સંવત ૧૮૮૬ ના જેઠ સુદી દશમીએ શ્રીહરિ સ્વધામ સીધાવયા પછે સંવત ૧૯૦૨ મા મુળજી બૃહમચારી માંદા થયા.
Gujarati
મુળજી બ્રહ્મચારીની છેલ્લી સેવા અને અક્ષરધામ ગમન
સંવત ૧૮૮૬ ના જેઠ સુદી દશમીએ શ્રીહરિ સ્વધામ સીધાવયા પછે સંવત ૧૯૦૨ મા મુળજી બૃહમચારી માંદા થયા. પોતે ધામમાં જાવા સારુ શ્રીહરિને આર્તનાદ થી પૃારથના કરવા લાગ્યા. શ્રીહરિ પૃસન્ન થયા તો બૃહ્મચારીજી બોલ્યા કે હે પૃભુ મને હવે આપની સેવા મા અક્ષરધામ તેડી જાઓ. ત્યારે શ્રીહરિ કહે અમે શ્રીગોપીનાથજી મહારાજનું મંદિર બંધાવ્યું છે, એને તમે છોવરાવો પછે અમે તમને તેડવા આવીશું. બૃહ્મચારીજી એતો ઉતાવળે કડીયા બોલાવરાવીને આખાયે મંદિરને છોવરાવવાની કામગીરી તાબડતોબ ઉપાડી. સંવત ૧૯૦૪ મા બે વરહે મંદિર નુ સેવાકાર્ય પુરુ થયું.
મુળજી બૃહમચારીએ આદિ આચાર્યશ્રી રઘુવીરજી મહારાજ, સદગુરુ ગોપાળાનંદ સ્વામી, સદગુરુ નિત્યાનંદ સ્વામી, સદગુરુ ગુણાતિતાનંદ સ્વામી વગેરે ઘણાય મોટા મોટા મુક્તો ને ગઢપુર જળઝીલણી ના ઉત્સવ કરવા તેડાવ્યા. જળઝીલણીના પવિત્ર દિવસે ઠાકોરજીને ઘેલાના પવિત્ર જળમાં ઝીલાવ્યા ને એ સમે સદગુરુ નિત્યાનંદ સ્વામી ને પાટ ઉપર બીરાજીને કથા કરતા બોલ્યા કે બૃહ્મચારીજીએ ઘણી મોટી સેવા કરીને શ્રીગોપીનાથજી મહારાજના મંદિરને છોવરાવ્યુ છે. હાલ આરસના કળશ ચડાવ્યા છે એ દેવની કૃપાએ ભવિષ્ય મા સોનાના થશે, હાલ નિજ મંદિરમા લાકડાના સીહાસન છે છે એ સોના-રુપા ના થશે, પ્રદક્ષિણા મા ફરતે આરસ પથરાશે, વળી કોઇ રાજા હરિભક્ત થાશે તો મંદિરના શિખર, ઘૂંમટ ને કાંગરાઓ હાલ પત્થર ના છે એને સોને-રુપે હોતન મઢશે, બધુય થશે પણ આ રઘુવીરજી મહારાજ જેવા આચાર્ય, સદગુરુ ગોપાળાનંદ સ્વામી ને ગુણાતિતાનંદ સ્વામી જેવા સાધુ, મુળજી બૃહમચારી ને આનંદ બૃહમચારી, દાદાખાચર જેવા હરિભક્ત તો કરોડો દેતાય પણ નહી મળે, એમ કહીને નિત્યાનંદ સ્વામી એ બધાય મોટેરાઓનો ઘણો ઘણો મહિમા કહ્યો. સભા પુરી થઇ એટલે સહુ શણગાર આરતિ કરવા ગયા.
દર્શન કરીને આવીને મુળજી બૃહમચારીએ કડીયાઓને પુછયુ કે હવે કેટલા દિવસ નુ કામ બાકી રહ્યું છે ? ત્યારે કડીયાઓ કહે કે બસ હવે ત્રણ દિવસ મા કામ પુરુ થઇ જાહે.
