ગઢપુરમા દેવશયની એકાદશીના દિવસે શ્રીહરિ સભા કરીને બીરાજયા હતા. બધાય સંતો ભક્તોને ચાતુર્માસ ના નિયમ ગૃહણ કરવાનુ શ્રીહરિએ કીધુ.

Gujarati

મુક્તાનંદ સ્વામીનો માળાનો નિયમ અને શ્રીજી મહારાજ

ગઢપુરમા દેવશયની એકાદશીના દિવસે શ્રીહરિ સભા કરીને બીરાજયા હતા. બધાય સંતો ભક્તોને ચાતુર્માસ ના નિયમ ગૃહણ કરવાનુ શ્રીહરિએ કીધુ. બધાએ આ નિયમ પૃબોધિની એકાદશી સુધી પાળવા. બધાએ નિયમ લીધાને શ્રીહરિને પગે લાગીને પોતાના નિયમ જણાવતા ગયા ને દર્શન કરતા ગયા. સભામાંથી સદગુરુ મુક્તાનંદ સ્વામી ઉભા ન થયા. એટલે મહારાજે સ્વામી ને પુછયુ કે તમે નિયમ નથી લેવાના સ્વામી ? સત્સંગ ની માં સદગુરુ મુક્તાનંદ સ્વામી બે હાથ જોડી ને બોલ્યા કે હે મહારાજ..! હુ રોજ ૧૦૮ માળા કંરુ છ એમા જ મને સમય મળતો નથી તો હવે નવો નિયમ નથી લેવો. ઘટ-ઘટના સર્વસુજાણ એવા શ્રીહરિ જાણતા હોવા છતા પુછયુ કે સ્વામી તમે કેવી રીતે માળા કરો છો? ત્યારે સ્વામી બોલ્યા કે હે મહારાજ હુ તો તમારી મુર્તીના અંગો-અંગ સંભારીને માળા કંરુ છુ. એમા વળી જો બીજો કોઇ ઘાટ થાય તો ફરીને એ માળા કંરુ..! મહારાજ બોલ્યા કે સ્વામી તમે એ યાદી આ સભાને પણ કરાવો તો બીજા સંતો ભકતોને પણ તમારી જેવુ નિયમ લેવુ હોય તો અનુકુળતા રેય…! સ્વામીએ કહ્યું કે…. ભલે મહારાજ…!

