એકવખત શ્રીહરિ ખોલડિયાદ ગામે બે દિવસ રૂડાભક્તને ઘરે પધારયા હતા. રૂડાભગત તો એકાંતિક ને શ્રીહરિને વીશે અનન્ય નિષ્ઠા વાળા ભક્ત હતા.
Gujarati
ખોલડિયાદના રૂડાભક્ત અને દુષ્કાળમાં વરસાદ
એકવખત શ્રીહરિ ખોલડિયાદ ગામે બે દિવસ રૂડાભક્તને ઘરે પધારયા હતા. રૂડાભગત તો એકાંતિક ને શ્રીહરિને વીશે અનન્ય નિષ્ઠા વાળા ભક્ત હતા. બે દિવસ રહીને શ્રીહરિ કહે ભગત હવે અમે ચાલ્યા તે રૂડો ભક્ત ગામની સીમ સુધી વળાવવા આવ્યા. ભક્તવત્સલ શ્રીહરિએ રૂડાભગતને પુછયુ કે.. ભગત ઘરમા દાણા કેટલા છે? રૂડાભગત કહે હે મહારાજ હાલતો વરહ મોળું થશે એવું જણાય છે ને ઘરમા કોઠીએ એક કળશી દાણા છે. શ્રીહરિએ ભગતને પુછયુ કે ભગત તમારો વરહ નો વપરાશ કેટલો? રૂડાભાઈ બોલ્યા કે મહારાજ અમારા કુટુંબ ને પાંચ કળશી બાજરો હોય તો વરહ પુરુ વદી જાય. પોતાના ભગતના યોગક્ષેમનુ કાયમ વહન કરવાનુ પૃણધારક એવા શ્રીહરિ કહે “એક કળશી બાજરો ખાઈ જશો પછી શું કરશો ને જીવન ગુજારો કરવા શુ કરશો એ કાય વિચાર્યું છે? ત્યારે રૂડાભાઈ કહે કે હે મહારાજ..! જીવવા મરવાનુ તો તમારા આશરે છઇ એટલે બહુ ચિંતા જ નથી, ને આમેય ઘણાને તો દાણા હોય તોય આવરદા પુરી થાય તો મરી જાય. અમારી પણ એમ જો આવરદા પુરી થય જાય તો અંતસમે તમે વહેલા તેડવા આવજો. શ્રીહરિ કહે મનુષ્યને અન્ન વિના પગ ઘસી મરવું ખરાબ કહેવાય, માટે દુષ્કાળનું વરહ વિતાવવા તમે વાડીએ પિયત કરો. રૂડાભગત કહે મહારાજ અમારે તો કૂવા નથી તે ક્યાંથી કરીએ, વાડીએ કૂવો હોય તો પિયત થાય. શ્રીહરિ બોલ્યા કે જુઓ ભગત લોયામાં સૂરા ખાચરને કહીએ એની વાડીએ પિયત કરાવીએ, તમે એમના વાડીએ કામ કરો ને વરહ ના દાણા પકાવી લયો. રૂડાભગત કહે હે મહારાજ એ અમને ન આવડે, કોઈ દી કોશ હાંક્યો જ નથી. શ્રીહરિ બોલ્યા હાલ તમે તમારા ખેતરમાં કાંઈ વાવ્યું છે? રૂડાભાઈ કહે ચોણપરની સીમમાં પચાસ વીઘાં ની બાજરી છે. હાલ વરસાદ ની તાણ્યે ડુંડાં હાવ સુકાયાં છે પણ મૂળને થડીયે જરાક જરાક લીલા છે. વરસાદ થાય તો જીવી જાય. પછી ભગતે શ્રીહરિ ના હારે હારે ગામની સીમમાં રસ્તા પરનું પોતાનું એ ખેતર બતાવ્યું પછી રૂડાભાઈ પોતના ઘરે પાછા આવ્યા. શ્રીહરિ તો ગઢડા ગયા પણ પોતાના ભક્તના દુખ ટાળવા ને રાત્રિએ રૂડા ભક્તના ખેતરમાં શ્રીહરિએ વરસાદ વરસાવ્યો. રસ્તે ચાલી ને જતા ચાણપરના કોઇ બ્રાહ્મણે તે વાત રૂડા ભક્તને કહી ભગત પોતે પોતાના ખેતરે જોવા ગયા. થોડા દિવસે બાજરો પાક્યો તે ભક્ત લણણી કરીને ખળું કર્યું. શ્રીહરિની કૃપાએ દુષ્કાળના એ વરહે પાંચ કળશી બાજરો થયો તે ખેતરનાં ધણી ગરાસિયાને એક કળશી ભાગ દીધોને પોતાનો ચાર કળશી રૂડાભાઈનો થયો. એમ પોતાના હરિભક્તની દુષ્કાળના વરહે શ્રીહરિએ રક્ષા કરી.