ત્રીજા દિવસે બૃહમચારીજી ને જરાક શરીરે કસર હતી તો સભામાં આવીને સૌને કહે કે મારે તો આજ અક્ષરધામમાં જાવુ છે. સહુ સાથે ચાલો છેલ્લીવાર બધેય દર્શન કરી આવીએ..! એમ કહીને બધા સાથે અક્ષરઓરડી આવ્યા ને ત્યા બેસી ગયા ને શ્રીહરિને સંભારીને પોતે ગળગળા થઇ ગયા ને દડ-દડ આંસુઓની ધારા થવા લાગી, સાથે સહુ સાધુ હરિભક્ત હતા એ પણ રોઇ પડ્યા. ગળગળા કંઠે પોતે અક્ષરઓરડી ને પ્રદક્ષિણા કરીને દરબારગઢના સ્થાનો ને મહારાજે કરેલી દરેક લીલાઓ ને હરખના આંસુ હારે સંભારતા મંદિરમા આવ્યા. શ્રીગોપીનાથજી મહારાજના દર્શન કર્યા એ સમે રાજભોગના થાળ થયા તે પૃસાદી જમ્યા ને દરબારગઢ મા સહુને પૃસાદી મોકલાવી ને કડીયાઓ ઉપર ઘણા રાજી થયા ને પોતે હાથે જ એમને પણ પૃસાદી દીધી ને પ્રસાદીના વસ્ત્રો અપાવ્યા.
શ્રીહરિના અંગભૂત સમર્પિત સેવક મુળજી બૃહમચારી એ સમે જરુરી ભલામણો કરી ને બોલ્યા કે હવે સહુ ભજન કરો, શ્રીજીમહારાજને સહુ મોટેરાઓ ઘણાંક વિમાન સાથે મને તેડવા આવ્યા છે. આખાયે ગામમાં તેજ તેજ છવાય ગયું ને સાધુ-હરિભક્તોને પણ મહારાજના દર્શન થયા ને પોતે દિવસ દેહે વિમાન મા બેસીને અક્ષરધામમા સીધાવ્યા.
- શ્રીહરિચરિત્રચિંતામણિ માંથી…. 🙇🏻♂️🙏
Hindi
मुळजी ब्रह्मचारी की अंतिम सेवा और अक्षरधाम गमन
संवत १८८६ की ज्येष्ठ शुक्ल दशमी को श्रीहरि के स्वधाम गमन के पश्चात, संवत १९०२ में मुळजी ब्रह्मचारी अस्वस्थ हुए। वे अक्षरधाम जाने के लिए श्रीहरि से अत्यंत आर्तभाव से प्रार्थना करने लगे। भक्तवत्सल श्रीहरि ने दर्शन दिए, तब ब्रह्मचारीजी बोले, “हे प्रभु! अब मुझे अपने चरणों की सेवा में अक्षरधाम बुला लीजिए।” तब श्रीहरि ने कहा, “हमने जो श्री गोपीनाथजी महाराज का मंदिर बनवाया है, उसका जीर्णोद्धार करवाकर चूना-पलस्तर (छोवरावो) करवा दीजिए, उसके पश्चात हम आपको लेने आएँगे।” ब्रह्मचारीजी ने तत्काल कारीगरों (कड़ियों) को बुलवाकर पूरे मंदिर के जीर्णोद्धार का कार्य शीघ्रता से आरंभ करवा दिया। दो वर्षों के अथक परिश्रम से संवत १९०४ में मंदिर का सेवा-कार्य संपन्न हुआ।
मुळजी ब्रह्मचारी ने आद्य आचार्यश्री रघुवीरजी महाराज, सद्गुरु गोपालनंद स्वामी, सद्गुरु नित्यानंद स्वामी, सद्गुरु गुणातीतानंद स्वामी आदि अनेक वरिष्ठ संतों और मुक्तों को जलझीलणी एकादशी का उत्सव मनाने के लिए गढ़पुर आमंत्रित किया। जलझीलणी के पावन दिन ठाकोरजी को घेला नदी के पवित्र जल में नौका-विहार करवाकर स्नान कराया गया। उस अवसर पर सद्गुरु नित्यानंद स्वामी ने व्यासपीठ पर विराजमान होकर कथा करते हुए कहा, “ब्रह्मचारीजी ने अत्यंत विशाल सेवा करके श्री गोपीनाथजी महाराज के मंदिर का जीर्णोद्धार करवाया है। वर्तमान में जो संगमरमर के कलश चढ़ाए गए हैं, वे प्रभु की कृपा से भविष्य में सोने के बनेंगे। वर्तमान में निज मंदिर में लकड़ी के सिंहासन हैं, वे भविष्य में स्वर्ण-रजत के होंगे। प्रदक्षिणा मार्ग में चारों ओर संगमरमर बिछेगा। आगे चलकर जब कोई राजा हरिभक्त बनेगा, तब मंदिर के शिखर, गुंबद और कंगूरे जो आज पत्थरों के हैं, उन्हें भी सोने-चाँदी से मढ़वाएगा। ये सब भौतिक वैभव तो भविष्य में अवश्य हो जाएँगे, किंतु रघुवीरजी महाराज जैसे आचार्य, सद्गुरु गोपालनंद स्वामी और गुणातीतानंद स्वामी जैसे संत, मुळजी ब्रह्मचारी और आनंद ब्रह्मचारी जैसे निष्काम सेवक, तथा दादा खाचर जैसे अनन्य भक्त तो करोड़ों रुपये देने पर भी दोबारा नहीं मिलेंगे!” ऐसा कहकर नित्यानंद स्वामी ने सभी वरिष्ठ संतों और भक्तों की अपार महिमा का गान किया। सभा संपन्न होने पर सभी श्रृंगार आरती के दर्शन करने पधारे।
