કચ્છદેશમા વાંઢીયા કરીને ગામ છે ત્યાં પુરવ જન્મના મુમુક્ષુ બૃાહ્મણ દંપતિ પાંચો અને એના પત્નિ રહેતા હતા.
Gujarati
વાંઢીયાના બ્રાહ્મણ દંપતિ અને શ્રીજી મહારાજ
કચ્છદેશમા વાંઢીયા કરીને ગામ છે ત્યાં પુરવ જન્મના મુમુક્ષુ બૃાહ્મણ દંપતિ પાંચો અને એના પત્નિ રહેતા હતા. બને છેલ્લા સાત જન્મથી અખંડ બૃહ્મચર્યપાળી ને પૃભુભજન કરતા હતા. એમની આ અડગ ટેક જોઇને શ્રીહરિ એમને ઘરે દર્શન દેવા ગયા હતા. એ વેળા એ વાંઢીયા ગામે ચાલતા જતા વખતે રસ્તામા ચોર લૂંટારા મળ્યા તે ખાવાના ભાથાની સુખડી શ્રીહરિએ ચોરોને અપાવી દીધી. રસ્તે ચાલતા ચાલતા જાતા થોડેક આગળ વધ્યા ત્યાં શ્રીજીમહારાજ બૃહમચારી ને બોલ્યા કે હવે આગળ ચલાશે નહી, બહુ ભુખ લાગી છે. રસ્તે આગળ જાતા એક ખેડૂત કરશનદાસ પટેલ ગાડું લઇને જાતા હતા એમના ગાડા મા એમણે શ્રીહરિને બેસારયા. મુળજી બૃહ્મચારી બોલ્યા કે પૃભુ આપ ગાડા મા બીરાજો , હુ તો આપનો સેવક છુ તે હુ પાછળ ચાલતો આવીશ એમ કહીને ચાલવા લાગ્યા. ભક્તવત્સલ શ્રીહરિએ મુળજીબૃહ્મચારી ને બે ત્રણ વખત વારાફરતી ગાડામા બેસી જાવા કહ્યું પણ બૃહ્મચારીજી બેઠા નહી ને ચાલતા રહ્યા. શ્રીહરિ એ યુકિત કરીને ગાડા મા વજન વધાર્યો એટલે બળદ ગાડે ચાલતા ધીમા પડી ગયા. ગાડા ખેડુ કરશનદાસે પોતે બળદ ને ઉતાવળા હાંકવા પૃયતન કરી જોયો પણ બળદ ચાલી જ ન શક્યા. શ્રીહરિ મંદ મંદ હસતા કહે કે આ ઓલો ભામણ વાહે વાહે હાલ્યો આવે ઇ કામણ ટુમણીયો છે. એને મંત્રવિદ્યા આવડે છે. એણે જ કાંક મંત્રવિદ્યા કરીને તારા ગાડામા વજન વધારી દીધું છે એટલે બળદ ગાડાંને ખેંચી શકતા નથી. હવે એ ભામણ ને ગાડામા બેહારીએ તો ગાડુ ફરીને ચાલતું થાય. બળદગાડા વાળા ખેડૂત કરશનદાસ પટેલે ગાડું ઉભુ રાખી ને મુળજી બૃહમચારી ને આજીજી કરીને ગાડામા બેસારયા, તુરંત શ્રીહરિએ વજન ઘટાડ્યું એટલે ગાડું પંથે ચડ્યું ને થોડીવાર આગળ જતા વાંઢીયા ગામ આવ્યું.