- સદગુરુ શ્રી નિરગુણદાસ સ્વામી ની વાતો… 🙏
Hindi
खोलडियाद के रूड़ाभक्त और अकाल में वर्षा
एक समय श्रीहरि खोलडियाद गाँव में दो दिनों के लिए रूड़ाभक्त के घर पधारे। रूड़ाभगत एकांतिक और श्रीहरि के प्रति अनन्य निष्ठा रखने वाले भक्त थे। दो दिन ठहरने के पश्चात श्रीहरि ने कहा, “भगत! अब हम प्रस्थान करते हैं।” रूड़ाभक्त प्रभु को विदा करने गाँव की सीमा तक साथ आए। भक्तवत्सल श्रीहरि ने रूड़ाभगत से पूछा, “भगत! घर में कितना अनाज है?”
रूड़ाभगत ने कहा, “हे महाराज! इस बार तो वर्ष दुर्भिक्ष (अकाल) जैसा प्रतीत हो रहा है और घर की कोठी में केवल एक कलशी अनाज ही है।” श्रीहरि ने पूछा, “भगत! आपके परिवार का वर्षभर का खर्च कितना है?” रूड़ाभाई बोले, “महाराज! हमारे कुटुंब के लिए यदि पाँच कलशी बाजरा हो, तो पूरा वर्ष सुखपूर्वक बीत जाता है।”
अपने भक्त के योगक्षेम का सदैव वहन करने वाले श्रीहरि ने कहा, “एक कलशी बाजरा खा लेने के बाद क्या करोगे? जीवन-निर्वाह कैसे करोगे, क्या इसका कुछ विचार किया है?” तब रूड़ाभाई ने कहा, “हे महाराज! हमारा जीना और मरना तो आपके ही आश्रय है, इसलिए हमें कोई चिंता नहीं है। और वैसे भी, बहुत से लोगों के पास अनाज होते हुए भी जब आयु समाप्त हो जाती है, तो वे देह छोड़ देते हैं। यदि हमारी भी आयु पूरी हो जाए, तो अंत समय में आप हमें अपने धाम ले जाने के लिए शीघ्र पधारना।”
श्रीहरि बोले, “मनुष्य के लिए अन्न के अभाव में तड़प-तड़पकर मरना उचित नहीं है। इसलिए अकाल का यह वर्ष निकालने के लिए तुम किसी वाड़ी (खेत) में सिंचाई करके खेती करो।” रूड़ाभगत ने कहा, “महाराज! हमारे पास कुआँ नहीं है, तो हम कहाँ से करें? वाड़ी में कुआँ हो तभी तो सिंचाई हो सकती है।” श्रीहरि ने कहा, “देखो भगत! हम लोया में सूरा खाचर से कहेंगे कि वे अपनी वाड़ी में तुम्हें सिंचाई करने दें। तुम उनकी वाड़ी में काम करो और वर्षभर का अनाज उपजा लो।” रूड़ाभगत बोले, “हे महाराज! वह काम हमें नहीं आता। हमने कभी कुएँ से ‘कोश’ (सिंचाई का चमड़े का चरस) चलाया ही नहीं है।” श्रीहरि ने पूछा, “इस समय क्या तुमने अपने खेत में कुछ बोया है?” रूड़ाभाई ने कहा, “चाणपर की सीमा में पचास बीघा बाजरा बोया हुआ है। वर्षा की कमी के कारण बालियाँ पूरी तरह सूख चुकी हैं, किंतु जड़ों के पास अभी भी थोड़ी-थोड़ी हरियाली है। यदि वर्षा हो जाए, तो फसल जी उठेगी।”
इसके बाद रूड़ाभक्त ने श्रीहरि के साथ-साथ मार्ग पर गाँव की सीमा में स्थित अपना वह खेत दिखाया और फिर रूड़ाभाई अपने घर लौट आए। श्रीहरि तो गढ़ापुर (गढ़डा) पधार गए, किंतु अपने भक्त के कष्ट को दूर करने के लिए श्रीहरि ने रात्रि में रूड़ाभक्त के खेत पर वर्षा करवा दी। मार्ग से गुजर रहे चाणपर के एक ब्राह्मण ने यह बात रूड़ाभक्त को बताई। भगत स्वयं अपने खेत पर देखने पहुँचे। कुछ ही दिनों में बाजरे की फसल पककर तैयार हो गई और भक्त ने कटाई करके खलिहान तैयार किया। श्रीहरि की असीम कृपा से उस घोर अकाल के वर्ष में पाँच कलशी बाजरा उत्पन्न हुआ! खेत के स्वामी गरासिया को एक कलशी हिस्सा दिया और चार कलशी बाजरा रूड़ाभाई का हुआ। इस प्रकार भक्तवत्सल श्रीहरि ने अकाल के विकट वर्ष में अपने हरिभक्त की रक्षा की।
- सद्गुरु श्री निर्गुणदास स्वामी की बातें… 🙏
English
Rudabhakt of Kholdiyad and the Miracle of Rain during Famine