  • ૨ માળા બેઉ ચરણ ના તળા ની

  • ૯ માળા જમણા ચરણ ના નવ ચિહ્નોની

  • ૭ માળા ડાબા ચરણના ચિહ્નોની

  • ૨ માળા બેઉ ચરણના લાંકની

  • ૨ માળા બેઉ ચરણની પાનીઓની

  • ૧૦ માળા બેઉ ચરણના અંગૂઠાને આંગળીઓની

  • ૨ માળા બેઉ ચરણના પોંચાની

  • ૨ માળા બેઉ ચરણના કાંડાની

  • ૪ માળા બેઉ પગની ઘૂંટીઓની

  • ૨ માળા બેઉ ચરણની પીંડીઓની

  • ૨ માળા બેઉ પગના ઘૂંટણની

  • ૨ માળા બેઉ સાથળની

  • ૧ માળા જમણા ચરણના ખાંપા ના ચીહ્નની

  • ૧ માળા પીતાંબર વાળા ઘસારાના કેડ્ય ની

  • ૧ માળા નાભીની

  • ૧ માળા ત્રીવળી સહિત ઉદર ની

  • ૧ માળા શ્રીવત્સના ચીહ્ન સહિત હૃદયની

  • ૨ માળા સ્તનની

  • ૧ માળા ઉપડતી છાતી ની

  • ૨ માળા છાતી મા બે છાપની

  • ૧ માળા ત્રણ રેખાવાળા કંઠની

  • ૨ માળા બેઉ ખભાની

  • ૨ માળા બેઉ આજાન બાહૂની

  • ૨ માળા જમણા હાથમા પદ્મ ને ગદાની છાપની

  • ૨ માળા બેઉ કોણીયુ ની

  • ૨ માળા બેઉ હાથની કળીઓની

  • ૨ માળા બેઉ હાથના કાંડાની

  • ૨ માળા બેઉ હાથના કરભની

  • ૨ માળા બેઉ હાથની હથેળીઓની

  • ૧૦ માળા બેઉ હાથની આંગળીયુ ની

  • ૨ માળા બેઉ હાથના પોંચાઓની

  • ૧ માળા કેશ સહિત દાઢીની

  • ૧ માળા નીચલા હોઠની

  • ૧ મૂંછ ના દોરા સાથે ઉપરના હોઠની

  • ૧ માળા જીભની

  • ૧ માળા દંતપંકિતની

  • ૧ માળા શ્યામ દાઢ્ય ની

  • ૨ માળા બેઉ ગુલાબી ગાલની

  • ૧ માળા જમણા ગાલે મોટા તિલની

  • ૧ માળા નાસિકાની

  • ૨ માળા બેઉ કાનની

  • ૨ માળા બેઉ આંખોની

  • ૨ માળા બેઉ ભૃમરોની

  • ૧ માળા બેઉ ભૃમરો ના મધ્યભાગની

  • ૧ માળા ગૌર કપોળની

  • ૧ માળા લલાટની

  • ૧ માળા મસ્તકની

  • ૧ માળા તિલસહિત શીખાની

  • ૧ માળા બરડા ની

  • ૧ માળા ના મેરુની આમ ૧૦૮ માળા કરવાનો નિયમ સાંભળીને શ્રીજીમહારાજ સ્વામીને ભેટી પડ્યા ને બોલ્યા કે મુક્તાનંદ સ્વામી બધાય કરતા તમારો નિયમ શ્રેષ્ઠ છે. બધાએ આ રીતે માળા કરવાનો નિયમ સ્વામી પાહેથી શીખવો, અને આજે અમે પણ એક નિયમ લઇએ છીએ કે સાડા ચાર મહીના દરરોજ મુક્તાનંદ સ્વામીને તથા દાદાખાચર ને સિગરામ મા બેસારીને રોજ ઘેલે નાહવા લઇ જઇશુ.

