એકવખતે ગુજરાતમાંથી પ્રેમમૂર્તિ એવા સદગુરુ સચ્ચિદાનંદ સ્વામી ને આધારાનંદ સ્વામી બેઉ સવા સવા મણના કેરીઓના ટોપલા માથે ઉપાડીને ગઢપુર શ્રીહરિ સારુ લાવતા હતા.
Gujarati
કેરીના ટોપલા લાવતા સંતો અને રજપૂત યુવાન પર શ્રીહરિની કૃપા
એકવખતે ગુજરાતમાંથી પ્રેમમૂર્તિ એવા સદગુરુ સચ્ચિદાનંદ સ્વામી ને આધારાનંદ સ્વામી બેઉ સવા સવા મણના કેરીઓના ટોપલા માથે ઉપાડીને ગઢપુર શ્રીહરિ સારુ લાવતા હતા. ચાલતાં ચાલતાં બેઉ રસ્તામાં ગામ નાની બોરું ને ભોળાદની વચાળે કૂંઈ તળાવડીએ ભીમનાથ મહાદેવના મંદિર આસપાસ પહોંચ્યા. એ સમયે એ મંદિરે એક અડબંગ અતીત બાવો રહેતો હતો. એણે આ બંને સંતોને કેરીઓ લઈને જતા જોયા એટલે કેરીઓની લાલચે પૂછ્યું કે, “ઓઈ જીવનમુક્તા કે સાધુ! કિધર ઐસે મીઠે આમ ઉઠાકે જાત હો?” ત્યારે સદગુરુ સચ્ચિદાનંદ સ્વામી બોલ્યા, “ગઢપુર ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણ સારુ!”
એટલું સ્વામિનારાયણ નામ સાંભળતાં જ બાવો ક્રોધે ભરાયો અને બોલ્યો, “યહ આમ હમારે લિયે યહીં રખ દો!” એમ કહીને બંને સંતોને વાંસામાં લાકડીના સોટા મારવા માંડ્યો. સંતો બાવાના મારથી દુઃખી થતા હતા, પણ શ્રીહરિની સ્પષ્ટ આજ્ઞા હતી કે કોઈ વિમુખ માર મારે તો સામો હાથ ન ઉપાડવો ને ક્ષમા રાખી સહન કરવું, તેથી સંતો શાંતિથી સહન કરતા રહ્યા. બંને સંતોએ પોતાના ટોપલામાંથી થોડી થોડી કેરીઓ આપી, તોપણ બાવો લોભમાં અંધ બની આખી અઢી મણ કેરીઓ પડાવી લેવા સંતોને મારતો મારતો સેંજા કૂંડ સુધી પાછળ પાછળ આવ્યો.
એ સમયે સૂમસામ માર્ગમાં એક રજપૂત ઘોડેસવાર સામો મળ્યો. એણે આ બાવાને બંને સંતોને વગર વાંકે નિર્દયતાથી મારતો જોયો, એટલે પડકારો કરીને હાકલો કર્યો, “એલા વૈરાગી! કેમ તું આ નિર્દોષ સાધુઓને મારે છે?” બાવાનાં પાપ ભરાયાં હશે તે રજપૂત યુવાન સામે પણ ઉદ્ધતાઈ કરી ગાળો બોલવા માંડ્યો. ક્ષત્રિય યુવાનનું લોહી ઊકળી ઊઠ્યું. તે તરત જ ઘોડેથી નીચે ઊતર્યો, ઘોડાનું ચોકડું હાથમાં લીધું અને બાવાને લાંબા હાથે ઝૂડી કાઢ્યો. બાવાને બરાબરનો પાઠ ભણાવી રસ્તાની બાજુમાં ખીજડાના ઝાડ સાથે બાંધી દીધો. નજીકની વાવમાંથી પાણી લાવી ખીજડાના થડે રેડ્યું એટલે ઝાડમાંથી ઝેરી મંકોડા નીકળ્યા અને બાવાને ચારેકોર કરડવા લાગ્યા. બાવો આજીજી કરવા લાગ્યો પણ રજપૂતે કહ્યું કે સાધુઓને મારવાનું આ ફળ છે. રજપૂત યુવાને સંતોને કેરીઓ પાછી આપી પ્રણામ કરી કહ્યું, “મહાત્માઓ! આપ નિર્ભય થઈ પધારો, હું થોડીવાર આ અતીતની ખબર લઉં છું.”
