snake bite on his foot, narrated the incident in detail, and explained the supreme glory of the Swaminarayan Mahamantra to all.
Kalabhai Sathvara of Bagasara was likewise a devotee endowed with unwavering conviction and steadfast faith. Once, at the end of the monsoon season, he harnessed his bullock cart and joined other farmers from his village to travel to Sarsai village in the Gir region to cut and gather grass for their cattle. At daybreak, they reached near Sarsai village and unyoked their bullock carts in the dry bed of the Shetrunji River to partake of their morning breakfast. Kalabhagat bathed in the river and sat on the sands to perform his daily morning puja. Upon concluding his puja, when he opened his small box (dabli) to offer Naivedya (sacred food offering) to Thakorji, he discovered that the prasadi sugar crystals (sakar) had run out. Disappointed, he respectfully placed Thakorji back in his puja case and packed up his belongings.
When the other farmers sat down to eat, Kalabhagat refrained from joining them. When questioned, he humbly stated, “Without offering naivedya to my beloved Thakorji, I cannot partake of any food!” The others urged him persistently, but he remained firm. His companions reasoned, “Kalabhagat, it will take us three days to return home. You cannot stay hungry and thirsty for so long; please eat something!” Yet, the resolute devotee would not waver. His heart was consumed by only one devotional yearning: “Alas, I was unable to offer naivedya to my Thakorji today!”
With this prayerful thought in his heart, he drove his cart at the rear of the caravan along the dirt path. Suddenly, his eyes fell upon a trail of pure sugar crystals lying along the edge of the path! Astonished, he tasted a grain to verify it. He wondered how sugar could possibly appear in such a barren wilderness, guessing that perhaps a pack-bullock trader’s sack had torn. However, as he looked further, he saw an abundant ridge of pristine sugar crystals laid out ahead!
Kalabhagat instantly realized that the merciful Shri Hari had manifested this miracle to protect His devotee’s vow and accept the offering for Thakorji. Overwhelmed with divine joy, he filled his puja box with sugar crystals and tied another bundle into a cloth for the others. He called out to the carts ahead, gathered all the farmers, reverently offered the sugar as naivedya to Thakorji, and distributed the sanctified sweet prasadi to everyone.
Delighted by the unexpected treat, everyone asked, “Kalabhagat, you had no sugar earlier; where did you find so much in this wilderness?” Kalabhagat narrated the entire miraculous incident. Intrigued, they all walked back to verify the spot, but to their utter astonishment, there was not a single crystal of sugar left—only pebbles and stones remained! All were deeply awestruck by this divine miracle (parcho) of Shri Hari.
Upon returning to Bagasara, Kalabhagat shared the divine incident with the devotees at the mandir, inspiring everyone to take a firm vow (niyam) to always offer naivedya to Thakorji before having their daily meals.
- From Shri Hari Charitra Chintamani…
🙏