  • શ્રીસહજાનંદ સ્વામી ચરિત્ર 🙏

ભજો ભાવ શું અખંડ જપમાળા રે

રાગ : ગરબી , પદ–૧

ભજો ભાવ શું અખંડ જપમાળા રે,– ટેક૦
માળા ટાળે છે મન કેરા ચાળા રે.– ભજો૦ ૧

હરિનું એક એક અંગ ઉર ધારો રે,
સ્વામિનારાયણ નામ ઉચ્ચારો રે.– ભજો૦ ર

જપો જુગલ ચરણ સુખકારી રે,
ઊર્ધ્વરેખાદિક ચિહ્ન સંભારી રે. – ભજો૦ ૩

દશ આંગળીની માળા દશ જાણો રે,
ફણા જુગલની જુગલ પ્રમાણો રે. – ભજો૦ ૪

પાની જુગલ ગુલફ જુગ શોભે રે,
માળા ચાર ફેરી જન મન લોભે રે.– ભજો૦ પ

જંઘા જુગલ જાનુ જુગ વંદે રે,
માળા ચાર ફેરી સંત આનંદે રે.– ભજો૦ ૬

ઉરુ જુગલની માળા જુગ ફેરે રે,
નાભિ વર્તુલ સમાન પ્રીતે હેરે રે.– ભજો૦ ૭

નાભિ ઉદર જુગલ સ્તન જોઈ રે,
માળા ચાર ફેરી રહે જન મોહી રે.– ભજો૦ ૮

ભુજ જુગલ હરિના સુખકારી રે,
માળા ફેરી જાય દાસ બલિહારી રે.– ભજો૦ ૯

કર આંગળીની માળા દસ કા'વે રે,
જોતાં ભક્તને આનંદ ઉપજાવે રે.– ભજો૦ ૧૦

કંઠ ચિબુકની માળા જુગ ફેરી રે,
મુખ પંકજ ઉમંગે રહે હેરી રે.– ભજો૦ ૧૧

મુખ નાસિકા જુગલ દગ હેરે રે,
માળા ચાર ચારે અંગ જોઈ ફેરે રે.– ભજો૦ ૧ર

કાને કુંડલ વહાલાને જુગ કા'વે રે,
ફેરી માળા ઉભય દાસ મન ભાવે રે.– ભજો૦ ૧૩

જોતાં જુગલ ભ્રકુટિ ડરે કાળ રે,
પ્રેમે જોઈ દાસ જપે જુગ માળ રે.– ભજો૦ ૧૪

ભાલ તિલક સહિત વહાલું લાગે રે,
જપે માળા એક દાસ અનુરાગે રે. – ભજો૦ ૧પ

માથે પાઘ તોરા સહિત રૂપાળી રે,
ફેરે માળા જન જુએ વનમાળી રે.– ભજો૦ ૧૬

એવી રીતે થઈ માલિકા પચાસ રે,
જપે જન્મ મરણ કરે નાશ રે.– ભજો૦ ૧૭

સ્વામિનારાયણ દેવે માળા દીધી રે,
પ્રેમે મુક્તાનંદે ઉર ધારી લીધી રે. – ભજો૦

🙇🏻‍♂️🙏

Goto Naviagation👇

Hindi

मुक्तानंद स्वामी का माला का नियम और श्रीजी महाराज

गढ़पुर में देवशयनी एकादशी के पावन दिन श्रीहरि सभा लगाकर विराजमान थे। श्रीहरि ने सभी संतों और भक्तों को चातुर्मास के विशेष नियम ग्रहण करने के लिए कहा, जिसका पालन सभी को प्रबोधिनी एकादशी तक करना था। सभी हरिभक्तों व संतों ने अपने-अपने नियम ग्रहण किए और श्रीहरि के श्रीचरणों में शीश नवाकर अपने नियमों से अवगत कराते हुए दर्शन किए।

परंतु सभा में से सद्गुरु मुक्तानंद स्वामी अपने स्थान से नहीं उठे। तब महाराज ने पूछा, “स्वामी! क्या आप कोई नियम नहीं लेने वाले?” सत्संग की स्नेहमयी माता समान सद्गुरु मुक्तानंद स्वामी ने दोनों हाथ जोड़कर प्रार्थना की, “हे महाराज! मैं प्रतिदिन १०८ माला करता हूँ, उसी में मुझे समय नहीं बचता; अतः अब कोई नया नियम नहीं लेना चाहता।” घट-घट के ज्ञाता और सर्वसुजान श्रीहरि सब कुछ जानते हुए भी बोले, “स्वामी! आप किस प्रकार माला फेरते हैं?” तब स्वामी बोले, “हे महाराज! मैं आपकी दिव्य मूर्ति के अंग-प्रत्यंग का स्मरण करते हुए माला जपता हूँ। और यदि माला फेरते समय मन में कोई दूसरा विचार (घाट) आ जाए, तो मैं उस माला को दोबारा फेरता हूँ!”

महाराज ने कहा, “स्वामी! आप उस माला की संपूर्ण विधि इस सभा को भी बताइए, ताकि अन्य संतों और भक्तों को भी यदि आपकी तरह नियम लेना हो, तो उन्हें अनुकूलता हो जाए।” स्वामी बोले, “जैसी आपकी आज्ञा, महाराज!”