બંને સંતો ગઢપુર પહોંચ્યા અને શ્રીહરિને કેરીઓના ટોપલા અર્પણ કરી દંડવત કર્યા. શ્રીજીમહારાજ સચ્ચિદાનંદ સ્વામી અને આધારાનંદ સ્વામીને હેતથી બાથમાં ઘાલીને ભેટ્યા. સંતોએ પ્રભુની આજ્ઞા ખાતર આટલો માર સહન કર્યો તે જાણી શ્રીહરિ અત્યંત પ્રસન્ન થયા. બપોરે થાળમાં કેરીઓ આરોગી પ્રભુએ ખૂબ વખાણ કર્યા. માર્ગની આખી વાત જાણી શ્રીહરિએ પેલા રજપૂત યુવાનને અંતરના આશીર્વાદ આપતાં કહ્યું, “જેણે આવા નિર્દોષ સાધુઓની રક્ષા કરી છે, તેનું આ લોકમાં અમે અન્ન-વસ્ત્રે કલ્યાણ કરીશું અને અંતકાળે અમારે ધામ તેડી જઈશું.”
- નવ યોગેશ્વરો માંથી… 🙇🏻♂️🙏
Hindi
आम की टोकरी लाते संत और राजपूत युवक पर श्रीहरि की कृपा
एक समय गुजरात प्रांत से प्रेममूर्ति सद्गुरु सच्चिदानंद स्वामी और आधारानंद स्वामी सवा-सवा मन (लगभग 25-25 किलोग्राम) पके आमों की टोकरियाँ अपने सिर पर रखकर गढ़पुर में श्रीजी महाराज के लिए ला रहे थे। चलते-चलते दोनों संत नानी बोरु और भोलाद के बीच कूंई तालाब के समीप भीमनाथ महादेव मंदिर के पास पहुँचे। वहाँ एक उद्दंड अतीत बावा रहता था। उसने जब संतों के सिर पर मीठे आमों की टोकरियाँ देखीं, तो लालचवश चिल्लाकर पूछा, “अरे ओ साधु! इतने मीठे आम उठाकर कहाँ जा रहे हो?” सद्गुरु सच्चिदानंद स्वामी ने अत्यंत विनम्रता से उत्तर दिया, “गढ़पुर में भगवान श्री स्वामीनारायण के लिए!”
स्वामीनारायण नाम सुनते ही वह बावा द्वेषवश क्रोधित हो उठा और बोला, “यह सारे आम हमारे लिए यहीं रख दो!” ऐसा कहकर उसने संतों की पीठ पर लाठी से प्रहार करना शुरू कर दिया। संत मार से व्यथित हो रहे थे, किंतु श्रीजी महाराज की दृढ़ आज्ञा थी कि यदि कोई विमुख या दुष्ट प्रहार करे तो भी प्रतिहिंसा नहीं करनी है, केवल क्षमा रखकर प्रभु का स्मरण करना है। संतों ने टोकरी से कुछ आम उसे दिए, किंतु उसका लोभ शांत न हुआ। वह पूरी ढाई मन आम की टोकरियाँ छीनने के लिए संतों को मारते-पीटते सेंजा कुंड तक पीछे-पीछे आ गया।
उसी समय उस निर्जन मार्ग से एक तेजस्वी राजपूत घुड़सवार निकला। उसने जब एक बावा को निहत्थे, शांत साधुओं पर डंडे बरसाते देखा, तो गरजकर ललकारा, “अरे पाखंडी बैरागी! इन निर्दोष साधुओं को बिना अपराध क्यों मार रहा है?” पाप के वशीभूत बावे ने उस राजपूत युवक को भी अपशब्द कहना शुरू कर दिया। क्षत्रिय युवक का रक्त खौल उठा। वह तुरंत घोड़े से कूदा, घोड़े का कोड़ा (चोकड़ा) लेकर बावे पर टूट पड़ा और उसकी जमकर पिटाई की। युवक ने बावे को पास के एक शमी (खीजड़ा) के वृक्ष से बाँध दिया और पास की बावड़ी से पानी लाकर वृक्ष के तने पर डाल दिया, जिससे जहरीली चींटियों और मकोड़ों ने बावे को बुरी तरह काटना शुरू कर दिया। बावा प्राणों की भीख माँगने लगा। उस राजपूत युवक ने संतों को सभी आम ससम्मान लौटाए, चरणों में प्रणाम किया और कहा, “हे पूज्य महात्माओं! आप निर्भय होकर गढ़पुर पधारें, मैं इस पाखंडी को थोड़ा और सबक सिखाता हूँ।” दो कोस दूर जाने के बाद युवक ने बावे को चेतावनी देकर छोड़ दिया।
जब दोनों संत गढ़पुर पहुँचे और श्रीहरि के चरणों में आमों की टोकरियाँ समर्पित कर दंडवत किया, तो अंतर्यामी श्रीजी महाराज ने दोनों संतों को बड़े प्रेम से अपनी भुजाओं में भरकर आलिंगन दिया। श्रीहरि की आज्ञा में रहकर संतों ने जो सहनशीलता दिखाई, उससे महाराज गदगद हो गए। दोपहर में महाराज ने बड़े चाव से आमों का भोग लगाया। जब मार्ग की पूरी घटना सुनी, तो श्रीजी महाराज ने उस अनजान राजपूत युवक को हृदय से आशीर्वाद देते हुए कहा, “जिसने हमारे ऐसे निष्पाप संतों की रक्षा की है, उसके इस लोक में अन्न-वस्त्र की कभी कमी नहीं होगी और अंतकाल में हम उसे अपने दिव्य अक्षरधाम में स्थान देंगे।”
- नव योगेश्वरों से… 🙇🏻♂️🙏