दर्शन करके लौटने पर मुळजी ब्रह्मचारी ने कारीगरों से पूछा, “अब कितने दिनों का कार्य शेष है?” कारीगरों ने उत्तर दिया, “बस अब तीन दिनों में सारा कार्य पूरा हो जाएगा।”
तीसरे दिन ब्रह्मचारीजी के शरीर में कुछ अस्वस्थता थी। वे सभा में पधारे और सभी से बोले, “आज मुझे अक्षरधाम जाना है। आप सभी मेरे साथ चलिए, हम सब मिलकर अंतिम बार सभी पावन प्रसादी के स्थानों के दर्शन कर लें!” ऐसा कहकर वे सभी के साथ ‘अक्षर ओरडी’ आए और वहाँ बैठ गए। श्रीहरि की दिव्य स्मृतियों में लीन होकर उनका कंठ भर आया और आँखों से अश्रुओं की अविरल धारा बहने लगी। उनके साथ उपस्थित सभी संत और हरिभक्त भी भावविह्वल होकर रोने लगे। गद्गद कंठ से उन्होंने अक्षर ओरडी की प्रदक्षिणा की और दरबारगढ़ के सभी प्रसादी स्थलों तथा श्रीजी महाराज द्वारा की गई दिव्य लीलाओं को प्रेमाश्रुओं के साथ स्मरण करते हुए मंदिर पहुँचे। उन्होंने श्री गोपीनाथजी महाराज के भावपूर्ण दर्शन किए। उस समय राजभोग की आरती हुई; उन्होंने महाप्रसाद ग्रहण किया और दरबारगढ़ में सभी को प्रसादी भिजवाई। इसके पश्चात कारीगरों की निष्ठावान सेवा से अत्यंत प्रसन्न होकर उन्होंने अपने हाथों से उन्हें प्रसादी और प्रसादी के वस्त्र भेंट किए।
श्रीहरि के अनन्य समर्पित सेवक मुळजी ब्रह्मचारी ने उपस्थित संतों-भक्तों को आवश्यक निर्देश दिए और बोले, “अब आप सभी भजन-कीर्तन कीजिए; श्रीजी महाराज अपने धाम के अनेक मुक्तों के साथ दिव्य विमान लेकर मुझे लेने पधार चुके हैं।” उसी क्षण पूरे गढ़पुर में अलौकिक दिव्य प्रकाश छा गया। उपस्थित संतों और हरिभक्तों को भी श्रीजी महाराज के साक्षात दिव्य दर्शन हुए। मुळजी ब्रह्मचारी दिन के उजाले में सभी के देखते-देखते दिव्य विमान में आरूढ़ होकर अक्षरधाम सिधार गए।
- श्रीहरिचरित्र चिंतामणि से… 🙏
English
Mulji Brahmachari’s Final Service and Departure to Akshardham
After Shri Hari returned to His divine abode on Jeth Sud 10, Samvat 1886, Mulji Brahmachari fell ill in Samvat 1902. Longing to return to the divine realm, he prayed to Shri Hari with profound yearning. Pleased with his heartfelt prayers, Shri Hari manifested before him. Brahmachariji implored, “O Lord! Please take me to Akshardham so that I may serve eternally at Your lotus feet.” Shri Hari replied, “We built the sacred temple of Shri Gopinathji Maharaj; renovate and replaster it, and after that, We shall come to take you.” Brahmachariji immediately summoned skilled masons and promptly initiated the extensive renovation of the entire mandir. Through untiring devotion, the restoration was completed in two years, by Samvat 1904.