Once, Shri Hari visited the village of Kholdiyad and stayed at the home of Rudabhakt for two days. Rudabhagat was an Ekantik devotee blessed with unflinching faith in Shri Hari. After residing there for two days, Shri Hari said, “Bhagat, We shall now depart.” Rudabhakt escorted Maharaj up to the outskirts of the village. The ever-compassionate Shri Hari, who deeply cares for His devotees, asked, “Bhagat, how much grain do you have in your house?”
Rudabhagat replied, “O Maharaj! At present, it appears that this year will bring a drought, and there is only one kalshi (grain measure) of grain in our granary.” Shri Hari asked, “Bhagat, what is your family’s annual consumption?” Rudabhai answered, “Maharaj, if our family has five kalshis of bajra (pearl millet), it sustains us comfortably for the entire year.”
Shri Hari, who eternally shoulders the responsibility of His devotees’ welfare (yogakshema), said, “After you consume that one kalshi of bajra, what will you do? How will you sustain your livelihood, have you thought about that?” Rudabhai replied with utter devotion, “O Maharaj! Our living and dying rests entirely in Your divine refuge, so we have no anxiety at all. And moreover, even for those who have plenty of grain, when their destined lifespan ends, they pass away. If our lifespan also comes to an end, please just come early at our final moments to take us to Akshardham!”
Shri Hari said, “For a human being, perishing in agony for lack of food is tragic. Therefore, to pass this year of famine, you should cultivate crops by irrigating a farm.” Rudabhagat said, “Maharaj, we do not have a well, so how can we irrigate? Only if an orchard has a well can irrigation take place.” Shri Hari suggested, “Look Bhagat, We can tell Sura Khachar in Loya to let you irrigate in his field. You can work on his orchard and grow enough grain for the year.” Rudabhagat said, “O Maharaj, I do not know how to do that. I have never operated a kosh (traditional water-drawing pulley) in my life.” Shri Hari then asked, “Have you sown anything in your field currently?” Rudabhai replied, “In the outskirts of Chanpar, fifty bighas of bajra have been sown. Due to the scarcity of rain, the ears of millet are completely dried up, but near the roots they are still slightly green. If rain falls, they will revive.”
Accompanying Shri Hari, Bhagat showed Him his field located alongside the road on the village boundary, after which Rudabhai returned home. Shri Hari departed for Gadhada, but wishing to alleviate His devotee’s hardship, Shri Hari caused rain to shower during the night specifically upon Rudabhakt’s field! A Brahmin from Chanpar walking along the road brought this news to Rudabhakt. Bhagat immediately went to inspect his field. Within a few days, the bajra crop ripened; the devotee harvested it and brought it to the threshing floor. By the divine grace of Shri Hari, in that severe drought year, five kalshis of bajra were produced! He gave one kalshi share to the landowner (Garasia), and four kalshis were left for Rudabhai. In this manner, Shri Hari protected and sustained His beloved Haribhakt during the harsh famine.
- Sadguru Shree Nirgundas Swami ni Vato.. 🙏