ગામમાં પહોંચતા પહોંચતા સંધ્યા ઢળી ગઇ હતી. એ સમયે શ્રીહરિ ને મુળજી બૃહમચારી ગામની ધર્મશાળા મા ઉતારો કર્યો. કરશનદાસ પટેલ ગામમાં પાંચા નામના પવિત્ર બ્રાહ્મણના ઘરે થી એમના છોકરાવ સારુ રાખેલ ખીચડી લઇ આવ્યા ને શ્રીજીમહારાજ ને જમવા આપી. શ્રીજીમહારાજ અંતર્યામી પણે જાણીને તે સમે ધર્મશાળાએ થી ચાલતા થકા એ પવિત્ર બૃાહ્મણ દંપતિ ને ઘેર પધાર્યા ને બોલ્યા કે તમે આ ખેડુ સાથે ખીચડી મોકલાવી પણ એ તમારા બાળકો ના પૃારબ્ધનુ અન્ન અમે જમીશું નહી એટલે તમે પરત રાખો. પછી બૃાહમણે સુખડી આપી તે શ્રીજીમહારાજ ને બૃહ્મચારીજી જમ્યા. શ્રીજીમહારાજને એ સુખડી જમતા વખતે એ અદ્ભુત દિવ્ય દર્શન થતા જ એ બૃાહ્મણ ને આ મુરત તો પૃગટ ભગવાન જ છે એવી પૃતિતી થઇ તે આજીજી કરી કે કાલ સવારે અમારા ધરે પૃભુ તમને જમાડવા નો અમારો સંકલ્પ પુરો કરજો. મુળજીબૃહ્મચારી તો સવારે વહેલા ઉઠીને ચાલવાની તૈયારી કરતા હતા ત્યાં શ્રીહરિ કહે કે આજ તો ખાંડ ના લાડુ ની રસોઇ જમીને જ જાઇશું. સવાર પડતા જ પાંચો બૃાહમણ ને એમના ઘરવાળા એ બેઉ દંપતીએ પવિત્રપણે લાડુની રસોઇ કરી ને શ્રીહરિ ને બૃહ્મચારીજીને જમવા બોલાવ્યા. શ્રીજીમહારાજ ને બાજોઠ ઉપર જમવા બેસારયા ને પૃેમથી પીરસવા માંડ્યું. બને દંપતિ એ છબીના દર્શન કરતા હતા ને મનમા વિચાર કરતા હતા જન્મો જન્મથી જે તપશ્ચર્યા કરી હતી એ આજ ફળીભૂત થય ગઇ. આજ પૃગટપૃભુને જમાડવા નો મોકો મળ્યો જાણીને બને રાજી રાજી થઇ ગયા. બાઇને એ સમે સમાધી થઇ ને શ્રીહરિના સ્વરુપ ની પૃતિત થઇ. સમાધીમાંથી બહાર આવીને પોતે શ્રીહરિ નુ પુજન કર્યું ને ઢોલીયે પધરાવ્યા. આ સમાધીની વાત ખેડૂત કરશનદાસને મળતા એ પણ દોડી આવ્યા ને શ્રીહરિને પગે પડ્યા આશ્રિત થયા ને સાંજને એમના ઘરે શ્રીહરિને પધરાવ્યા ને થાળ કરીને જમાડ્યા.
-શ્રી સહજાનંદ સ્વામી ચરિત્રમાંથી…. 🙇🏻♂️🙏
Hindi
वांधिया के ब्राह्मण दंपत्ति और श्रीजी महाराज
कच्छ देश में वांधिया नाम का एक गाँव है। वहाँ पूर्वजन्म के परम मुमुक्षु ब्राह्मण दंपत्ति पाँचो और उनकी धर्मपत्नी रहते थे। दोनों पिछले सात जन्मों से अखंड ब्रह्मचर्य का पालन करते हुए निरंतर प्रभु-भजन में लीन रहते थे। उनकी इस अटूट और निष्काम भक्ति को देखकर श्रीहरि स्वयं उनके घर दर्शन देने पधारे।
वांधिया गाँव की ओर पैदल जाते समय मार्ग में चोर-लुटेरे मिल गए। श्रीहरि ने अपने साथ बाँधी हुई कलेवे (भाथा) की सुखड़ी उन चोरों को दे दी। मार्ग में कुछ दूर आगे बढ़ने पर श्रीजी महाराज मुलजी ब्रह्मचारी से बोले, “अब आगे चला नहीं जाता, बहुत भूख लगी है।” आगे मार्ग पर एक कृषक करशनदास पटेल अपना बैलगाड़ा लेकर जा रहे थे। उन्होंने श्रीहरि को आदरपूर्वक अपने गाड़े में बैठा लिया। मुलजी ब्रह्मचारी ने कहा, “प्रभु! आप गाड़े में बिराजिए, मैं तो आपका दास हूँ, अतः पीछे-पीछे पैदल चलूँगा,” और वे चलने लगे।
भक्तवत्सल श्रीहरि ने मुलजी ब्रह्मचारी को दो-तीन बार गाड़े में बैठने को कहा, परंतु ब्रह्मचारीजी नहीं बैठे और पैदल ही चलते रहे। तब श्रीहरि ने लीला करते हुए गाड़े का भार अलौकिक रूप से बढ़ा दिया, जिससे गाड़े के बैल अत्यंत धीमे पड़ गए। गाड़ीवान करशनदास ने बैलों को तेजी से हाँकने का बहुत प्रयास किया, किंतु बैल आगे बढ़ ही न सके। श्रीहरि मंद-मंद मुस्कुराते हुए बोले, “यह जो पीछे-पीछे ब्राह्मण आ रहा है, वह कोई कामण-टूमण (जादू-टोना) करने वाला लगता है। इसे कोई मंत्रविद्या आती है। उसी ने कोई मंत्र चलाकर तुम्हारे गाड़े का वजन भारी कर दिया है, जिससे बैल गाड़ा खींच नहीं पा रहे हैं। अब यदि उस ब्राह्मण को गाड़े में बैठा लिया जाए, तभी गाड़ा फिर से चल सकेगा।”