  • २ माला दोनों चरणों के तलवों की
  • ९ माला दाहिने चरण के नौ चिह्नों की
  • ७ माला बाएँ चरण के सात चिह्नों की
  • २ माला दोनों चरणों के मध्य-भाग (बाँक) की
  • २ माला दोनों चरणों की एड़ियों की
  • १० माला दोनों चरणों के अँगूठों और अँगुलियों की
  • २ माला दोनों चरणों के पंजों (पोंचों) की
  • २ माला दोनों चरणों के टखनों की
  • ४ माला दोनों पैरों की घूँटियों की
  • २ माला दोनों पैरों की पिंडलियों की
  • २ माला दोनों घुटनों की
  • २ माला दोनों जाँघों (साथल) की
  • १ माला दाहिने चरण के खाँपे के चिह्न की
  • १ माला पीतांबर से सुशोभित कटि (कमर) की
  • १ माला नाभि की
  • १ माला त्रिवली युक्त उदर की
  • १ माला श्रीवत्स के चिह्न सहित वक्षःस्थल की
  • २ माला दोनों स्तनों की
  • १ माला उन्नत और विशाल वक्ष की
  • २ माला छाती पर दोनों छापों की
  • १ माला त्रिरेखा युक्त कंठ की
  • २ माला दोनों कंधों की
  • २ माला दोनों आजानुबाहुओं की
  • २ माला दाहिने हाथ में पद्म और गदा के चिह्न की
  • २ माला दोनों कोहनियों की
  • २ माला दोनों हाथों की कलाइयों की
  • २ माला दोनों हाथों के जोड़ों की
  • २ माला दोनों करभों (हाथों के बाहरी भाग) की
  • २ माला दोनों हथेलियों की
  • १० माला दोनों हाथों की अँगुलियों की
  • २ माला दोनों हाथों के पोंचों की
  • १ माला दाढ़ी और केशयुक्त चिबुक (ठोड़ी) की
  • १ माला निचले ओंठ की
  • १ माला मूँछों की रेखा सहित ऊपरी ओंठ की
  • १ माला जिह्वा की
  • १ माला दंतपंक्ति की
  • १ माला श्याम दाढ़ की
  • २ माला दोनों गुलाबी कपोलों (गालों) की
  • १ माला दाहिने गाल पर बड़े तिल की
  • १ माला नासिका (नाक) की
  • २ माला दोनों कानों की
  • २ माला दोनों आँखों की
  • २ माला दोनों भृकुटियों की
  • १ माला दोनों भृकुटियों के मध्य भाग की
  • १ माला गौर कपोलों की
  • १ माला ललाट की
  • १ माला मस्तक की
  • १ माला तिल सहित शिखा (चोटी) की
  • १ माला पीठ की
  • १ माला मेरुदंड की

इस प्रकार मुक्तानंद स्वामी का १०८ माला फेरने का अद्भुत और गहन नियम सुनकर श्रीजी महाराज ने भावविभोर होकर स्वामी को आलिंगन में बाँध लिया और बोले, “मुक्तानंद स्वामी! सभी के नियमों में आपका नियम सर्वश्रेष्ठ है। सभी को स्वामी से इस प्रकार ध्यानपूर्वक माला फेरने की कला सीखनी चाहिए। और आज हम भी एक नियम लेते हैं कि चातुर्मास के साढ़े चार महीने तक प्रतिदिन हम मुक्तानंद स्वामी और दादा खाचर को अपने सिगराम (रथ) में बैठाकर नित्य घेला नदी में स्नान कराने ले जाएँगे!”

  • श्रीसहजानंद स्वामी चरित्र…
भजो भाव शुं अखंड जपमाला रे
(राग : गरबी, पद-१)

भाव और प्रेम से अखंड जपमाला का भजन करो,
यह माला मन की समस्त चंचलता और विकारों को हर लेती है। टेक०

श्रीहरि के एक-एक अंग को अपने हृदय में धारण करो,
और पवित्र 'स्वामिनारायण' महामंत्र का उच्चारण करो। भजो० १

दोनों परम सुखकारी श्रीचरणों का ध्यान करते हुए जप करो,
ऊर्ध्वरेखा आदि दिव्य चिह्नों का स्मरण करते रहो। भजो० २

दोनों चरणों की दस अँगुलियों की दस मालाएँ जानो,
और दोनों पंजों की दो मालाएँ स्वीकार करो। भजो० ३

सुंदर दोनों एड़ियों और दोनों टखनों की शोभा न्यारी है,
इनकी चार मालाएँ फेरने से भक्त का मन मुग्ध हो जाता है। भजो० ४

दोनों पिंडलियों और दोनों घुटनों की वंदना करते हुए,
संतजन चार माला फेरकर परम आनंद पाते हैं। भजो० ५

दोनों जाँघों की दो मालाएँ फेरो,
और गोल नाभि-कमल को प्रीतिपूर्वक निहारो। भजो० ६

नाभि, उदर और दोनों स्तनों को देखकर,
चार मालाएँ फेरते हुए भक्तजन मोहित हो जाते हैं। भजो० ७

श्रीहरि की दोनों सुखकारी विशाल भुजाओं को देखकर,
माला फेरते हुए दास अपने सर्वस्व को न्योछावर करता है। भजो० ८