Mulji Brahmachari invited the first Acharya Shri Raghuvirji Maharaj, Sadguru Gopalanand Swami, Sadguru Nityanand Swami, Sadguru Gunatitanand Swami, and many exalted muktas and devotees to Gadhpur to celebrate the sacred Jal-Jhilani festival. On that auspicious day, Thakorji was ceremonially bathed in the holy waters of the Ghela River. On this occasion, Sadguru Nityanand Swami sat upon the discourse seat and addressed the gathering: “Brahmachariji has performed a monumental service by renovating the temple of Shri Gopinathji Maharaj. The marble kalashes that adorn the temple pinnacles today will, by the grace of God, be replaced with pure gold in the future. The wooden thrones currently in the inner sanctum will be crafted from gold and silver. The entire circumambulatory path will be paved with pristine marble. Moreover, when kings embrace satsang in times to come, even the stone pinnacles, domes, and parapets will be overlaid with gold and silver. All these material splendors will surely come to pass; however, an Acharya like Raghuvirji Maharaj, holy sadhus like Gopalanand Swami and Gunatitanand Swami, and exemplary devotees like Mulji Brahmachari, Anand Brahmachari, and Dada Khachar cannot be found even if one spends millions!” Thus, Nityanand Swami profoundly extolled the spiritual glory of these divine souls. Following the assembly, all proceeded for the Shringar Aarti.
After the darshan, Mulji Brahmachari inquired of the masons, “How many days of work remain?” They answered, “The entire work will be completed within three days.”
On the third day, Brahmachariji felt slight bodily weakness. Coming into the assembly, he announced to everyone, “Today I am departing for Akshardham. Please come with me, so that we may have one final darshan of all the holy pilgrimage spots!” Accompanied by all the sadhus and devotees, he went to Akshar Ordi and sat there. Reminiscing upon Shri Hari’s divine pastimes, his heart brimmed with emotion, and tears streamed continuously down his cheeks. The gathered saints and devotees were moved to tears as well. With a voice choked with reverence, he performed pradakshina around Akshar Ordi, visited each sanctified spot in the Darbargarh, and remembered every divine leela performed by Shriji Maharaj with tears of pure devotion before arriving at the temple. There, he had the divine darshan of Shri Gopinathji Maharaj. Rajbhog thal was offered, and he partook of the sanctified prasad, sending portions throughout the Darbargarh. Expressing deep satisfaction with the masons, he personally distributed prasad to them with his own hands and presented them with sanctified garments.
As Shri Hari’s foremost dedicated attendant, Mulji Brahmachari gave final spiritual guidance and said, “Now, all of you please engage in devotional singing. Shriji Maharaj and the exalted muktas have arrived with divine celestial chariots (vimans) to take me.” Instantly, an ethereal, brilliant light filled the entire village of Gadhada. The sadhus and devotees were blessed with the divine darshan of Shriji Maharaj Himself. Then, in broad daylight before everyone’s eyes, Mulji Brahmachari boarded the divine chariot and departed for Akshardham.
- From ‘Shri Haricharitramrut Chintamani’… 🙏