बैलगाड़ीवान करशनदास पटेल ने गाड़ा रोककर मुलजी ब्रह्मचारी से अत्यंत अनुनय-विनय की और उन्हें गाड़े में बैठा लिया। उनके बैठते ही श्रीहरि ने भार घटा दिया, जिससे गाड़ा तीव्र गति से चल पड़ा और कुछ ही देर में वांधिया गाँव आ गया।
गाँव पहुँचते-पहुँचते संध्या ढल चुकी थी। श्रीहरि और मुलजी ब्रह्मचारी ने गाँव की धर्मशाला में विश्राम किया। करशनदास पटेल गाँव में पाँचो नामक पवित्र ब्राह्मण के घर से उनके बालकों के लिए रखी हुई खिचड़ी ले आए और श्रीजी महाराज को भोजनार्थ अर्पित की। अंतर्यामी श्रीजी महाराज ने सब जान लिया और उसी समय धर्मशाला से उठकर उस पवित्र ब्राह्मण दंपत्ति के घर पधारे। उन्होंने कहा, “आपने इस किसान के हाथ जो खिचड़ी भेजी है, वह आपके बालकों के प्रारब्ध का अन्न है, अतः हम उसे ग्रहण नहीं करेंगे; आप इसे वापस रख लीजिए।” तदुपरांत ब्राह्मण ने सुखड़ी भेंट की, जिसे श्रीजी महाराज और ब्रह्मचारीजी ने प्रेमपूर्वक आरोगी। सुखड़ी आरोगते समय श्रीजी महाराज के उस अलौकिक और दिव्य स्वरूप का दर्शन कर ब्राह्मण को पूर्ण प्रतीति हो गई कि यह मूर्ति साक्षात् प्रकट भगवान ही हैं। उन्होंने करबद्ध प्रार्थना की, “हे प्रभु! कल प्रातःकाल हमारे घर भोजन आरोग कर हमारा संकल्प पूर्ण कीजिए।”
प्रातःकाल होते ही जब मुलजी ब्रह्मचारी आगे प्रस्थान की तैयारी करने लगे, तब श्रीहरि ने कहा, “आज तो हम खांड (शर्करा) के लड्डुओं का भोजन आरोग कर ही आगे जाएँगे।”
सवेरा होते ही पाँचो ब्राह्मण और उनकी पत्नी ने अत्यंत पवित्रता और भक्तिभाव से लड्डुओं की रसोई तैयार की और श्रीहरि तथा ब्रह्मचारीजी को भोजन के लिए पधराया। श्रीजी महाराज को बाजोट (काष्ठ के आसन) पर विराजमान कर दोनों ने प्रेमपूर्वक परोसना आरंभ किया। वे दोनों दंपत्ति प्रभु की दिव्य छवि का दर्शन करते हुए मन में विचार करने लगे कि कई जन्मों से की गई उनकी तपस्या आज पूर्णतः फलीभूत हो गई है। साक्षात् प्रकट प्रभु को भोजन कराने का सुअवसर प्राप्त हुआ जान वे आनंद-विभोर हो गए। उसी समय ब्राह्मणी को अलौकिक समाधि लग गई और उन्हें श्रीहरि के परब्रह्म स्वरूप का साक्षात् अनुभव हुआ। समाधि से जाग्रत होने के उपरांत उन्होंने श्रीहरि का विधिवत पूजन किया और उन्हें ढोलिये (पलंग) पर विराजमान किया।
समाधि का यह समाचार सुनकर कृषक करशनदास भी दौड़े चले आए। उन्होंने श्रीहरि के चरणों में शीश नवाया और उनके अनन्य आश्रित बन गए। संध्या समय उन्होंने भी श्रीहरि को अपने घर पधराया और भक्तिभाव से थाल बनाकर प्रभु को जिमाया।
- श्री सहजानंद स्वामी चरित्र से… 🙏
English
The Brahmin Couple of Vandhiya and Shriji Maharaj
In the land of Kutch, there lies a village named Vandhiya. A deeply devoted Brahmin couple from past births, named Pancho and his wife, resided there. For their past seven lifetimes, both had observed unbroken celibacy (akhand brahmacharya) while remaining continuously absorbed in the worship of the Supreme Lord. Beholding their unwavering dedication and steadfast vow, Shri Hari personally walked to their home to grant them His divine darshan.