हाथों की दस अँगुलियों की दस मालाएँ कही गई हैं,
जिनके दर्शन से भक्तों के हृदय में अपार आनंद उपजता है। भजो० ९

कंठ और सुंदर चिबुक (ठोड़ी) की दो मालाएँ फेरो,
और उमंग से मुख-कमल को एकटक निहारते रहो। भजो० १०

मुखारविंद, नासिका और दोनों नयनों को निहारते हुए,
इन चारों अंगों को देखकर चार मालाएँ फेरो। भजो० ११

प्यारे प्रभु के दोनों कानों में कुंडल शोभा पा रहे हैं,
दोनों कानों की माला फेरना भक्त के मन को भाता है। भजो० १२

जिनकी दोनों भृकुटियों को देखकर स्वयं काल भी भयभीत होता है,
उन्हें प्रेम से निहारकर दास दो मालाएँ जपता है। भजो० १३

सुंदर भाल (ललाट) और उस पर सुशोभित तिलक मनमोहक लगता है,
अनुराग में भरकर दास उसकी एक माला जपता है। भजो० १४

मस्तक पर तोरेदार सुंदर सजीली पाग शोभित है,
माला फेरते हुए भक्त उस नटवर वनमाली के दर्शन करता है। भजो० १५

इस प्रकार यह दिव्य पचास मालाओं का ध्यान हुआ,
जिसका जप करने से जन्म-मरण का चक्र सदा के लिए नष्ट हो जाता है। भजो० १६

स्वयं स्वामिनारायण भगवान ने यह पावन माला प्रदान की है,
और मुक्तानंद स्वामी ने इसे परम प्रेम से अपने हृदय में धारण कर लिया है। भजो० १७

🙏

Goto Naviagation👇

English

Muktanand Swami’s Mala Rule and Shriji Maharaj

On the auspicious day of Devshayani Ekadashi in Gadhpur, Shri Hari was seated majestically presiding over an assembly. Shri Hari instructed all the assembled sadhus and devotees to take up special Chaturmas vows (spiritual disciplines to be observed until Prabodhini Ekadashi). Each devotee and saint stepped forward, offered prostrations at Shri Hari’s lotus feet, declared their chosen vows, and received His divine darshan.

However, Sadguru Muktanand Swami did not rise from the assembly. Noticing this, Maharaj asked, “Swami, are you not going to take up a vow?” Sadguru Muktanand Swami, affectionately revered as the caring mother of the entire Satsang fellowship, folded his hands and prayed, “O Maharaj! I chant 108 malas every day, and in that alone I find scarcely any spare time; hence, I do not wish to undertake any new vow.” Shri Hari, who knows the innermost thoughts of all hearts, feigned ignorance and asked, “Swami, how exactly do you chant your mala?” Swami replied, “O Maharaj! I chant the rosary by meditating individually and deeply upon every single limb and divine feature of Your holy murti! Moreover, if any stray worldly thought crosses my mind during a mala, I repeat that entire mala anew!”

Maharaj remarked, “Swami, please describe that detailed method to this assembly as well, so that if other saints and devotees wish to take a sublime vow like yours, they will find guidance!” Swami humbly replied, “As You wish, Maharaj!”