English
Sadhus Carrying Mango Baskets and Shrihari’s Grace upon a Rajput Youth
Once, Sadguru Sachchidanand Swami and Sadguru Adharanand Swami—both epitomes of pure devotion—were carrying heavy baskets containing over fifty kilograms of sweet, ripe mangoes on their heads all the way from Gujarat to Gadhpur for Shriji Maharaj. While walking through the lonely wilderness between the villages of Nani Boru and Bholad, near the Bhimnath Mahadev shrine by the Kui lake, an arrogant ascetic (bava) spotted them. Greedily eyeing the mangoes, he shouted coarsely, “Hey sadhus! Where are you carrying such sweet mangoes?” Sadguru Sachchidanand Swami gently replied, “To Gadhpur, for Bhagwan Swaminarayan!”
Hearing the divine name of Swaminarayan, the sectarian recluse flew into a rage and demanded, “Leave all these mangoes right here for us!” When the sadhus declined, he began striking their backs violently with a heavy stick. Although hurting from the blows, the sadhus remembered Shrihari’s paramount commandment that an ascetic must never retaliate with violence against aggressors, but bear hardship with saintly forbearance. To appease him, they offered him some mangoes, but blinded by greed, he followed them all the way to Senja Kund, relentlessly beating them to seize the entire load.
At that crucial moment, a young Rajput horseman rode into view along the deserted trail. Witnessing a violent monk brutally thrashing two gentle, defenseless ascetics, the Kshatriya warrior roared with righteous indignation, “You scoundrel! Why are you assaulting these innocent sadhus?” Filled with arrogance, the bava hurled insults at the Rajput as well. His warrior blood boiling, the young Rajput instantly leaped off his horse, unclasped his heavy bridle, and lashed the bava vigorously, giving him a thorough lesson. He tied the belligerent recluse firmly to the trunk of a prickly Khijado tree and poured water over its roots, causing aggressive tree-ants to swarm out and sting the bava all over. Crying out in agony, the bava begged for mercy. The noble Rajput restored all the mangoes to the sadhus, bowed reverently before them, and said, “Revered saints, please proceed fearlessly on your holy journey; I shall keep watch over this rogue a while longer.” After the saints had walked safely ahead, the youth released the bava with a stern warning.
Reaching Gadhpur, the two saintly brothers offered the baskets of mangoes and prostrated before Shrihari. Knowing everything in His heart, Shriji Maharaj lovingly embraced Sachchidanand Swami and Adharanand Swami, immensely pleased by their supreme adherence to the vows of non-retaliation and forgiveness. Offering the mangoes in the midday meal, Maharaj relished them with great delight. Upon hearing the account of the Rajput youth, Shrihari raised His divine hands and blessed him with profound grace: “The noble soul who protected such innocent, devoted sadhus shall never lack food or clothing in this mortal world, and at the end of his life, We shall personally welcome him into Our supreme Akshardham.”
- From Nav Yogeshwaro… 🙇🏻♂️🙏