While walking toward Vandhiya village, Shri Hari and His attendant were confronted by thieves and robbers along the way. Shri Hari benevolently distributed their packed food—a traditional sweet called sukhadi—to the thieves. After walking some distance further, Shriji Maharaj said to Mulji Brahmachari, “I cannot walk any further; I feel very hungry.” A little ahead on the road, a farmer named Karshandas Patel was traveling with his bullock cart. Seeing them, he respectfully seated Shri Hari in his cart. Mulji Brahmachari said, “O Lord, please grace the cart; I am Your humble servant, so I will walk behind,” and he continued on foot.
Bhaktavatsal Shri Hari urged Mulji Brahmachari two or three times to sit in the cart, but Brahmachariji politely declined and kept walking. Shri Hari then performed a divine play (lila) and mystically increased the weight of the cart, causing the bullocks to slow down under the immense burden. The cart-driver Karshandas tried his best to urge the bullocks forward, but they could barely take a step. Shri Hari smiled gently and said, “Look at that Brahmin walking behind us; he seems to be a sorcerer who knows mystic spells. He must have cast a spell to make your cart so heavy that the bullocks cannot pull it. Now, if we seat that Brahmin in the cart, the cart will surely move smoothly again.”
Karshandas stopped the bullock cart, earnestly pleaded with Mulji Brahmachari, and seated him in the cart. Immediately, Shri Hari lessened the mystical weight, the cart regained its speed, and in a short time they reached Vandhiya village.
By the time they arrived, dusk had fallen. Shri Hari and Mulji Brahmachari took shelter in the village rest house (dharamsala). Karshandas Patel brought some khichdi from the home of the pious Brahmin Pancho—food that had been set aside for Pancho’s children—and offered it to Shriji Maharaj for dinner. Being omniscient (Antaryami), Shriji Maharaj knew this instantly. He walked from the dharamsala straight to the home of the pious Brahmin couple and said, “You sent this khichdi through the farmer, but this food belongs to the destiny and sustenance of your children; we shall not partake of it, so please keep it back.” The Brahmin then lovingly offered fresh sukhadi, which Shriji Maharaj and Mulji Brahmachari joyfully partook of. While Shriji Maharaj was enjoying the sukhadi, the Brahmin couple beheld His extraordinary divine form and attained absolute conviction (pratiti) that He was none other than the manifest Supreme Lord (Pragat Bhagwan). They humbly prayed, “O Lord! Please fulfill our heartfelt wish by gracing our home for a meal tomorrow morning.”
Early the next morning, as Mulji Brahmachari was preparing to resume their journey, Shri Hari said, “Today we shall depart only after having a meal of sugar laddus!”
At daybreak, Pancho Brahmin and his wife lovingly prepared laddus with the utmost purity and devoutly invited Shri Hari and Mulji Brahmachari for the meal. They seated Shriji Maharaj upon a bajoth (raised wooden seat) and began serving Him with boundless love. Gazing upon His enchanting divine countenance, the couple contemplated in their hearts that the intense penance of their past lifetimes had finally borne fruit today. Knowing that they had received the supreme fortune of feeding the manifest Lord, their hearts overflowed with joy. At that sublime moment, the Brahmin woman entered into divine trance (samadhi) and was blessed with direct experiential realization of Shri Hari’s supreme form. Upon emerging from samadhi, she devoutly performed Shri Hari’s pujan and seated Him honorably upon an embellished cot (dholiyo).
Hearing about this miraculous samadhi, the farmer Karshandas also came running, bowed at Shri Hari’s lotus feet, and took refuge in Him as a devoted disciple. That evening, he welcomed Shri Hari to his own home, offered a devotional thaal, and lovingly served Him.
- From Shri Sahjanand Swami Charitra… 🙏