  • 2 malas for the soles of both lotus feet
  • 9 malas for the nine divine marks on the right lotus foot
  • 7 malas for the divine marks on the left lotus foot
  • 2 malas for the graceful curves/insteps of both feet
  • 2 malas for the heels of both feet
  • 10 malas for the toes of both feet
  • 2 malas for the front balls of both feet
  • 2 malas for the lower ankle joints of both feet
  • 4 malas for the ankle bones of both feet
  • 2 malas for the calves of both legs
  • 2 malas for both knees
  • 2 malas for both thighs
  • 1 mala for the auspicious notch/cleft mark on the right foot
  • 1 mala for the waist adorned with the pitambar
  • 1 mala for the lotus-like navel
  • 1 mala for the abdomen with its three divine folds (trivali)
  • 1 mala for the chest graced with the Shrivatsa mark
  • 2 malas for both nipples/breasts
  • 1 mala for the expansive and elevated chest
  • 2 malas for the two auspicious marks on the chest
  • 1 mala for the graceful neck marked with three divine lines
  • 2 malas for both shoulders
  • 2 malas for both long arms reaching down to the knees (aajaan baahu)
  • 2 malas for the marks of the lotus (padma) and mace (gada) on the right hand
  • 2 malas for both elbows
  • 2 malas for both lower forearms
  • 2 malas for both wrists
  • 2 malas for both back of the hands (karabh)
  • 2 malas for both palms
  • 10 malas for the fingers of both hands
  • 2 malas for both wrists/metacarpals
  • 1 mala for the graceful chin adorned with fine hair
  • 1 mala for the lower lip
  • 1 mala for the upper lip lined with the mustache
  • 1 mala for the tongue
  • 1 mala for the rows of radiant teeth
  • 1 mala for the dark molars
  • 2 malas for both rosy cheeks
  • 1 mala for the prominent black mole on the right cheek
  • 1 mala for the nose
  • 2 malas for both ears
  • 2 malas for both eyes
  • 2 malas for both eyebrows
  • 1 mala for the space between the eyebrows
  • 1 mala for the fair temples
  • 1 mala for the forehead (lalat)
  • 1 mala for the head
  • 1 mala for the tuft of hair (shikha) adorned with tilak
  • 1 mala for the back
  • 1 mala for the spine/meru

Upon hearing this extraordinary and profoundly meditative discipline of chanting 108 malas, Shriji Maharaj was overwhelmed with divine joy. Embracing Muktanand Swami warmly, Maharaj proclaimed, “Muktanand Swami, of all vows, yours is the most sublime! Everyone should learn from Swami how to chant the mala with such undivided meditation. And today, We too take a vow: for all four and a half months of Chaturmas, We shall seat Muktanand Swami and Dada Khachar in our bullock carriage (sigram) every day and take them personally to bathe in the river Ghela!”

  • Shri Sahajanand Swami Charitra…
Chant with deep devotion the ceaseless rosary (japamala)...
(Raag: Garbi, Pad 1)

Chant with deep devotion the ceaseless rosary (japamala);
This mala dispels all wavering tendencies and distractions of the mind. [Refrain]

Enshrine each and every divine limb of Shri Hari within your heart,
And chant the holy name of Swaminarayan. [1]

Chant meditating upon His two bliss-bestowing lotus feet,
Remembering the divine vertical lines (Urdhvarekha) and auspicious marks. [2]

Know ten malas for the ten toes of both feet,
And count two malas for the arches and balls of both feet. [3]

Graceful are the two heels and the two ankles;
Chanting four malas for them enchants the heart of the devotee. [4]

Bowing to both calves and both knees,
The saints chant four malas and experience boundless joy. [5]

Turn two malas for both thighs,
And gaze with immense love upon the circular lotus navel. [6]

Gazing upon the navel, the abdomen, and both breasts,
The devotee chants four malas, utterly captivated in divine love. [7]

Upon the two bliss-bestowing, graceful arms of Shri Hari,
The devotee turns the rosary, surrendering everything in loving devotion. [8]

Ten malas are sung for the ten fingers of His hands;
Beholding them fills the devotee's heart with celestial delight. [9]

Turn two malas for the neck and the charming chin,
Gazing enthusiastically upon His radiant lotus-like countenance. [10]

Gazing upon the divine mouth, nose, and pair of eyes,
Turn four malas while beholding these four divine features. [11]

In the ears of our beloved Lord shine dazzling earrings;
Turning a mala for both ears delights the servant's soul. [12]

Beholding His twin eyebrows, even Time (Kaal) trembles in awe;
Gazing upon them with reverence, the devotee chants two malas. [13]

His radiant forehead adorned with the auspicious Tilak appears immensely lovely;
Filled with pure affection, the servant chants one mala. [14]

Upon His head rests an enchanting turban graced with fragrant tassels (tora);
Turning the mala, the devotee lovingly beholds the Lord of Vaikunth. [15]

In this manner, a rosary of fifty malas is completed;
Chanting it completely destroys the cycle of birth and death. [16]

Bhagwan Swaminarayan Himself bestowed this divine rosary,
And with supreme love, Muktanand Swami enshrined it forever in his heart. [17]

🙏